Η λέξη «μανιτάρι» είναι υποκοριστικό της αρχαιοελληνικής «αμανίτης». Τα μανιτάρια στην πραγματικότητα είναι μια κατηγορία μυκήτων τα οποία στερούνται χλωροφύλλης και τρέφονται από νεκρή οργανική ύλη. Το κυρίως μέρος του μύκητα είναι υπόγειο και το ορατό μέρος του έχει συνήθως ομπρελοειδή μορφή. Υπάρχουν χιλιάδες είδη μανιταριών σε ολόκληρο τον κόσμο ενώ στην Ελλάδα μέχρι στιγμής είναι καταγεγραμμένα περίπου 3.000.

Μια παλιά ιστορία


Στην αρχαιότητα οι Ελληνες και οι Ρωμαίοι θεωρούσαν τα μανιτάρια εκλεκτή τροφή, ισάξια των θεών, ενώ γνωστές ήταν και οι θεραπευτικές ιδιότητές τους. Οι Φαραώ της Αρχαίας Αιγύπτου εξασφάλιζαν για τον εαυτό τους όλη τη σοδειά μανιταριών, πιστεύοντας ότι προσφέρουν αθανασία.

Διατροφική αξία


Το μανιτάρι είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες υψηλής βιολογικής αξίας. Αυτό το καθιστά βασική τροφή για τους χορτοφάγους, αφού υποκαθιστά τις πρωτεΐνες του κρέατος και θεωρείται από τα τρόφιμα που μπορούν να υποκαταστήσουν το κρέας. Εχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες, λίγους υδατάνθρακες και ελάχιστη ποσότητα λίπους. Για αυτό και οι θερμίδες του είναι ελάχιστες.
Ενα ακόμη στοιχείο που κάνει τα μανιτάρια πολύτιμη τροφή είναι η υψηλή περιεκτικότητά τους σε βιταμίνες συμπλέγματος Β, φυλλικό οξύ, σίδηρο, μαγνήσιο, αλλά και βιταμίνη D, η οποία βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου. Σημαντική είναι και η αντιοξειδωτική δράση και οι ιδιότητες των μανιταριών. Τα μανιτάρια είναι άριστη πηγή μετάλλων και ιχνοστοιχείων, όπως σελήνιο, χαλκός, κάλιο, φωσφόρος, ψευδάργυρο και μαγγάνιο. Πιο συγκεκριμένα, 100 γρ. μανιταριών μάς προμηθεύουν με 30 mg σεληνίου και 0,6 mg χαλκού, δηλαδή καλύπτουν το 45% και 30% αντίστοιχα των ημερήσιων αναγκών μας στα δύο αυτά αντιοξειδωτικά ιχνοστοιχεία.

Ηξερες ότι...


Τα 100 γρ. μανιταριών αποδίδουν 23 θερμίδες. Αυτό το χαμηλό θερμιδικό κόστος οφείλεται στο γεγονός ότι το 95% του βάρους του αποτελείται από νερό, ενώ είναι φτωχό σε λίπος και υδατάνθρακες. Πολύτιμη και διαιτητική τροφή, λοιπόν.

Tip για vegetarian
Συνδυάστε το ρύζι ή τα μακαρόνια με μανιτάρια για να φτιάξετε ένα πιάτο με υψηλή πρωτεϊνική αξία, αφού τα μανιτάρια περιέχουν ένα αμινοξύ, τη λυσίνη, που λείπει από τα δημητριακά.

Καλή διάθεση με μανιτάρια
Τα μανιτάρια θεωρούνται καλή πηγή τρυπτοφάνης, ενός αμινοξέος που παίζει ουσιαστικό ρόλο στην καλή μας διάθεση. Τα 100 γρ. μανιταριών καλύπτουν το 1/5 των ημερήσιων αναγκών μας σε τρυπτοφάνη.

Οπλο καταπολέμησης για τον καρκίνο
Τα μανιτάρια βοηθούν στην πρόληψη διαφόρων μορφών καρκίνου. Με πιο γνωστές τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του μαστού. Ερευνες έχουν δείξει ότι ακόμη και το απλό άσπρο μανιτάρι μπορεί να έχει ρόλο στην πρόληψη ή θεραπεία του καρκίνου του μαστού, αφού μια ουσία που περιέχεται στο άσπρο μανιτάρι βρέθηκε ότι μπορεί να καταστείλει σε καλλιέργειες τον πολλαπλασιασμό κυττάρων του μαστού. 

* Oι δραστικές ουσίες που περιέχονται στο μανιτάρι ενεργοποιούν και θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα και καταπολεμούν την κόπωση.
* Μειώνουν τα συνολικά επίπεδα της χοληστερίνης.
* Εχουν ισχυρή αντικαρκινική και αντιική δράση.
* H βιταμίνη B12 που περιέχεται στα μανιτάρια είναι αναγκαία για την καλή σύσταση του αίματος, για τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και για την ενίσχυση της μνήμης.
* Η βιταμίνη Β2, που επίσης περιέχεται, βοηθάει στην ανάπτυξη και την αναπαραγωγή, στη διατήρηση της υγείας του δέρματος, των νυχιών, των μαλλιών και των ματιών και βελτιώνει τον μεταβολισμό ενώ επίσης μπορεί να μειώσει τη συχνότητα των πονοκεφάλων σε άτομα που πάσχουν από ημικρανίες.
* Η βιταμίνη Β3, άλλη μια βιταμίνη που υπάρχει στο μανιτάρι, προφυλάσσει από τη νόσο αλτσχάιμερ, αλλά και άλλα προβλήματα μνήμης που σχετίζονται με την ηλικία.
* Το φυλλικό οξύ (περιέχεται στα μανιτάρια αλλά και σε πράσινα φυλλώδη λαχανικά, τα φρούτα, τα καρύδια και τα όσπρια) μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών νοσημάτων κατά 16% και των αγγειακών εγκεφαλικών επεισοδίων κατά 24%.
* Τέλος, το κάλιο που περιέχεται συμβάλλει στην καλή λειτουργία της καρδιάς, στη ρύθμιση των υγρών του σώματος καθώς και στην καλή μυϊκή και νευρική λειτουργία. Τα μανιτάρια είναι ιδανικά για άτομα με αυξημένη αρτηριακή πίεση καθώς είναι πλούσια σε κάλιο και παράλληλα πολύ χαμηλά σε νάτριο.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία την κυρία Ελενα Κούβδου, κλινική διαιτολόγο–διατροφολόγο, Master Practitioner in Eating Disorders, παγκόσμια πρωταθλήτρια Υδατοσφαίρισης και μέλος της εθνικής ομάδας Υδατοσφαίρισης Γυναικών και του Ναυτικού Ομίλου Βουλιαγμένης.