Αποκαλυπτική είναι η φετινή έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για την υγεία του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω που δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα.

Ένα πρώιμο συμπέρασμα είναι ότι όσο ο πληθυσμός της χώρας γερνάει, τόσο αυξάνονται οι ιατρικές ανάγκες. Πάνω από μία στις τέσσερις γυναίκες και πάνω από ένας στους πέντε άντρες (26,5% και 21,4) υποφέρει από τουλάχιστον ένα χρόνιο πρόβλημα υγείας ή χρόνια πάθηση. Οφέρεται σε παθήσεις ή προβλήματα που διαρκούν ή πρόκειται να διαρκέσουν πάνω από έξι μήνες, με ή χωρίς αγωγή.

Αντίστοιχα υψηλό είναι το ποσοστό των ατόμων που έχουν μέτρια ή κακή-πολύ κακή υγεία, το οποίο αθροιστικά αγγίζει το 21,5% (14,5% και 7%).

Όταν η υγεία μας περιορίζει

Σχεδόν οι δύο στους δέκα αναγκάζονται λόγω προβλημάτων υγείας να περιορίσουν συνήθεις δραστηριότητες, για διάστημα έξι μηνών ή περισσότερο. Περίπου οι μισοί εξ αυτών υπόκεινται σε πολύ σοβαρούς περιορισμούς λόγω προβλημάτων στην υγεία τους,  είτε εκ γενετής είτε λόγω ατυχημάτων-τραυματισμών.

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ανησυχητικό εύρημα, καθώς σημαίνει ότι σχεδόν ο ένας στους δέκα πολίτες πιθανόν βιώνει μορφές αποκλεισμού από την καθημερινή κοινωνική ζωή, λόγω ζητημάτων υγείας.

Με τη διαφορά ότι οι αποκλεισμοί αυτοί θα μπορούσαν να αρθούν ή να αμβλυνθούν, αν οι πόλεις μας, οι δρόμοι, τα σχολεία, οι δουλειές, οι συγκοινωνίες, ήταν πιο φιλικές και προσβάσιμες. Για παράδειγμα, το να περπατάς στα αθηναϊκά πεζοδρόμια, συχνά αποδεικνύεται ακραίο σπορ,  όχι μόνο για άτομα με κινητικές ή αισθητηριακές δυσκολίες, αλλά ακόμα και για νέους, υγιείς και αρτιμελείς.

Υγειονομικός αποκλεισμός

Πάνω από δύο στους δέκα πολίτες (21,5%) που χρειάστηκαν ιατρική εξέταση ή  θεραπεία, δεν κατάφεραν να τη λάβουν, τουλάχιστον μία φορά. Το ποσοστό των ατόμων με ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας είναι μειωμένο σε σύγκριση με το 2024 (24,3%), αλλά παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Από αυτούς, η πλειονότητα δεν μπόρεσε να λάβει αναγκαίες ιατρικές υπηρεσίες κυρίως για οικονομικούς λόγους (70,9%). Υψηλό είναι  το ποσοστό όσων  δεν  κατάφεραν να κάνουν εξετάσεις ή να λάβουν θεραπεία κυρίως εξαιτίας της πολύ μεγάλης λίστας αναμονής (15,9%).

Οι ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας είναι διπλάσιες στον φτωχό πληθυσμό από ό,τι για τους μη φτωχούς (20,5% έναντι 10,5%).

Ακόμα πιο συχνές είναι οι ανεκπλήρωτες ανάγκες στοματικής υγείας. Το 30,5% όσων χρειάστηκαν οδοντιατρική/στοματολογική/ορθοδοντική εξέταση ή θεραπεία δεν κατάφεραν να τη λάβουν. Για περίπου επτά στους δέκα (71,7%) ο κύριος λόγος ήταν οικονομικός.

Υπέρβαρος ή παχύσαρκος ο ένας στους δύο

Ανησυχητικά υψηλά παραμένουν τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων ατόμων, αγγίζοντας αθροιστικά το 55% του  πληθυσμού 16 ετών και άνω

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) θεωρείται ως ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος για τη μέτρηση της παχυσαρκίας του πληθυσμού. Είναι ένα ευρέως διαδεδομένο διαγνωστικό εργαλείο των πιθανών προβλημάτων υγείας ενός ατόμου σε σχέση με το βάρος του και υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος (σε κιλά) με το τετράγωνο του ύψους (σε μέτρα). Στο σύνολο του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω:

  • 1,9% είναι ελλιποβαρείς (ΔΜΣ < 18,5)
  • 43,1% είναι φυσιολογικού βάρους (ΔΜΣ: 18,5 – 24,9)
  • 42,1% είναι υπέρβαροι (ΔΜΣ: 25 – 29,9),
  • 12,9% είναι παχύσαρκοι (ΔΜΣ ≥ 30).

Ο ένας τους δύο άνδρες (48,5%) είναι υπέρβαρος, ενώ η αναλογία υπέρβαρων γυναικών είναι περισσότερες από τρεις στις δέκα (36%).

