Μία πρόσφατη μελέτη εξετάζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της ανθρώπινης σκέψης, το body-wandering, δηλαδή τη «σωματική περιπλάνηση». Πρόκειται για τη στροφή της προσοχής προς εσωτερικές σωματικές αισθήσεις, όπως είναι η αναπνοή μας, ο καρδιακός μας παλμός ή η λειτουργία του στομαχιού μας. Σε τι μας βοηθά αυτή η περιπλάνηση;
Τι έδειξε η έρευνα για το body-wandering;
Αν και η περιπλάνηση του νου, το λεγόμενο mind-wandering, έχει μελετηθεί εκτενώς, συνήθως σε σχέση με σκέψεις για το παρελθόν ή το μέλλον, ο ρόλος του σώματος σε αυτή τη διαδικασία έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητος. Για να διερευνήσουν αυτό το φαινόμενο, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια μεγάλης κλίμακας μελέτη με τη συμμετοχή 536 ατόμων, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences.
Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία ενώ βρίσκονταν σε κατάσταση ηρεμίας, κοιτάζοντας ένα σταθερό σημείο. Ταυτόχρονα, καταγράφονταν φυσιολογικές λειτουργίες όπως ο καρδιακός ρυθμός, η αναπνοή και η δραστηριότητα του στομάχου.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτήσεις σχετικά με το περιεχόμενο των σκέψεών τους και τον βαθμό στον οποίο είχαν επίγνωση των σωματικών τους αισθήσεων.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι δεν περιπλανιούνται μόνο νοητικά σε ιδέες και αναμνήσεις, αλλά στρέφουν συχνά την προσοχή τους και στο ίδιο τους το σώμα. Όταν συμβαίνει αυτό, παρατηρείται αυξημένη φυσιολογική εγρήγορση, με ταχύτερο καρδιακό ρυθμό και μειωμένη μεταβλητότητα του καρδιακού παλμού. Αντίθετα, η κλασική περιπλάνηση του μυαλού συνδέεται με μια πιο χαλαρή σωματική κατάσταση.
Body-wandering και κατάθλιψη
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της εν λόγω μελέτης είναι ότι, παρόλο που η σωματική περιπλάνηση συνδέεται με πιο αρνητικά συναισθήματα, τα άτομα που τη βιώνουν συχνότερα εμφανίζουν λιγότερα συμπτώματα κατάθλιψης και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στο γεγονός ότι η εστίαση στο σώμα βοηθά το άτομο να παραμένει στο παρόν, αποφεύγοντας την υπερβολική ενασχόληση με αρνητικές σκέψεις για το παρελθόν ή το μέλλον.
Επιπλέον, η μελέτη εντόπισε ένα ιδιαίτερο μοτίβο εγκεφαλικής δραστηριότητας κατά τη σωματική περιπλάνηση, κατά το οποίο ενισχύονται οι περιοχές του νου που σχετίζονται με την κίνηση και την αφή.
Συνολικά, η έρευνα αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο που παίζει το σώμα στην εσωτερική μας εμπειρία και υπογραμμίζει ότι η κατανόηση της σχέσης μεταξύ σώματος και εγκεφάλου θα μπορούσε να συμβάλει στην ανάπτυξη νέων προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση ψυχικών διαταραχών. Ωστόσο, απαιτείται περαιτέρω μελέτη για να διαπιστωθεί αν τα ευρήματα αυτά ισχύουν και σε συνθήκες καθημερινής ζωής.
