Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Intelligence εξετάζει ένα αρκετά ενδιαφέρον ερώτημα: μπορεί η μουσική που ακούμε στην καθημερινότητά μας να αποκαλύπτει στοιχεία για τη νοητική μας ικανότητα;
Μουσική και τρόπος σκέψης
Οι ερευνητές προσπάθησαν να ξεφύγουν από τα παραδοσιακά τεστ νοημοσύνης, τα οποία συνήθως διεξάγονται σε ελεγχόμενα και συχνά αγχωτικά περιβάλλοντα και να δουν αν η «πραγματική ζωή» -και συγκεκριμένα οι ψηφιακές μας συνήθειες- κρύβει ενδείξεις για το πώς σκεφτόμαστε.
Για τον σκοπό αυτό, παρακολούθησαν 185 άτομα για διάστημα πέντε μηνών, καταγράφοντας με ακρίβεια τη μουσική που άκουγαν μέσω των κινητών τους τηλεφώνων. Συνολικά συγκεντρώθηκαν δεδομένα από περισσότερα από 58.000 διαφορετικά τραγούδια.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν ένα σύντομο τεστ γνωστικών ικανοτήτων, το οποίο αξιολογούσε τη λογική σκέψη, το λεξιλόγιο και τις μαθηματικές δεξιότητες, στοιχεία που συνθέτουν αυτό που ονομάζουμε γενική νοητική ικανότητα.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες ανέλυσαν τα δεδομένα χρησιμοποιώντας τεχνικές μηχανικής μάθησης, προσπαθώντας να εντοπίσουν μοτίβα που να συνδέουν τις μουσικές προτιμήσεις με τις επιδόσεις στα τεστ.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά ευρήματα ήταν ότι οι στίχοι των τραγουδιών αποδείχθηκαν πολύ πιο σημαντικοί από τα καθαρά μουσικά χαρακτηριστικά, όπως ο ρυθμός, η μελωδία ή το είδος. Με άλλα λόγια, το «τι λένε» τα τραγούδια φαίνεται να σχετίζεται περισσότερο με τη νοητική λειτουργία από το «πώς ακούγονται».
Η προτίμηση για μελαγχολικά τραγούδια δείχνει μεγαλύτερo IQ;
Πιο συγκεκριμένα, τα άτομα με υψηλότερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ έτειναν να επιλέγουν τραγούδια με λιγότερο έντονα θετικό ή πιο μελαγχολικό συναισθηματικό τόνο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό ίσως σχετίζεται με μια τάση προς ενδοσκόπηση και βαθύτερη επεξεργασία συναισθημάτων.
Επιπλέον, στίχοι που επικεντρώνονται στο παρόν, στην ειλικρίνεια ή σε πιο προσωπικά θέματα, όπως το σπίτι και η καθημερινή ζωή, φάνηκε να συνδέονται με υψηλότερη νοητική ικανότητα. Αντίθετα, προτίμηση σε τραγούδια με έντονο κοινωνικό περιεχόμενο ή με γλώσσα που εκφράζει αβεβαιότητα, όπως είναι οι λέξεις «ίσως» ή «μάλλον», συσχετίστηκε με χαμηλότερες επιδόσεις.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι τα άτομα με υψηλότερη νοητική ικανότητα προτιμούσαν λιγότερο τις ζωντανές ηχογραφήσεις (live), πιθανώς επειδή αυτές είναι πιο έντονες και λιγότερο «ελεγχόμενες» ακουστικά σε σχέση με τις στούντιο εκδόσεις.
ΜΝΟυ
Επιπλέον, παρατηρήθηκε ότι όσοι άκουγαν περισσότερη μουσική συνολικά, καθώς και όσοι επέλεγαν τραγούδια σε ξένες γλώσσες, είχαν κατά μέσο όρο υψηλότερες επιδόσεις στα τεστ.
Η μουσική που ακούει κάποιος δεν τον κάνει πιο έξυπνο, ούτε η ευφυΐα καθορίζει αποκλειστικά τις μουσικές του επιλογές. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα μπορούσε κάποιος να εκτιμήσει αξιόπιστα τη νοητική ικανότητα ενός ατόμου μόνο από τη λίστα αναπαραγωγής του. Παράγοντες όπως η ηλικία, το πολιτισμικό υπόβαθρο ή η εκπαίδευση πιθανόν επηρεάζουν τόσο τις γνωστικές ικανότητες, όσο και τις μουσικές προτιμήσεις.
Η μουσική που ακούμε είναι ένας δείκτης, αλλά όχι ο μοναδικός
Το βασικό συμπέρασμα της μελέτης είναι ότι οι καθημερινές μας ψηφιακές συνήθειες, όπως η μουσική που ακούμε, μπορεί να περιέχουν μικρά αλλά ανιχνεύσιμα «ίχνη» της νοητικής μας λειτουργίας. Αν στο μέλλον συνδυαστούν με άλλα δεδομένα -όπως τα βιβλία που διαβάζουμε ή οι δραστηριότητες που επιλέγουμε- ίσως καταστεί δυνατό να δημιουργηθούν πιο ακριβή μοντέλα κατανόησης των γνωστικών ικανοτήτων στην καθημερινή ζωή.
