Η αυτοεκτίμηση είναι κάτι που χτίζεται. Πώς γίνεται όμως αυτό; Συχνά για να αναπτυχθεί χρειάζεται την επιβεβαίωση από τους άλλους. Η συνεχής ανάγκη για επιβεβαίωση συχνά παρεξηγείται ως ανασφάλεια ή «υπερβολική ανάγκη». Στην πραγματικότητα, ψυχολογικά για κάποιους ανθρώπους λειτουργεί σαν στρατηγική ρύθμισης του άγχους.
Για παράδειγμα, όταν κάποιος ρωτά «Είμαστε καλά;», «Έκανα κάτι λάθος;», «Με συμπαθείς ακόμα;» συνήθως προσπαθεί να μειώσει την εσωτερική ένταση που μπορεί να αισθάνεται. Το πρόβλημα είναι ότι η ανακούφιση είναι προσωρινή και συνήθως μετά η ανάγκη για διαβεβαίωση επιστρέφει ακόμη πιο έντονη.
4 τρόποι να χτίσετε αυτοεκτίμηση χωρίς να εξαρτάστε από άλλους
Υπάρχουν μερικές στρατηγικές για να έχετε αυτοεκτίμηση, χωρίς όμως να περιμένετε να το καταφέρετε με τη βοήθεια των άλλων:
1. Χτίστε αυτοεκτίμηση τηρώντας τις υποσχέσεις στον εαυτό σας
Η αυτοπεποίθηση δεν χτίζεται μόνο με θετική σκέψη αλλά με πραγματικές πράξεις. Μικρά παραδείγματα είναι να κρατάμε τα όρια που θέσαμε, να ξεκουραζόμαστε όταν είπαμε ότι θα ξεκουραστούμε ή να εκφράζουμε τη γνώμη μας, αντί να σιωπάμε. Κάθε φορά που κάνουμε αυτό που είπαμε ότι θα κάνουμε, ο εγκέφαλος παίρνει απόδειξη ότι μπορεί να σας εμπιστευτεί.
2. Μάθετε να αντέχετε τη συναισθηματική αβεβαιότητα
Πολλοί ζητούν επιβεβαίωση, επειδή δυσκολεύονται να αντέξουν την αβεβαιότητα. Παραδείγματα είναι να μην ξέρουμε τι σκέφτεται κάποιος, να υπάρχει σιωπή σε μια συζήτηση ή να υπάρχουν «μικτά» μηνύματα. Η εξάσκηση είναι να μην ζητάμε αμέσως εξηγήσεις, να αφήνουμε τη σιωπή να υπάρχει και να αποδεχόμαστε ότι δεν θα έχουμε πάντα απάντηση για όλα. Σιγά-σιγά ο εγκέφαλος μαθαίνει ότι η αβεβαιότητα δεν είναι επικίνδυνη.
3. Αυτοεκτίμηση και αυτό-αναγνώριση
Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε επικύρωση (validation), η οποία προέρχεται από άλλους και αναγνώριση (acknowledgment), η οποία προέρχεται από εμάς τους ίδιους. Παραδείγματα αυτό-αναγνώρισης είναι φράσεις όπως «Ήταν δύσκολο, αλλά τα κατάφερα.», «Προσπάθησα, παρόλο που φοβόμουν.», «Είναι φυσιολογικό να νιώθω απογοήτευση.» Αυτό ενεργοποιεί στον εγκέφαλο μηχανισμούς φροντίδας, παρόμοιους με αυτούς που ενεργοποιούνται όταν κάποιος μάς δείχνει κατανόηση.
4. Διαχωρίστε την αξία σας από τα αποτελέσματα των σχέσεων
Πολλοί άνθρωποι συνδέουν την αυτοεκτίμησή τους με το πώς αντιδρούν οι άλλοι. Για παράδειγμα, αν κάποιος είναι ζεστός νιώθουν καλά, ενώ αν κάποιος είναι ψυχρός νιώθουν ότι δεν αξίζουν. Η πιο υγιής στάση είναι να αναρωτιέστε τι άλλο μπορεί να εξηγεί αυτή τη συμπεριφορά. Μπορεί να οφείλεται στο στρες του άλλου, στη διάθεσή του ή ακόμη και σε άσχετες προσωπικές δυσκολίες. Έτσι η αξία σας δεν εξαρτάται από την αντίδραση των άλλων.
Από που πηγάζει η πραγματική αυτοεκτίμηση;
Η ανάγκη για επιβεβαίωση δεν είναι αδυναμία, είναι ένας τρόπος που μάθαμε να χρησιμοποιούμε για να νιώθουμε ασφάλεια. Όμως η πραγματικά σταθερή αυτοεκτίμηση χτίζεται μέσα από εμπιστοσύνη στον εαυτό μας, αντοχή στην αβεβαιότητα, αυτό-αναγνώριση και ευέλικτη σκέψη. Με τον καιρό, η επιβεβαίωση από άλλους γίνεται ευχάριστη, αλλά όχι απαραίτητη.
