Η πρόοδος στην επιστήμη της ογκολογίας είναι συνταρακτική τα τελευταία χρόνια και βασίζεται τόσο στην επιτυχημένη μοριακή ανάλυση και στόχευση του καρκίνου όσο και στην ανοσοθεραπεία της εν λόγω νόσου.
Οι εξελίξεις έδωσαν δυνατότητες εξατομίκευσης της θεραπείας για τους περισσότερους ασθενείς μας, δημιουργώντας παράλληλα υψηλότερες προσδοκίες με βάση τη συνεχώς επιταχυνόμενη εξέλιξη της βιοτεχνολογίας. Κρατώντας τη ρεαλιστική σύνδεση με την πραγματικότητα, θα σας δώσω μια εικόνα από το μέλλον που διακρίνεται.
Νέα δεδομένα κατά του καρκίνου
Η διευκρίνιση των μηχανισμών ανθεκτικότητας του ανοσολογικού περιβάλλοντος τιμήθηκε με το βραβείο Νόμπελ Φυσιολογίας-Ιατρικής για το 2025. Η πρόοδος αυτή έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη θεραπειών που παρακάμπτουν αυτούς τους μηχανισμούς, συγκεκριμένα θεραπείες με λεμφοκύτταρα που διηθούν τις παρυφές του καρκίνου, γνωστά ως TILs (Tumor Infiltrating Lymphocytes).
Επίσης, θεραπείες με τροποποιημένους υποδοχείς σύνδεσης των λεμφοκυττάρων με τα καρκινικά κύτταρα (CAR T-cells), καθώς και εξατομικευμένες ανοσολογικές θεραπείες που βασίζονται στην αναγνώριση του όγκου και τη δημιουργία εξατομικευμένης ανοσολογικής απάντησης για κάθε ασθενή (Individualized Neoantigen Therapies, INTs). Η περαιτέρω πρόοδος της κλινικής έρευνας αναμένεται να συμβάλει στη βελτίωση τόσο της αποτελεσματικότητας όσο και της πρακτικότητας αυτών των προσεγγίσεων.
Η αναμενόμενη πρόοδος στον τομέα της στοχευμένης θεραπείας βασίζεται στην πλήρη μοριακή ανάλυση ολοένα και περισσότερων καρκίνων σε πρωιμότερα στάδια της νόσου, καθώς και στην αναζήτηση νέων μοριακών στόχων και τη δημιουργία καινοτόμων στοχευτικών θεραπειών.
Πιστεύεται ότι στο μέλλον η καθημερινή κλινική πράξη θα ξεκινά με το πλήρες μοριακό προφίλ του όγκου και του κληρονομούμενου γονιδιώματος για όλους τους ασθενείς ήδη από τη διάγνωση, σε συνδυασμό με υγρή βιοψία, η οποία, μέσω διαδοχικών εκτιμήσεων, θα παρέχει δυναμικές πληροφορίες για την εξέλιξη της νόσου.
Η συγκέντρωση αυτών των δεδομένων και η ανάπτυξη καινοτόμων θεραπειών στόχευσης αναμένεται να οδηγήσουν στη διασαφήνιση της ολοκληρωμένης μοριακής ταυτότητας του καρκίνου και στην ουσιαστική εξατομίκευση της θεραπείας για κάθε ασθενή.
Τέλος, ίσως η σημαντικότερη αναμενόμενη εξέλιξη είναι η πρόοδος στην πρώιμη διάγνωση του καρκίνου σε ασυμπτωματικούς, φαινομενικά υγιείς ανθρώπους, μέσω υγρών βιοψιών που ανιχνεύουν κυκλοφορούντα θραύσματα DNA καρκινικών κυττάρων. Τα τεστ αυτά, γνωστά ως Multi-Cancer Early Detection Tests, είναι ήδη διαθέσιμα, αλλά δεν θεωρούνται ακόμη έτοιμα για ασφαλή γενική χρήση.
Η περαιτέρω πρόοδος αναμένεται να οδηγήσει σε μεγαλύτερη διαγνωστική ακρίβεια και σε δυνατότητα ανίχνευσης πολλών καρκίνων σε πρώιμα στάδια, με προφανείς τις προσδοκίες να αλλάξει πλήρως το πρόσωπο, όπως και η θεραπεία του καρκίνου.
Ηλίας Αθανασιάδης, παθολόγος-ογκολόγος, επ. καθηγητής Ογκολογίας στο Northwestern University του Σικάγο
