Μπορεί η αυτοσυμπόνια να σημαίνει συμπόνια και για τον διπλανό μας; Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Mindfulness υποστηρίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τον εαυτό τους σε δύσκολες στιγμές συνδέεται με τις απόψεις τους για την κοινωνική ισότητα.
Η έρευνα δείχνει ότι η ενσυναίσθηση λειτουργεί ως «γέφυρα» ανάμεσα στην αυτοσυμπόνια και σε μια μειωμένη προτίμηση για κυριαρχία μιας κοινωνικής ομάδας πάνω σε άλλες.
Τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης ανοίγουν την πιθανότητα ότι η καλλιέργεια μιας πιο ευγενικής σχέσης με τον εαυτό μας μπορεί τελικά να συμβάλει σε μεγαλύτερη κοινωνική αρμονία.
Τι είναι η αυτοσυμπόνια
Αυτοσυμπόνια σημαίνει να αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας με καλοσύνη και κατανόηση αντί για να κάνουμε αυστηρή αυτοκριτική. Παρότι προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η αυτοσυμπόνια ωφελεί την ψυχική υγεία του ατόμου, η επίδρασή της στις ευρύτερες κοινωνικές στάσεις παρέμενε σχετικά άγνωστη.
Οι επιστήμονες θέλησαν να διερευνήσουν, αν η εσωτερική σχέση ενός ανθρώπου με τον εαυτό του μπορεί να επηρεάζει τον τρόπο που βλέπει διαφορετικές κοινωνικές ομάδες.
Η έννοια της κοινωνικής κυριαρχίας
Οι ερευνητές εξέτασαν ειδικά την έννοια «social dominance orientation«. Πρόκειται για έναν ψυχολογικό όρο που περιγράφει την προτίμηση ενός ατόμου για ανισότητα μεταξύ κοινωνικών ομάδων, όπου ορισμένες ομάδες θεωρούνται «φυσικό» να κυριαρχούν πάνω σε άλλες.
Οι επιστήμονες υπέθεσαν ότι υψηλότερη αυτοσυμπόνια δείχνει περισσότερη ενσυναίσθηση και περισσότερη ενσυναίσθηση δείχνει μικρότερη τάση για κοινωνική κυριαρχία.
Πανδημία, αυτοσυμπόνια και κοινωνία
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η εμφάνιση της πανδημίας COVID-19:
- προκάλεσε μεγάλες αλλαγές στην καθημερινή ζωή
- αύξησε το στρες
- ενίσχυσε τις εντάσεις και τις προκαταλήψεις μεταξύ κοινωνικών ομάδων
Συλλέγοντας δεδομένα τόσο πριν όσο και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι ερευνητές μπόρεσαν να εξετάσουν αν οι ψυχολογικές σχέσεις μεταξύ αυτοσυμπόνιας, ενσυναίσθησης και κοινωνικών στάσεων παραμένουν σταθερές ακόμη και σε περιόδους αυξημένης κοινωνικής πίεσης.
Τα βασικά ευρήματα
Η έρευνα έδειξε ότι η προτίμηση για κοινωνική ανισότητα είχε την ισχυρότερη αρνητική σχέση με την ενσυναίσθηση. Όσο αυξανόταν η τάση για κυριαρχία μιας ομάδας, τόσο μειωνόταν η ενσυναίσθηση. Επίσης, σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η ενσυναίσθηση συνδεόταν άμεσα με τα θετικά στοιχεία της αυτοσυμπόνιας. Με άλλα λόγια, η σχέση με τον εαυτό μας φαίνεται να συνδέεται με τον τρόπο που βλέπουμε τους άλλους ανθρώπους.
Ποια μορφή ενσυναίσθησης παίζει μεγαλύτερο ρόλο;
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η συναισθηματική ενσυναίσθηση -δηλαδή η ικανότητα να αισθανόμαστε συμπόνια για τη φροντίδα κάποιου άλλου- είχε πολύ ισχυρότερη σχέση με τη στάση απέναντι στην κοινωνική ισότητα, σε σύγκριση με την απλή γνωστική κατανόηση της οπτικής του άλλου. Με άλλα λόγια, το να νιώθει κάποιος πραγματική φροντίδα για κάποιον φαίνεται να συνδέεται περισσότερο με ισότιμες κοινωνικές στάσεις από το απλώς να κατανοεί τη θέση του.
