Όλοι έχουμε βρεθεί σε αυτή τη θέση, που λέμε ότι θα ξυπνήσουμε νωρίς, θα ξεκινήσουμε γυμναστική ή θα οργανώσουμε επιτέλους τις υποχρεώσεις μας και τελικά δεν το κάνουμε.  Ουσιαστικά, με αυτό τον τρόπο αθετούμε τις υποσχέσεις προς τον ίδιο μας τον εαυτό και αυτό έχει το κόστος του. Όμως, όταν έχουμε δώσει τον λόγο μας σε κάποιον άλλον, ξαφνικά γινόμαστε συνεπείς και αξιόπιστοι, Γιατί συμβαίνει αυτό;

1. Οι υποσχέσεις προς τους άλλους έχουν άμεσο κοινωνικό κόστος

Όταν δίνουμε μια υπόσχεση σε κάποιον άλλο, ενεργοποιείται ένας ισχυρός ψυχολογικός μηχανισμός: η κοινωνική ευθύνη. Οι υποσχέσεις λειτουργούν σαν ένα άτυπο «συμβόλαιο», που δείχνει αξιοπιστία και εμπιστοσύνη. Ακόμη και χωρίς τον φόβο για τιμωρία, οι άνθρωποι τείνουν να κρατούν τον λόγο τους γιατί:

  • φοβούνται μήπως χαλάσει η εικόνα τους
  • δεν θέλουν να απογοητεύσουν τον άλλον
  • επιδιώκουν να διατηρήσουν τις σχέσεις τους

Το να αθετήσουμε μια υπόσχεση σε άλλον μπορεί να προκαλέσει ενοχές και να επηρεάσει τη φήμη μας. Αντιθέτως, όταν αθετούμε μια υπόσχεση προς τον εαυτό μας, δεν υπάρχει εξωτερική πίεση ή κάποιος «μάρτυρας» εκτός από εμάς. Έτσι, η ψυχολογική δέσμευση είναι πολύ πιο αδύναμη.

2. Οι υποσχέσεις προς τον εαυτό μας έχουν καθυστερημένο «κόστος»

Όταν λέμε «θα ξεκινήσω να γυμνάζομαι από Δευτέρα», στην ουσία δίνουμε μια υπόσχεση στον μελλοντικό μας εαυτό. Το πρόβλημα είναι ότι συχνά δεν νιώθουμε σύνδεση με αυτόν τον μελλοντικό εαυτό. Τον φανταζόμαστε γενικά:

  • πιο πειθαρχημένο
  • πιο οργανωμένο
  • μια «καλύτερη εκδοχή» του εαυτού μας

Αυτό δημιουργεί μια ψυχολογική απόσταση με αυτό που είμαστε σήμερα. Και όταν ο μελλοντικός εαυτός μοιάζει «ξένος», είναι πιο εύκολο να προτιμήσουμε την άμεση ευχαρίστηση αντί για το μακροπρόθεσμο όφελος. Επιπλέον, οι προσωπικοί στόχοι συχνά δεν έχουν άμεση ανταμοιβή. Αντίθετα, οι υποσχέσεις προς άλλους συνοδεύονται από άμεση κοινωνική ανατροφοδότηση, όπως είναι για παράδειγμα αναγνώριση και αποδοχή.

Γιατί συνεχίζεται αυτό το μοτίβο;

Δύο βασικοί λόγοι που συνεχίζεται αυτό είναι οι ακόλουθοι:

  • Εξελικτικά, ο άνθρωπος έχει μάθει να δίνει προτεραιότητα στις κοινωνικές σχέσεις, γιατί αυτές εξασφάλιζαν επιβίωση.
  • Η εσωτερική παρακίνηση είναι εύθραυστη, όταν δεν υπάρχει δομή ή εξωτερικός έλεγχος.

Πώς να αρχίσεις να κρατάς τις υποσχέσεις σου στον εαυτό σου

Μπορείτε να «δανειστείτε» μηχανισμούς από τις κοινωνικές υποσχέσεις για να τους εφαρμόσετε στις υποσχέσεις που δίνετε στον ίδιο σας τον εαυτό. Ακολουθήστε τα παρακάτω tips:

  • Κάντε τη δέσμευση εξωτερική, λέγοντας τον στόχο σας σε κάποιον.
  • Μειώστε την απόσταση από τον μελλοντικό σας εαυτό. Ένας καλός τρόπος για να γίνει αυτό είναι να τον φανταστείτε πιο συγκεκριμένα. Πείτε «θα είμαι πιο υγιής και θα έχω περισσότερη ενέργεια και δύναμη, αν αρχίσω να ασκούμαι». Μπορεί βλέποντας μπροστά με τόσο συγκεκριμένο τρόπο, να κινητοποιηθείτε πιο πολύ για να φτάσετε σε αυτό το θετικό σημείο.
  • Κάντε τη διαδικασία ευχάριστη, όχι μόνο το αποτέλεσμα.

Το να αθετούμε υποσχέσεις προς τον εαυτό μας δεν σημαίνει ότι είμαστε αδύναμοι ή ασυνεπείς. Είναι απλώς αποτέλεσμα του τρόπου που λειτουργεί η ανθρώπινη ψυχολογία. Αν κατανοήσουμε αυτόν τον μηχανισμό, μπορούμε να τον αξιοποιήσουμε και να αρχίσουμε να τηρούμε τις υποσχέσεις που έχουν πραγματικά σημασία, ακόμη και όταν κανείς δεν μας παρακολουθεί.