Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας είναι μία από τις πιο άμεσες και ανησυχητικές συνέπειες που έχει η κλιματική αλλαγή στο περιβάλλον. Μια νέα διεθνής επιστημονική μελέτη δείχνει ότι όχι μόνο το φαινόμενο επιταχύνεται, αλλά πλέον οι επιστήμονες μπορούν να εξηγήσουν με μεγάλη ακρίβεια όλους τους βασικούς παράγοντες που το προκαλούν. Η έρευνα δημοσιεύtηκε στο περιοδικό Science Advances και βασίστηκε σε δεδομένα δεκαετιών για το πώς αλλάζουν οι ωκεανοί και οι πάγοι του πλανήτη.
Οι ωκεανοί ανεβαίνουν πιο γρήγορα από ποτέ
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω μελέτης, η παγκόσμια στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά μέσο όρο περίπου 2,06 χιλιοστά τον χρόνο από το 1960. Όμως η ταχύτητα αυτή έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες, φτάνοντας σχεδόν τα 3,94 χιλιοστά τον χρόνο από το 2005 έως το 2023. Οι επιστήμονες τονίζουν ότι αυτή η επιτάχυνση δείχνει πως το πρόβλημα δεν είναι σταθερό, αλλά γίνεται όλο και πιο έντονο.
Τι προκαλεί την άνοδο της θάλασσας
Η μελέτη εξηγεί αναλυτικά τους βασικούς παράγοντες:
- Η θέρμανση των ωκεανών είναι ο μεγαλύτερος παράγοντας (περίπου 43%). Όταν το νερό ζεσταίνεται, διαστέλλεται και καταλαμβάνει περισσότερο χώρο.
- Οι παγετώνες των βουνών ευθύνονται για περίπου 27%.
- Το στρώμα πάγου της Γροιλανδίας συνεισφέρει περίπου 15%.
- Η Ανταρκτική περίπου 12%.
- Οι αλλαγές στο νερό της ξηράς (π.χ. υπόγεια νερά) περίπου 3%.
Με απλά λόγια, η θάλασσα ανεβαίνει τόσο επειδή ζεσταίνεται όσο και επειδή λιώνουν τεράστιες ποσότητες πάγου.
Η κλιματική αλλαγή επιταχύνει την άνοδο
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι μετά το 1993, η τήξη των πάγων στη Γροιλανδία και την Ανταρκτική έχει γίνει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες. Παράλληλα, η συνεχιζόμενη αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών επιδεινώνει την κατάσταση. Αυτό σημαίνει ότι όσο συνεχίζεται η υπερθέρμανση του πλανήτη, τόσο πιο γρήγορα θα ανεβαίνει η στάθμη της θάλασσας.
Ένα παλιό επιστημονικό μυστήριο λύνεται
Για χρόνια υπήρχε ένα πρόβλημα. Οι μετρήσεις από δορυφόρους και παλιούς μετρητές ακτών δεν συμφωνούσαν πλήρως με τις υπολογισμένες αιτίες της ανόδου της θάλασσας. Η νέα έρευνα φαίνεται να λύνει αυτό το «κενό». Οι επιστήμονες βελτίωσαν τις μεθόδους μέτρησης και τις διορθώσεις στα δορυφορικά δεδομένα, ενώ έκαναν πιο ακριβείς υπολογισμούς για το λιώσιμο των πάγων και τις κινήσεις της ξηράς. Έτσι, πλέον οι μετρήσεις και οι αιτίες συμφωνούν πολύ καλύτερα μεταξύ τους.
Κλιματική αλλαγή και μέλλον
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι ακόμη και αν μειωθούν οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας δεν θα σταματήσει άμεσα. Οι ωκεανοί απορροφούν θερμότητα πολύ αργά και οι μεγάλοι πάγοι αντιδρούν με καθυστέρηση. Αυτό σημαίνει ότι η άνοδος της θάλασσας θα συνεχιστεί για δεκαετίες ή ακόμη και αιώνες. Με απλά λόγια, το σημερινό κλίμα «γράφει» αλλαγές που θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τον πλανήτη για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
