Καθώς ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται όλο και συχνότερα σε παγκόσμιο επίπεδο, η συζήτηση γύρω από τη διατροφή τείνει να επικεντρώνεται στα βασικά: πόσους υδατάνθρακες καταναλώνουμε, τι είδους λιπαρά επιλέγουμε, πόση πρωτεΐνη χρειαζόμαστε. Ωστόσο, μια νέα εκτεταμένη ανάλυση έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι η υγεία δεν καθορίζεται μόνο από αυτά τα «μεγάλα» θρεπτικά συστατικά.

Οι ερευνητές στράφηκαν αυτήν την φορά, στις ελλείψεις σε βασικές βιταμίνες και μέταλλα, γνωστά και ως μικροθρεπτικά συστατικά. Σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, πολλοί άνθρωποι με διαβήτη τύπου 2 παρουσιάζουν σημαντικά διατροφικά κενά, συχνά χωρίς να το γνωρίζουν.

Παρότι η μελέτη δεν μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα αν οι ελλείψεις προηγούνται της νόσου, αν αποτελούν συνέπειά της ή αν απλώς συνυπάρχουν, φωτίζει έναν παράγοντα που συχνά παραβλέπουμε όταν μιλάμε για την πρόληψη και την υγεία: την ποιότητα των μικροθρεπτικών συστατικών στη διατροφή μας και τον ρόλο τους στη συνολική μεταβολική ισορροπία.

Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη

Οι ερευνητές συγκέντρωσαν και αξιολόγησαν όλες τις διαθέσιμες δημοσιευμένες μελέτες που αφορούσαν τον διαβήτη τύπου 2 και την κατάσταση μικροθρεπτικών συστατικών. Μετά από αυστηρή επιλογή, κατέληξαν σε 132 μελέτες, οι οποίες αφορούσαν 52.501 συμμετέχοντες από πολλές χώρες και εθνικότητες.

Οι συμμετέχοντες ήταν άνδρες και γυναίκες άνω των 18 ετών, με ή χωρίς επιπλοκές του διαβήτη. Οι μελέτες περιλάμβαναν εξετάσεις αίματος για συγκεκριμένες βιταμίνες και μέταλλα, επιτρέποντας στους ερευνητές να καταγράψουν με ακρίβεια τα ποσοστά ανεπάρκειας. Το χρονικό εύρος των δημοσιεύσεων (1998–2023) προσέφερε μια ευρεία και αντιπροσωπευτική εικόνα της παγκόσμιας κατάστασης.

Διαβήτης τύπου 2 & μικροθρεπτικά συστατικά

Η μετα-ανάλυση ανέδειξε μια σειρά από ευρήματα που σκιαγραφούν μια πιο σύνθετη εικόνα της θρεπτικής κατάστασης των ανθρώπων με διαβήτη τύπου 2.

Πάνω από το 45% των συμμετεχόντων εμφάνιζαν πολλαπλές ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών, ενώ μεταξύ όσων είχαν ήδη επιπλοκές της νόσου, το ποσοστό αυτό άγγιζε το 40%. Οι γυναίκες φάνηκαν να επηρεάζονται συχνότερα από τους άνδρες, γεγονός που παρατηρήθηκε σε αρκετές επιμέρους μελέτες. Η πιο συχνή έλλειψη ήταν η βιταμίνη D, με ποσοστό που ξεπερνούσε το 60% των ατόμων με διαβήτη τύπου 2. Ακολουθούσε το μαγνήσιο, καθώς περίπου το 42% των συμμετεχόντων παρουσίαζε χαμηλά επίπεδα.

Το κρίσιμο σημείο, όπως τονίζουν οι ερευνητές, είναι ότι δεν μπορεί να προσδιοριστεί η κατεύθυνση της σχέσης. Δεν είναι σαφές αν οι ελλείψεις συμβάλλουν στην εμφάνιση του διαβήτη ή αν ο ίδιος ο διαβήτης οδηγεί σε αυτές τις ελλείψεις. Το μόνο βέβαιο, όπως αναφέρουν, είναι ότι υπάρχει μια σταθερή και επαναλαμβανόμενη συσχέτιση, η οποία αξίζει περαιτέρω διερεύνηση.

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι συγκεκριμένες ελλείψεις δεν αφορούν μόνο τα άτομα με διαβήτη. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ συχνές στον γενικό πληθυσμό. Αυτό σημαίνει ότι οι ελλείψεις μπορεί να προϋπάρχουν του διαβήτη ή απλώς να συνυπάρχουν. Σε κάθε περίπτωση, η ισορροπημένη διατροφή παραμένει το πιο ισχυρό εργαλείο πρόληψης.

Πού θα βρείτε τα βασικά μικροθρεπτικά συστατικά

Βιταμίνη D

Η σύνθεση μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας επηρεάζεται από την εποχή, την έκθεση και τον τύπο δέρματος. Τροφές που περιέχουν βιταμίνη D, περιλαμβάνουν:

  • Κρόκος αυγού, μανιτάρια
  • Λιπαρά ψάρια (σολομός)

Μαγνήσιο

  • Ξηροί καρποί, σπόροι, βούτυρα ξηρών καρπών
  • Όσπρια, φρούτα, λαχανικά
  • Σόγια
  • Μαύρη σοκολάτα