Όπως ακριβώς γυμνάζουμε τους μύες μας για να παραμένουν δυνατοί, έτσι και ο εγκέφαλος χρειάζεται «άσκηση» για να διατηρείται σε καλή κατάσταση. Μια μακροχρόνια επιστημονική μελέτη που αφορούσε την άνοια και διήρκεσε 20 χρόνια φέρνει αισιόδοξα νέα: ένας συγκεκριμένος τύπος εκπαίδευσης του εγκεφάλου μας φαίνεται να συνδέεται με σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισής της.

Μια μελέτη 20 ετών με σημαντικά ευρήματα για την άνοια

Σε μια μεγάλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Alzheimer’s & Dementia, οι ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 2.000 ανθρώπους ηλικίας 65 ετών και άνω για διάστημα δύο δεκαετιών.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες και έλαβαν διαφορετικούς τύπους «εκπαίδευσης εγκεφάλου» σε διάφορα στάδια της μελέτης. Στη συνέχεια, οι επιστήμονες παρακολουθούσαν την πορεία της γνωστικής τους υγείας μέσα από τα ιατρικά τους αρχεία. Το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον: μόνο ένας τύπος νοητικής εκπαίδευσης φάνηκε να μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.

Η εκπαίδευση που έδειξε τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα ονομάζεται εκπαίδευση ταχύτητας επεξεργασίας (“speed of processing training”). Τα άτομα που συμμετείχαν σε αυτού του είδους την εξάσκηση είχαν περίπου 25% μικρότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια σε σύγκριση με τις άλλες ομάδες. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι τα οφέλη φαίνεται να διατηρήθηκαν για πολλά χρόνια μετά τις αρχικές συνεδρίες εκπαίδευσης.

Τι είναι η «εκπαίδευση ταχύτητας επεξεργασίας»;

Αυτός ο τύπος νοητικής άσκησης έχει στόχο να βοηθήσει τον εγκέφαλο να επεξεργάζεται πληροφορίες πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.

Οι ασκήσεις συχνά περιλαμβάνουν:

  • εντοπισμό οπτικών στόχων στην οθόνη
  • αναγνώριση αντικειμένων μέσα σε πολύ σύντομο χρόνο
  • διαχείριση πολλών ερεθισμάτων ταυτόχρονα
  • αύξηση της δυσκολίας με χρονική πίεση

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εμπειρία μπορεί να θυμίζει ένα γρήγορο παιχνίδι αντίδρασης στον υπολογιστή, όπου ο εγκέφαλος καλείται να αντιδρά γρήγορα ενώ ταυτόχρονα αγνοεί περισπασμούς.

Πόση εξάσκηση χρειάζεται;

Οι συμμετέχοντες που είχαν τα μεγαλύτερα οφέλη πραγματοποίησαν έως 18 συνεδρίες εκπαίδευσης μέσα σε τρία χρόνια. Αρχικά οι επιστήμονες δεν περίμεναν ότι αυτά τα οφέλη θα διατηρούνταν τόσο πολύ. Ωστόσο, ακόμη και 20 χρόνια αργότερα, οι συμμετέχοντες που είχαν κάνει αυτή την εκπαίδευση φάνηκε να έχουν καλύτερη γνωστική υγεία.

Δεν είναι ποτέ αργά για τον εγκέφαλό σας

Ένα από τα πιο ενθαρρυντικά συμπεράσματα της έρευνας είναι ότι η ηλικία δεν φαίνεται να μειώνει τα οφέλη της εκπαίδευσης. Οι συμμετέχοντες στην αρχή της μελέτης ήταν από 65 έως 94 ετών, και τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η νοητική εξάσκηση μπορεί να ξεκινήσει σε οποιαδήποτε ηλικία. Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζεται και να μαθαίνει ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία.

Άνοια: Μικρές καθημερινές συνήθειες που μειώνουν τον κίνδυνο

Εκτός από ειδικές ασκήσεις, υπάρχουν και απλές δραστηριότητες που μπορούν να ενισχύσουν τη νοητική μας υγεία:

  • εκμάθηση νέων δεξιοτήτων
  • παζλ και παιχνίδια στρατηγικής
  • διάβασμα
  • παρατήρηση της φύσης ή των πουλιών
  • κοινωνική δραστηριότητα
  • σωματική άσκηση

Όλες αυτές οι δραστηριότητες ενεργοποιούν διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου και συμβάλλουν στη δημιουργία ενός ισχυρού «γνωστικού αποθέματος».