Aν άρχισαν να σας ενοχλούν ξαφνικά τα παπούτσια σας στο σημείο του μεγάλου δαχτύλου ή έχετε προσέξει μια μικρή ερυθρότητα στην περιοχή, τότε είναι πολύ πιθανό να κάνει την εμφάνισή του το λεγόμενο κότσι, η αντιαισθητική αυτή διόγκωση στην άκρη του ποδιού. Πρόκειται ουσιαστικά για την κεφαλή του μεταταρσίου, που βρίσκεται δίπλα στο μεγάλο δάχτυλο και προβάλλει όταν παραμορφώνεται ο άξονας του δαχτύλου (δηλαδή από ευθύς γίνεται καμπύλος). Έτσι, το μεγάλο δάχτυλο αποκτά μια κλίση προς τα έξω, με αποτέλεσμα να τείνει να ακουμπήσει προς το δεύτερο δάχτυλο. Η ανατομική αυτή ανωμαλία ταλαιπωρεί κατά βάση τις γυναίκες, σε ποσοστό που φτάνει το 70%. Σε πολύ προχωρημένο στάδιο, μπορεί να οδηγήσει ακόμα και στο χειρουργείο, αλλά με τις κατάλληλες οδηγίες μπορείτε να ανακόψετε τη δημιουργία του και να γλιτώσετε την ταλαιπωρία.

Γιατί δημιουργείται;
Oι πιο συνηθισμένες αιτίες είναι:

Κληρονομικότητα. Παίζει σημαντικό ρόλο, αφού το μεγαλύτερο ποσοστό όσων έχουν κότσι δηλώνουν ότι είχε ένας από τους δύο γονείς τους. Σε αυτή την περίπτωση, το κότσι είναι πιθανό να εμφανιστεί ήδη από την περίοδο της εφηβείας.
Aκαταλληλα παπούτσια. Στην εμφάνιση της αντιαισθητικής αυτής διό­γκωσης συμβάλλουν επίσης τα πα­πούτσια με στενή μύτη, αλλά και τα ψηλά τακούνια, που «προωθούν» το πόδι προς τα εμπρός, με απο­τέλεσμα να «στριμώχνονται» τα δάχτυλα στο μπροστινό μέρος του παπουτσιού. Το πρώτο και το πέμπτο δάχτυλο, που βρίσκονται στις άκρες, πιέζονται και επομένως το ­μπροστινό μέρος του ποδιού παίρνει μια σφηνοειδή μορφή.
Tα παπούτσια του μπαλέτου. Κότσι εμφανίζουν συχνά οι μπαλαρίνες, που χρησιμοποιούν τα ειδικά παπούτσια για να χορεύουν στις μύτες των ποδιών τους. Oι χορεύτριες, στην προσπάθειά τους να ισορροπήσουν στο κέντρο του ποδιού, πιέζουν τα δάχτυλα μέσα στο στενό παπούτσι και έτσι το μεγάλο δάχτυλο «υποχρεώνεται» να στραφεί προς τα έξω.
Ρευματοειδής αρθρίτιδα Όσοι πάσχουν από ρευματοειδή αρθρίτιδα αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν κότσι, αφού η νόσος μπορεί να προκαλέσει διαταραχές σε οποιαδήποτε άρθρωση.



Όσο πιο πλατύ είναι το πέλμα σας, τόσο περισσότερες πιθανότητες υπάρχουν να εμφανίσετε κότσι



Τα σημάδια της εμφάνισής του
●Αν νιώθετε ενόχληση στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σας και αισθάνεστε την ανάγκη να γυρίσετε σύντομα σπίτι και να απαλλαγείτε από τα παπούτσια σας, τότε πιθανότατα αρχίζει να δημιουργείται το κότσι. Παράλληλα, στην περιοχή υπάρχει συχνά και ερυθρότητα, που σημαίνει ότι έχει προκληθεί κάποια φλεγμονή. Στο αρχικό αυτό στάδιο, η επίσκεψη στον ορθοπεδικό ­είναι σημαντική. O γιατρός θα σας ζητήσει μια ακτινογραφία, για να ελέγξει τον άξονα του δαχτύλου, και θα σας δώσει τις απαραίτητες συμβουλές, ώστε να να μην εξελιχθεί το κότσι.
●Αν αφήσετε την κατάσταση να εξελίσσεται, τότε ο άξονας του δαχτύλου μεταβάλλεται. Το πρώτο δάχτυλο στρέφεται περισσότερο προς το δεύτερο και το κότσι γίνεται πιο εμφανές, ενώ είναι πιθανό να δημιουργηθεί φλεγμονή στην περιοχή.
●Σε πιο προχωρημένο στάδιο, το δεύτερο δάχτυλο «καβαλάει» το μεγάλο δάχτυλο, γεγονός που σημαίνει ότι ο άξονας έχει μετατοπιστεί σε μεγάλο βαθμό από την αρχική του θέση.




