Υπάρχουν στιγμές στη ζωή που δεν μας λείπει το κίνητρο, αλλά το momentum. Μπορεί να θέλετε κάτι με όλη σας την καρδιά, να το σκέφτεστε καθημερινά, να κάνετε ό,τι περνάει από το χέρι σας αλλά να νιώθετε ότι δεν κινείστε ούτε χιλιοστό πιο κοντά στον στόχο σας. Και τότε η προσπάθεια αρχίζει να χάνει τον ρυθμό της… Όχι επειδή δεν προσπαθείτε αρκετά, αλλά επειδή δεν υπάρχει αυτή η μικρή, αλλά καθοριστική αίσθηση προόδου που δίνει κατεύθυνση και ροή.
Χωρίς αυτήν την πολύτιμη «φόρα» (momentum), ακόμη και οι πιο ξεκάθαρες προθέσεις μοιάζουν να μένουν μετέωρες. Οι μέρες περνούν, οι στόχοι παραμένουν ίδιοι και όλα μοιάζουν στάσιμα, ακόμη κι αν εσείς προσπαθείτε να προχωρήσετε.
Τι είναι το momentum;
Ο όρος momentum προέρχεται από τη φυσική (ορμή) και περιγράφει πόσο δύσκολο είναι να σταματήσει ένα αντικείμενο που κινείται. Στην ψυχολογία, η μεταφορά αυτή λειτουργεί εξαιρετικά, καθώς η ψυχολογική ορμή περιγράφει την αίσθηση ότι κινείστε προς έναν στόχο και ότι η πρόοδός σας έχει κατεύθυνση και «βάρος».
Οι ερευνητές το περιγράφουν ως το σύνολο των σκέψεων, των συναισθημάτων και των συμπεριφορών που αναδύονται όταν αντιλαμβάνεστε ότι πλησιάζετε έναν στόχο. Πιο απλά όταν βλέπετε ότι προχωράτε, νιώθετε πιο ικανοί, είστε πιο αισιόδοξοι και πιο πρόθυμοι να συνεχίσετε. Η δυναμική αυτή μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο που βλέπετε τον εαυτό σας, τις δυνατότητές σας, ακόμη και την συνέπεια με την οποία συνεχίζετε.
Η επιτυχία φέρνει την επιτυχία;
Από τον αθλητισμό μέχρι τις επιχειρήσεις, το momentum έχει μελετηθεί σε πολλούς τομείς.
Σε μια κλασική μελέτη σε αγώνες ρακέτας, οι παίκτες που κέρδιζαν το πρώτο σετ είχαν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να κερδίσουν και το δεύτερο. Όχι επειδή ήταν απαραίτητα καλύτεροι, αλλά γιατί η πρώτη νίκη έδινε momentum. Πίστευαν περισσότερο στις δυνατότητές τους και έβλεπαν τη νίκη ως πιο πιθανή.
Η επιτυχία, λοιπόν, δεν γεννά απευθείας περισσότερη επιτυχία. Αυτό που πραγματικά δημιουργεί είναι μια αίσθηση ικανότητας και προοπτικής, ένα ψυχολογικό «προβάδισμα» που αλλάζει τον τρόπο που λειτουργείτε· πιο συγκεντρωμένοι, πιο σταθεροί στην προσπάθεια. Κι εκεί είναι που το momentum αναλαμβάνει, δίνοντας ρυθμό και κατεύθυνση, ώστε να παραμένετε σε συνεχή κίνηση.
Το ίδιο ισχύει και στην καθημερινότητα: όταν βλέπετε ότι πλησιάζετε έναν στόχο, είτε θέλετε να χτίσετε μια επιχείρηση, είτε να ολοκληρώσετε ένα project, είτε να αλλάξετε συνήθειες, η δυναμική μπορεί να λειτουργήσει σαν καύσιμο.
Η άλλη όψη
Το momentum, όμως, δεν είναι πάντα θετικό. Όπως η πρόοδος ενισχύει την αυτοπεποίθηση, έτσι και μια σειρά αποτυχιών μπορεί να τη διαβρώσει. Όταν αντιλαμβάνεστε ότι δεν προχωράτε, μπορεί να αρχίσετε να αμφιβάλλετε για το αν μπορείτε να τα καταφέρετε. Η δυναμική μειώνεται, η ενέργεια πέφτει, η δράση σταματά. Και τότε εμφανίζεται η στασιμότητα, μια κατάσταση που δεν σας αφήνει να κινηθείτε.
Δεν είναι έλλειψη θέλησης, αλλά απουσία δυναμικής. Κι εκεί ακριβώς αντιλαμβανόμαστε τη σημασία της. To momentum είναι αυτό που δίνει ρυθμό, συνέπεια και κατεύθυνση στην προσπάθεια. Δεν χρειάζεται πάντα κάτι μεγάλο για να το ξαναβρείτε· συχνά αρκεί μια μικρή ένδειξη κίνησης, ένα βήμα που δείχνει ότι ο δρόμος αρχίζει να ανοίγει.
Και κάπως έτσι, η στασιμότητα αρχίζει να υποχωρεί και η προσπάθεια αποκτά ξανά ροή. Γιατί τελικά, αυτό που μας πηγαίνει μπροστά δεν είναι μόνο η επιθυμία, αλλά η δυναμική που τη συνοδεύει.
