Η εγκεφαλική υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όμως η φυσική δραστηριότητα φαίνεται να παίζει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο. Νέα έρευνα δείχνει ότι δεν αρκεί απλώς να κινείστε μέσα στη μέρα. Ο τρόπος με τον οποίο οργανώνετε τις περιόδους άσκησης μπορεί να έχει ακόμη μεγαλύτερη επίδραση στη λειτουργία του εγκεφάλου.
Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Alzheimer’s Research & Therapy, οι συχνές, σύντομες περίοδοι έντονης κίνησης φαίνεται να συνδέονται με πιο υγιή γήρανση του εγκεφάλου και καλύτερη εκτελεστική λειτουργία.
Τι έδειξε η μελέτη για την εγκεφαλική υγεία
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι συμμετέχοντες που ενέταξαν στη μέρα τους δομημένες περιόδους φυσικής δραστηριότητας – τουλάχιστον 10 λεπτά συνεχούς κίνησης με ρυθμό 40 βημάτων το λεπτό ή περισσότερο – φάνηκαν να έχουν σαφές πλεονέκτημα. Παρουσίαζαν συγκεκριμένα, χαμηλότερα επίπεδα λευκών υπερεντάσεων στον εγκέφαλο, ένας σημαντικός δείκτης αγγειακής βλάβης που σχετίζεται με τη γνωστική έκπτωση.
Η διαφορά αυτή δεν εντοπίστηκε σε όσους κινούνταν γενικά μέσα στη μέρα χωρίς να φτάνουν σε αυτές τις σύντομες, πιο ζωηρές περιόδους άσκησης.
Γιατί έχει σημασία η δομή της άσκησης;
Η φυσική δραστηριότητα έχει συνδεθεί με καλύτερη μνήμη, μειωμένο κίνδυνο άνοιας και πιο υγιή εγκεφαλική δομή. Ωστόσο, μεγάλο μέρος των δεδομένων προέρχεται από μελέτες παρατήρησης, ενώ οι κλινικές δοκιμές έχουν δώσει πιο ασαφή αποτελέσματα. Οι ερευνητές το αποδίδουν πιθανώς στο γεγονός ότι δεν γνωρίζουμε ακόμη ποιο στοιχείο της άσκησης – η ένταση, η διάρκεια ή η συχνότητα – προσφέρει τα μεγαλύτερα οφέλη.
Η νέα μελέτη επιχείρησε να καλύψει αυτό το κενό, εξετάζοντας την άσκηση με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια χάρη στη χρήση φορητής τεχνολογίας.
Πώς πραγματοποιήθηκε η έρευνα για την εγκεφαλική υγεία
Στη μελέτη συμμετείχαν 279 ενήλικες ηλικίας 40 έως 91 ετών, όλοι χωρίς διάγνωση άνοιας. Κάθε άτομο φόρεσε για 30 συνεχόμενες ημέρες μια συσκευή, η οποία κατέγραφε κάθε λεπτό κίνησης, από την προγραμματισμένη άσκηση μέχρι απλές καθημερινές δραστηριότητες, όπως δουλειές στο σπίτι.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν έναν αλγόριθμο που εντόπιζε τις «προγραμματισμένες» περιόδους άσκησης: τουλάχιστον 10 λεπτά συνεχούς βάδισης με ρυθμό 40+ βημάτων το λεπτό. Με βάση αυτά τα δεδομένα, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:
- Όσοι πραγματοποίησαν τουλάχιστον μία τέτοια περίοδο άσκησης.
- Όσοι δεν πραγματοποίησαν καμία.
Στη συνέχεια, όλοι υποβλήθηκαν σε υψηλής ανάλυσης μαγνητικές τομογραφίες για να αξιολογηθεί η υγεία της λευκής ουσίας και το μέγεθος συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών. Παράλληλα, ολοκλήρωσαν τεστ μνήμης, ταχύτητας σκέψης και επίλυσης προβλημάτων.
Τα πιο σημαντικά ευρήματα
Συνολικά, το 79% των συμμετεχόντων πραγματοποίησε τουλάχιστον μία περίοδο συνεχούς κίνησης μέσα στον μήνα. Για όσους ενέταξαν τέτοιες σύντομες, δομημένες περιόδους άσκησης στην καθημερινότητά τους, η συχνότητα των συνεδριών και ο ρυθμός βάδισης αναδείχθηκαν ως οι ισχυρότεροι δείκτες καλύτερης εγκεφαλικής υγείας. Οι συσχετίσεις αυτές ήταν μάλιστα πιο έντονες στις γυναίκες, υποδηλώνοντας ότι ο τρόπος με τον οποίο οργανώνεται η κίνηση μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά γυναίκες και άνδρες.
Ακόμη και οι συμμετέχοντες που δεν έκαναν καμία δομημένη δεκάλεπτη περίοδο άσκησης, αλλά παρέμεναν γενικά δραστήριοι μέσα στη μέρα, εμφάνισαν οφέλη: ο υψηλότερος ημερήσιος αριθμός βημάτων συνδέθηκε επίσης με καλύτερη εγκεφαλική υγεία.
Η μελέτη υποστηρίζει ότι οι σύντομες αλλά συχνές περίοδοι ζωηρής κίνησης μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικές για τη διατήρηση της γνωστικής υγείας όσο μεγαλώνετε. Θυμηθείτε ότι δεν χρειάζεται απαραίτητα μια μεγάλη, απαιτητική προπόνηση· ακόμη και 10 λεπτά γρήγορου περπατήματος, επαναλαμβανόμενα μέσα στη μέρα, φαίνεται να κάνουν διαφορά.