Η λύση του χειρουργείου

Η χειρουργική επέμβαση είναι η μοναδική ριζική λύση για την απαλλαγή από το κότσι και συστήνεται μόνο σε περιπτώσεις που η παραμόρφωση του άξονα του δαχτύλου είναι πολύ μεγάλη (οπότε κινδυνεύει να «ανέβει» το δεύτερο δάχτυλο πάνω στο πρώτο) ή όταν το κότσι είναι επώδυνο και δημιουργεί συχνά φλεγμονές. Κάθε επέμβαση είναι εξατομικευμένη. Το είδος της επέμβασης εξαρτάται από το στάδιο εξέλιξης του προβλήματος.

●Αν ο άξονας του δαχτύλου δεν έχει υποστεί αλλοίωση, μπορεί να αφαιρεθεί μόνο το κομμάτι που προεξέχει. Ο χρόνος αποθεραπείας είναι 3-4 εβδομάδες.

● Αν η κατάσταση όμως είναι προχωρημένη, η επέμβαση είναι πιο σοβαρή (αφού απαιτείται συχνά και διόρθωση του δεύτερου δαχτύλου), με αποτέλεσμα ο ασθενής να είναι σε θέση να πατήσει το πόδι του μετά από 6-8 εβδομάδες. Στη φάση όμως της αποθεραπείας, ο ασθενής μπορεί να περπατά με ειδικά παπούτσια, που εμποδίζουν τη φόρτιση στα δάχτυλα του ποδιού. Το ενδεχόμενο των επιπλοκών (π.χ. κακή επούλωση της περιοχής) δεν μπορεί να αποκλειστεί, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους και σε όσους πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη ή ρευματοειδή αρθρίτιδα, επειδή τα οστά τους είναι επιβαρυμένα.



Ανακόψτε τη δημιουργία του
Από τη στιγμή που αντιληφθείτε ότι αρχίζει να δημιουργείται κότσι στο πόδι σας, πρέπει να ακολουθήσετε ορισμένες απλές συμβουλές, που θα σας ανακουφίσουν από τον πόνο και δεν θα αφήσουν το κότσι να εξελιχθεί, αν και το πέλμα σας δεν ­μπορεί να επιστρέψει στην αρχική του κατάσταση.
●Επιλέγετε παπούτσια με φαρδιά φόρμα στο μπροστινό μέρος και αποφεύγετε τα ψηλά τακούνια. Το ιδανικό ύψος του τακουνιού είναι τα 2-3 εκ.
●Τοποθετήστε ανάμεσα στο πρώτο (μεγάλο) και το δεύτερο δάχτυλο του ποδιού σας ένα διαχωριστικό βοήθημα για το κότσι (σε μορφή ζελέ μέσα σε πλαστικό κάλυμμα), το οποίο κρατά σε απόσταση μεταξύ τους τα δάχτυλα και δεν επιτρέπει στο κότσι να εξελιχθεί. O «αποστασιοποιητής» χρησιμοποιείται όσο φοράτε παπούτσια και αφαιρείται όταν τα βγάζετε. Μπορείτε να τον προμηθευτείτε από τα φαρμακεία ή από καταστήματα με ορθοπεδικά είδη. Το διάστημα που θα χρειαστεί να τον φοράτε εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η κατάσταση.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία το δρ. Δημήτρη Κορωνιά, χειρουργό-ορθοπεδικό, διδάκτορα του Πανεπιστημίου Αθηνών.