Μιλάτε στον εαυτό σας; Ποιος δεν το έχει κάνει; Η ομιλία δυνατά στον εαυτό μας δεν δείχνει ότι είμαστε παράξενοι, αντιθέτως συνδέεται με υψηλή γνωστική λειτουργία. Οι άνθρωποι που επεξεργάζονται τα συναισθήματά τους λεκτικά, αντί σιωπηλά, ίσως βιώνουν συντομότερα συναισθηματικά επεισόδια και «αναρρώνουν» πιο γρήγορα, επειδή η φωνή μετατρέπει το χάος σε αφήγηση, η αφήγηση δημιουργεί κατανόηση και η κατανόηση έχει καταπραϋντικό αποτέλεσμα. Ίσως αυτό να είναι εν μέρει και το κίνητρο όσων μιλούν δυνατά στον εαυτό τους.

Ομιλία στον εαυτό μας και οφέλη

Η σκέψη δυνατά συνδέεται με ενισχυμένη γνωστική λειτουργία, καλύτερη επίλυση προβλημάτων, μνήμη και ακόμη και αυτοέλεγχο. Δεν είναι σφάλμα, είναι αναβάθμιση. Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι οι άνθρωποι που αφηγούνται τις εργασίες τους δυνατά τις ολοκληρώνουν κατά 25% πιο γρήγορα και με λιγότερα λάθη από όσους δουλεύουν σιωπηλά, επειδή έτσι δημιουργείται μία ανατροφοδότηση που εντοπίζει λάθη και διατηρεί τη συγκέντρωση.

Σε μία μελέτη που έχει δημοσιευτεί στο επιστημονικό περιοδικό Procedia – Social and Behavioral Sciences, καλαθοσφαιριστές απέδωσαν γρηγορότερα και καλύτερα όταν μιλούσαν δυνατά για τις κινήσεις τους -και μάλιστα με θετικό, όχι αρνητικό, τόνο φωνής.

Σε έρευνα δημοσιευμένη στο The Quarterly Journal of Experimental Psychology οι συμμετέχοντες έπρεπε να αναζητήσουν διαφορετικά αντικείμενα -όπως μια εικόνα πιρουνιού- μέσα σε ένα σύνολο τυχαίων φωτογραφιών. Όταν έλεγαν δυνατά το όνομα αυτού που έψαχναν, δηλαδή κρατούσαν ενεργή τη νοητική του εικόνα όσο το αναζητούσαν, ολοκλήρωναν το έργο πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι όταν δεν μιλούσαν. Αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να βρίσκει κάποιος πιο εύκολα τα κλειδιά ή τα γυαλιά του.

Παρόμοια, το να μιλάμε δυνατά ενισχύει τη μνήμη, επειδή συνήθως θυμόμαστε καλύτερα τις προφορικές λέξεις από τις σιωπηλές. Σύμφωνα με έρευνα στο Memory, όταν χρειάζεται να θυμηθούμε έναν αριθμό τηλεφώνου ή μια πινακίδα αυτοκινήτου, συνήθως μας βοηθά να τον επαναλάβουμε δυνατά μερικές φορές.

Το παπάκι

Οι προγραμματιστές υπολογιστών είναι γνωστό ότι χρησιμοποιούν το λεγόμενο «debugging με το λαστιχένιο παπάκι». Τι είναι αυτό; Κυριολεκτικά βάζουν ένα λαστιχένιο παπάκι -σαν αυτά του μπάνιου- στο γραφείο τους και, όταν κολλήσουν σε ένα δύσκολο πρόβλημα κώδικα, το εξηγούν στο παπάκι, δηλαδή μιλούν δυνατά για το πρόβλημα, ώστε να το λύσουν.

Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το να μιλάμε δυνατά στον εαυτό μας ζωντανεύει πιο έντονα την εικόνα ενός φανταστικού ακροατή ή ανακριτή. Μας επιτρέπει να αμφισβητήσουμε πιο κριτικά τις ιδέες μας, υιοθετώντας μια εξωτερική οπτική και έτσι να εντοπίσουμε αδυναμίες στα επιχειρήματά μας.

Το να μιλάμε δυνατά στον εαυτό μας, φυσικά, παραβιάζει και αμφισβητεί την υπόθεση ότι η ομιλία είναι κάτι που κάνουμε μόνο με άλλους ανθρώπους, εκτός αν είμαστε μικρά παιδιά. Ακόμα κι έτσι, το να μιλάει ένα παιδί μόνο του τείνει να μειώνεται μετά τα 6 ή 7, όταν πάει σχολείο και αν αυτό συνεχιστεί σε μεγαλύτερες ηλικίες χαρακτηρίζεται ακόμη και «περίεργο» ή «ενοχλητικό».

Η αλήθεια είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι μιλούν δυνατά στον εαυτό τους πού και πού. Συνήθως πρόκειται για τυχαία σχόλια στο περιβάλλον, για εκνευρισμούς της καθημερινότητας ή για τις ανοησίες των άλλων οδηγών. Μπορεί να είναι ένας τρόπος να ακούσουμε τις ιδέες μας, μιλώντας σε έναν «φανταστικό ακροατή» και να εντοπίσουμε άβολες διατυπώσεις, απωθητικούς τόνους και κενά στη λογική μας.

Είναι επίσης ένας τρόπος να ρίξουμε τη «θερμοκρασία» μέσα μας. Είναι απίστευτα απελευθερωτικό Όταν κάτι μας απογοητεύει, θα μπορούσαμε, για παράδειγμα, να μονολογήσουμε την ώρα που πλένουμε τα πιάτα ή που κάνουμε τον απογευματινό μας περίπατο στο πάρκο. Επιπλέον, οι περισσότεροι έχουμε ακούσει τον εαυτό μας να βρίζει όταν μας πέφτει ένα πιάτο ή χάνουμε την έξοδο στον δρόμο. Είναι ένας μηχανισμός άμεσης αποσυμπίεσης.

Η ομιλία είναι πιο αργή από τη σκέψη

Επιπλέον, επειδή η ομιλία είναι πιο αργή από τη σκέψη, το να μιλάμε στον εαυτό μας μπορεί και να μας επιβραδύνει, ενισχύοντας την ενσυνειδητότητα και την αυτογνωσία. Μας βοηθά να κατανούμε καλύτερα τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, να ξεμπερδεύουμε την πολυπλοκότητα, να βγαίνουμε από νοητικούς φαύλους κύκλους και να μετατρέπουμε ασαφείς ιδέες και συναισθήματα σε συγκεκριμένες δηλώσεις που μπορούμε να εξετάσουμε και να αμφισβητήσουμε.

Άλλωστε, όταν μιλάμε δυνατά στον εαυτό μας, τουλάχιστον ξέρουμε ότι… κάποιος πραγματικά ακούει!