Η κατάθλιψη, το άγχος και το μετατραυματικό στρες (PTSD) έχουν συνδεθεί εδώ και καιρό με αυξημένο κίνδυνο άνοιας. Μια νέα μελέτη από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια έδειξε ότι οι άνθρωποι που πάσχουν από μία ή περισσότερες από αυτές τις ψυχικές διαταραχές είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν Αλτσχάιμερ σε νεαρότερη ηλικία. Επίσης, οι ασθενείς με Αλτσχάιμερ που ταυτόχρονα υπέφεραν από σοβαρό άγχος και/ή κατάθλιψη παρουσίασαν γνωστική έκπτωση σε πολύ νεότερη ηλικία σε σχέση με εκείνους που δεν είχαν ψυχολογικά προβλήματα.

Σύμφωνα με την έρευνα, οι ασθενείς με κατάθλιψη, άγχος ή PTSD παρουσίασαν τα πρώτα συμπτώματα Αλτσχάιμερ σε ηλικία 2,2 έως 6,8 χρόνια νεότερη από εκείνους που δεν είχαν αυτές τις ψυχικές διαταραχές. Όταν οι διαταραχές εμφανίζονταν ταυτόχρονα, η κατάσταση ήταν ακόμα πιο ανησυχητική, με τη συνύπαρξη τριών ή περισσότερων ψυχιατρικών καταστάσεων να σχετίζεται με μια μείωση σχεδόν 8 ετών στην ηλικία εκκίνησης των συμπτωμάτων του Αλτσχάιμερ.

Οι ειδικοί χαρακτήρισαν τα ευρήματα σημαντικά, ωστόσο προειδοποίησαν ότι, λόγω των διαφορών στις γενιές των συμμετεχόντων και του γεγονότος ότι οι διαγνώσεις των ψυχικών διαταραχών βασίζονται στο ιστορικό τους, δεν μπορεί να αποδειχθεί άμεσα ότι αυτές οι διαταραχές προκαλούν την πρώιμη εμφάνιση της νόσου.

Σε άρθρο τους στο ιατρικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia, οι ερευνητές ανέφεραν:

«Υπάρχει μια επιδημία κατάθλιψης, κοινωνικής απομόνωσης και κακής ψυχικής υγείας και γι’ αυτό υπάρχει έντονη ανάγκη να κατανοήσουμε καλύτερα πώς οι ψυχικές καταστάσεις αλληλεπιδρούν με τη νόσο Αλτσχάιμερ».

Ψυχική υγεία και Αλτσχάιμερ- Αναλυτικά η έρευνα

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές αξιολόγησαν τα ιατρικά αρχεία 1.500 ασθενών με Αλτσχάιμερ, εκ των οποίων οι μισοί είχαν πρώιμη εκδήλωση Αλτσχάιμερ (όταν η νόσος εμφανίζεται σε άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών) και οι υπόλοιποι καθυστερημένη εμφάνιση.

Περίπου το 43% των ασθενών είχαν ιστορικό κατάθλιψης, το 32,3% άγχους, το 1,2% διπολικής διαταραχής, το 1% PTSD και μόλις το 0,4% είχαν ιστορικό σχιζοφρένειας.

Σημαντικά υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους παρατηρήθηκαν στους ασθενείς με πρώιμο Αλτσχάιμερ, με σχεδόν το 50% της ομάδας να έχει ιστορικό κατάθλιψης. Συγκριτικά, αυτοί οι ασθενείς ξεκίνησαν να παρουσιάζουν τα πρώτα συμπτώματα δύο χρόνια νωρίτερα από εκείνους χωρίς διαταραχές διάθεσης.

Οι ασθενείς με ιστορικό άγχους, παρουσίασαν γνωστικά συμπτώματα περίπου τρία χρόνια νωρίτερα, ενώ εκείνοι με ιστορικό PTSD, 6,8.

Η ύπαρξη μόνο μιας ψυχικής διαταραχής συνδέθηκε με την εμφάνιση συμπτωμάτων Αλτσχάιμερ κατά 1,5 χρόνο νωρίτερα, ενώ η παρουσία τριών διαταραχών φέρνει τα συμπτώματα σχεδόν 8 χρόνια νωρίτερα, σε σύγκριση με τα άτομα που έχουν καλή ψυχική υγεία.

Παρά τους περιορισμούς, οι ερευνητές ανέφεραν ότι οι άνθρωποι με ιστορικό ψυχικής υγείας, όπως άγχος ή κατάθλιψη, μπορεί να παρουσιάζουν μια φυσιολογική ευαλωτότητα στην ανάπτυξη της νόσου που «κλέβει» τη μνήμη. Τα καταθλιπτικά συμπτώματα για παράδειγμα, συνδέονται με φλεγμονές στον εγκέφαλο, οι οποίες έχουν αποδειχθεί ότι είναι ένας βασικός παράγοντας άνοιας.

«Συνολικά, υποθέτουμε ότι σε κάποιες περιπτώσεις Αλτσχάιμερ, η παρουσία και η ένταση της κατάθλιψης και του άγχους μπορεί να αντανακλούν τις εξωτερικές εκδηλώσεις υποκείμενων νευροφλεγμονωδών διαδικασιών, οι οποίες θα μπορούσαν να στοχευθούν για θεραπευτικά οφέλη», ανέφεραν οι ειδικοί.

Οι ίδιοι υποστήριξαν επίσης ότι η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο έγκυρο περιοδικό The Lancet, δίνει περισσότερη ελπίδα από ποτέ ότι η ασθένεια που πλήττει τις ζωές εκατομμυρίων ανθρώπων θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί.

Η αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ φαίνεται βέβαια να απαιτεί έναν συνδυασμό στρατηγικών, που περιλαμβάνουν την διαχείριση των ψυχικών διαταραχών, την ενίσχυση του τρόπου ζωής μέσω άσκησης και διατροφής, την πρώιμη διάγνωση και την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και θεραπευτικών μεθόδων. Αν και δεν έχει ακόμη επιτευχθεί μια πλήρης θεραπεία, η έρευνα δείχνει ότι η καθυστέρηση και η ανακούφιση των συμπτωμάτων είναι πλέον πιο εφικτά από ποτέ.