Παρότι είναι γνωστό ότι η καθιστική ζωή μας βλάπτει, υπάρχει ένας τύπος καθιστικής δραστηριότητας που ίσως δεν συρρικνώνει τον εγκέφαλο ούτε επηρεάζει τη γνωστική λειτουργία στον ίδιο βαθμό.
Μια συστηματική ανασκόπηση 85 μελετών, που δημοσιεύθηκε στο Journal of Alzheimer’s Disease, επισημαίνει ότι έχει σημασία να ξεχωρίζουμε την «ενεργή» καθιστική συμπεριφορά — όπως το να διαβάζουμε — από την «παθητική», όπως για παράδειγμα όταν βλέπουμε τηλεόραση.
Η καθιστική ζωή και τα «είδη» της
Το πρώτο φαίνεται μάλιστα να ενισχύει την υγεία του εγκεφάλου. Πιθανότατα επειδή η «ενεργή» καθιστική συμπεριφορά ενεργοποιεί τον εγκέφαλο, ενώ η «παθητική» μας αφήνει στον «αυτόματο πιλότο», τόσο σωματικά όσο και γνωστικά.
«Ο συνολικός χρόνος που περνάμε καθισμένοι έχει φανεί ότι σχετίζεται με την υγεία του εγκεφάλου· ωστόσο, η καθιστική συμπεριφορά δεν αντιμετωπίζεται συχνά ως κάτι σύνθετο, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το είδος της δραστηριότητας», αναφέρουν οι ερευνητές.
«Οι περισσότεροι άνθρωποι περνούν πολλές ώρες καθισμένοι κάθε μέρα, επομένως το είδος της καθιστικής δραστηριότητας έχει πραγματικά σημασία… Τα ευρήματα δείχνουν ότι μικρές καθημερινές επιλογές — όπως το διάβασμα — μπορεί να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να παραμείνει πιο υγιής καθώς μεγαλώνετε» προσθέτουν.
Φυσικά, η άσκηση παραμένει ιδιαίτερα σημαντική για τη γνωστική υγεία, αλλά το να «γυμνάζετε» τον εγκέφαλό σας είναι επίσης κρίσιμο — και αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πρέπει να είστε όρθιοι.
Τι ωφελεί τον εγκέφαλο;
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, οι «ενεργητικές» καθιστικές δραστηριότητες — όπως το διάβασμα, τα επιτραπέζια και η χρήση υπολογιστή — εμφανίζουν «συντριπτικά θετικές συσχετίσεις με τη γνωστική υγεία, ενισχύοντας λειτουργίες όπως η εκτελεστική λειτουργία, η μνήμη επεισοδίων και η λειτουργική μνήμη».
Αντίθετα, η «παθητική» καθιστική δραστηριότητα συνδέθηκε σταθερά με αρνητικά γνωστικά αποτελέσματα, συμπεριλαμβανομένου αυξημένου κινδύνου άνοιας. Οι επιδράσεις ήταν μικρές αλλά σημαντικές. Οι συγγραφείς της μελέτης ελπίζουν ότι τα αποτελέσματα θα συμβάλουν σε πιο στοχευμένη μελλοντική έρευνα και πιο λεπτομερείς συστάσεις.
Η ανασκόπηση επικεντρώθηκε σε μελέτες που εξέταζαν τυπικές καθιστικές δραστηριότητες σε φυσικές συνθήκες, και όχι σε δομημένα προγράμματα ενίσχυσης της εγκεφαλικής λειτουργίας — κάτι που την καθιστά ιδιαίτερα σχετική με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
