Οι δυνατές και σταθερές σχέσεις δεν βασίζονται απλώς στην τύχη, στην «τέλεια» συμβατότητα ή στο πεπρωμένο. Η μακροχρόνια πορεία σε ένα ζευγάρι είναι συνήθως αποτέλεσμα σχέσεων που χτίζονται με πρόθεση και συνειδητή προσπάθεια.
Υπάρχουν κάποιες «δυνάμεις» που καθορίζουν το πώς οι σύντροφοι ανταποκρίνονται στις ανάγκες ο ένας του άλλου, πώς διαχειρίζονται το στρες στη σχέση και πώς παραμένουν κοντά και συνδεδεμένοι μέσα από τις χαρές και τις δυσκολίες της ζωής.
Οι «δυνάμεις» αυτές δεν είναι προνόμιο μόνο των «συναισθηματικά χαρισματικών» ή των από τη φύση τους ασφαλών ανθρώπων, είναι δεξιότητες που μαθαίνονται και μπορούν να αναπτυχθούν από κάθε ζευγάρι με την πάροδο του χρόνου. Ακολουθούν τρεις από τις πιο σημαντικές δεξιότητςες που μπορεί να καλλιεργήσει ένα ζευγάρι:
1. H «δύναμη» της ανταποκρινόμενης αγάπης σε ένα ζευγάρι
Η αντιλαμβανόμενη ανταπόκριση του συντρόφου αποτελεί θεμέλιο της συναισθηματικής ασφάλειας και της οικειότητας. Όταν ο σύντροφός σου σε αντιλαμβάνεται ως κάποιον που πραγματικά κατανοεί, επικυρώνει και νοιάζεται για τον εσωτερικό του κόσμο -και το ίδιο ισχύει αντίστροφα- τότε αυτή η «δύναμη» υπάρχει στη σχέση σας.
Για παράδειγμα, μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Personality and Social Psychology Bulletin έδειξε ότι όταν οι άνθρωποι αισθάνονταν πως ο σύντροφός τους έδειχνε ανταπόκριση, ήταν πιο πιθανό να εκφράσουν στοργή μέσω της σωματικής επαφής. Ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η επαφή ενίσχυε την αντίληψη του άλλου για την ανταποκρινόμενη στάση του συντρόφου την επόμενη ημέρα, δημιουργώντας έναν «αμοιβαίο κύκλο οικειότητας».
Μια άλλη έρευνα δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Current Opinion in Psychology υπογραμμίζει τη σημασία της ανταποκρισιμότητας, αποκαλώντας την «κοινό νόμισμα» των σχέσεων. Σύμφωνα με την έρευνα, είναι ο μηχανισμός που καθορίζει αν μια πράξη στοργής -όπως η στήριξη σε δύσκολες στιγμές, ο εορτασμός επιτυχιών ή η έκφραση ευγνωμοσύνης- θα ενισχύσει τη σύνδεση ή θα μείνει χωρίς αντίκρισμα.
Η ανταποκρινόμενη αγάπη είναι ισχυρή γιατί μετατρέπει τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις σε βαθιά θρεπτικές εμπειρίες. Όταν νιώθουμε ότι ο σύντροφός μας «μας καταλαβαίνει», χαλαρώνουμε και ανοιγόμαστε περισσότερο.
2. Η «δύναμη» της συν-ρύθμισης στο ζευγάρι
Η συναισθηματική ρύθμιση μέσα σε ένα ζευγάρι είναι από τη φύση της συν-ρυθμιστική. Τι σημαίνει αυτό; Η συναισθηματική κατάσταση του ενός επηρεάζει και επηρεάζεται από του άλλου. Η ψυχολογική έρευνα δείχνει ότι αυτή η κοινή συναισθηματική πλοήγηση είναι κεντρική για την υγεία της σχέσης.
Μια μελέτη στο Current Psychology διαπίστωσε ότι όταν οι σύντροφοι δυσκολεύονται να ρυθμίσουν τα συναισθήματά τους, είναι πολύ πιο ευάλωτοι σε συντροφική εξουθένωση, δηλαδή σε ένα μείγμα συναισθηματικής κόπωσης και αποσύνδεσης. Το φαινόμενο ήταν εντονότερο σε ζευγάρια με παιδιά.
Από την άλλη πλευρά, μια μελέτη στο Emotion έδειξε ότι όταν οι σύζυγοι, ιδιαίτερα οι γυναίκες, μπορούσαν να μειώσουν τα αρνητικά συναισθήματα και συμπεριφορές κατά τη διάρκεια συγκρούσεων, και οι δύο σύντροφοι ανέφεραν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τον γάμο τους, τόσο άμεσα όσο και σε βάθος χρόνου.
Αυτή η συναισθηματική σταθερότητα επιτρέπει πιο εποικοδομητική επικοινωνία. Με απλά λόγια, οι δυνατές σχέσεις δεν είναι εκείνες χωρίς συγκρούσεις, αλλά εκείνες όπου οι σύντροφοι περνούν μαζί από το συναισθηματικό κύμα, ηρεμούν το νευρικό τους σύστημα, επανορθώνουν τις ρήξεις και επιστρέφουν στη σύνδεση.
3. Η «δύναμη» της κοινής θετικότητας και του κοινού νοήματος
Η τρίτη «δύναμη» που στηρίζει τους μακροχρόνιους δεσμούς είναι η συνειδητή καλλιέργεια κοινής θετικότητας και κοινού νοήματος. Πρόκειται για την ικανότητα να αναγνωρίζετε και να εκτιμάτε τις προσπάθειες του συντρόφου σας και να δημιουργείτε μια κοινή ιστορία με τίτλο το «εμείς» που σας συνοδεύει καθώς αντιμετωπίζετε τις αλλαγές της ζωής ως ομάδα.
Μια πρόσφατη μελέτη δημοσιευμένη στο περιοδικό Frontiers in Psychology έδειξε ότι όταν τα ζευγάρια συνεργάζονται για να αντιμετωπίσουν το στρες, δεν είναι τόσο η ίδια η αντιμετώπιση που προβλέπει μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη σχέση, όσο η ευγνωμοσύνη που προκύπτει από αυτές τις κοινές προσπάθειες.
Ωστόσο, η θετικότητα από μόνη της δεν αρκεί. Τα ζευγάρια χρειάζονται και ένα αίσθημα κοινού νοήματος, δηλαδή την αίσθηση ότι αντιλαμβάνονται τον κόσμο με παρόμοιο τρόπο και κινούνται στη ζωή με κοινό σκοπό.
