Μια από τις πιο εκτενείς διεθνείς μελέτες των τελευταίων ετών, με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Αδελαΐδας και δημοσιευμένη στο JNCI: Journal of the National Cancer Institute, φέρνει στο φως μια ανησυχητική αντίθεση: ενώ οι γυναίκες με καρκίνο έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα επιβίωσης σε σχέση με τους άνδρες, υφίστανται πιο σοβαρές παρενέργειες από τις θεραπείες.
Μεγαλύτερη επιβίωση αλλά και βαρύτερο κόστος για τις γυναίκες
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι γυναίκες εμφανίζουν 21% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με τους άνδρες. Την ίδια στιγμή όμως αντιμετωπίζουν 12% υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών παρενεργειών από τις αντικαρκινικές θεραπείες. Το μοτίβο αυτό καταγράφηκε με συνέπεια σε δώδεκα τύπους προχωρημένων συμπαγών όγκων και προέκυψε από την ανάλυση δεδομένων περισσότερων από 20.000 ασθενών που συμμετείχαν σε 39 μεγάλες κλινικές δοκιμές, οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν για εγκρίσεις αντικαρκινικών θεραπειών από τον FDA.
Η συνέπεια των αποτελεσμάτων υποδηλώνει ότι οι διαφορές αυτές δεν σχετίζονται με συγκεκριμένα φάρμακα, αλλά αντανακλούν βαθύτερους βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέονται με το φύλο.
Το φύλο ως ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας
Σε αντίθεση με την προσέγγιση που εξετάζει πώς κάθε επιμέρους θεραπεία επηρεάζει άνδρες και γυναίκες, η συγκεκριμένη μελέτη διερεύνησε αν το ίδιο το βιολογικό φύλο μπορεί να προβλέψει την επιβίωση και την πιθανότητα σοβαρών παρενεργειών, ανεξάρτητα από το είδος της θεραπείας.
Ο επικεφαλής συγγραφέας, Δρ. Natansh Modi, υπογραμμίζει ότι τα ευρήματα αποτελούν από τις πιο ισχυρές ενδείξεις μέχρι σήμερα πως το φύλο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως βασικός προγνωστικός παράγοντας στην ογκολογική φροντίδα. «Το φύλο επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, τον μεταβολισμό των φαρμάκων, τη σύσταση του σώματος και τη βιολογία των όγκων. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον στοιχείο σε πολλές κλινικές δοκιμές», σημειώνει.
Πιο εξατομικευμένες και ασφαλείς προσεγγίσεις για όλους
Τα ευρήματα της μελέτης έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την κλινική πρακτική, καθώς ενισχύουν την ανάγκη να λαμβάνεται συστηματικά υπόψη το φύλο τόσο στον σχεδιασμό των κλινικών δοκιμών όσο και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας των θεραπειών, αλλά και στις καθημερινές θεραπευτικές αποφάσεις. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η αναγνώριση αυτών των διαφορών μπορεί να οδηγήσει σε πιο εξατομικευμένες και ασφαλείς προσεγγίσεις για όλους τους ασθενείς.
«Αν οι γυναίκες ζουν περισσότερο αλλά αντιμετωπίζουν πιο σοβαρές παρενέργειες, οφείλουμε να το αναγνωρίσουμε και να δράσουμε», σημειώνει ο Δρ. Modi, προσθέτοντας ότι την ίδια στιγμή χρειάζεται να κατανοηθούν καλύτερα οι διαφορές που παρατηρήθηκαν.
Προς διερεύνηση
Η ερευνητική ομάδα επισημαίνει ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να αποσαφηνιστούν οι βιολογικοί μηχανισμοί που οδηγούν σε αυτές τις διαφορές, συμπεριλαμβανομένων παραγόντων όπως οι ορμονικές επιδράσεις, η ανοσολογική απόκριση και η σύσταση του σώματος που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το φάρμακο.
Η βαθύτερη κατανόηση αυτών των παραμέτρων, τονίζουν οι ερευνητές, θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και χορηγούνται οι αντικαρκινικές θεραπείες στο μέλλον.