Προβλήματα σε αισθητηριακές και σωματικές λειτουργίες

Η έρευνα κατέγραψε περιορισμούς που υφίστανται στις αισθητηριακές και σωματικές λειτουργίες του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω. Πιο συγκρεκριμένα, το βασθμό δυσκολίας στην όραση, την ακοή, την κινητικότητα και τη μνήμη και συγκέντρωση, ανεξάρτητα εάν οι περιορισμοί προκύπτουν λόγω ηλικίας, ασθενειών, ατυχημάτων ή εκ γενετής προβλημάτων.

  • Το 17,3% του πληθυσμού αντιμετωπίζει δυσκολία στην όραση (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν βλέπει τίποτα). Ποσοστό 60,8% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
  • Το 9,9% αντιμετωπίζει δυσκολία στην ακοή (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν ακούει τίποτα). Ποσοστό 62,8% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
  • Το 15,1% αντιμετωπίζει δυσκολία κατά τη μετακίνησή του (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν μπορεί να περπατήσει ή να ανέβει/κατέβει σκάλα χωρίς τη χρήση οποιουδήποτε βοηθήματος ή βοήθειας από άλλον). Ποσοστό 62,6% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
  • Το 9,9% του πληθυσμού ηλικίας 16 ετών και άνω αντιμετωπίζει δυσκολία με τη μνήμη/συγκέντρωση (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν θυμάται τίποτα ή δεν μπορεί να συγκεντρωθεί σε ό,τι κάνει). Ποσοστό 62,9% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
  • Το 8% του πληθυσμού αντιμετωπίζει δυσκολία με τη φροντίδα (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν μπορεί να φροντίσει τον εαυτό του, όπως να πλένεται, να ντύνεται κ.λπ.). Ποσοστό 62,1% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.
  • Το 5,2% αντιμετωπίζει δυσκολία στην επικοινωνία με τους άλλους ανθρώπους (κάποια δυσκολία, μεγάλη δυσκολία, δεν καταλαβαίνει τους άλλους ή δεν τον/την καταλαβαίνουν, παρόλο που μιλούν την ίδια γλώσσα). Ποσοστό 56,7% αυτών είναι ηλικίας 65 ετών και άνω.

Σωματική δραστηριότητα και άσκηση

Μολονότι υπάρχει η αίσθηση ότι η πλειονότητα του πληθυσμού κάνει καθιστική εργασία, στην πραγματικότητα οι δουλειές γραφείου, που κυρίως κάθεσαι, αφορούν περίπου τους τρεις στους δέκα εργαζόμενους (31,8%). Οι περισσότεροι κάνουν εργασίες που περιλαμβάνουν κυρίως περπάτημα και μέτρια σωματική προσπάθεια (34,5%) και ορθοστασία (18,3%). Ένα 15,3% του εργαζόμενου πληθυσμού κάνει βαριές σωματικές εργασίας.

Yγεία και άσκηση

Η ΕΛΣΤΑΤ επίσης κατέγραψε τη συχνότητα και τη διάρκεια άσκησης-άθλησης του πληθυσμού, με μίνιμουμ διάρκεια δέκα λεπτά συνεχόμενα χωρίς διακοπή. Στην άσκηση περιλαμβάνεται το περπάτημα ή το ποδήλατο προς και από τη δουλειά, αλλά όχι οι οικιακές εργασίας.

Λιγότεροι από τους μισούς είναι οι Έλληνες που περπατάνε ή αθλούνται καθημερινά. Το 29,1% μετά βίας συμπληρώνει δέκα λεπτά συνεχόμενης βάδισης ή άσκησης την ημέρα. Το 16,3% συμπληρώνει τουλάχιστον δύο δεκάλεπτα.

Πάνω από ένας στους δέκα (11,8%) δεν αθλείται ποτέ και το 13% αθλείται λιγότερο από μία φορά την εβδομάδα.

Διατροφή

Οι Έλληνες απομακρύνονται από τη μεσογειακή διατροφή.  Συγκεκριμένα, εκείνοι που θα καταναλώσουν λαχανικά – σαλάτες ή φρούτα σε τουλάχιστον δυο φορές την ημέρα, είναι μόλις το 12% και 13,5% αντίστοιχα του πληθυσμού 16 ετών και άνω. Το 48,5% θα φροντίσει το ένα γεύμα να περιλαμβάνει λαχανικά και το 43,5% θα φάει φρούτα μια φορά τη μέρα. Οι υπόλοιποι καταναλώνουν λαχανικά ή φρούτα ακόμα πιο αραιά, π.χ. μέρα παρά μέρα.

Ακριβή μου υγεία

Οι δαπάνες για φάρμακα ή βιταμίνες αναδεικνύονται στις πλέον επιβαρυντικές. Πάνω από ένας στους δέκα (10,5%) επιβαρύνθηκε πάρα πολύ οικονομικά για αγορά φαρμάκων και οι τέσσερις στους δέκα (38,5%)  επιβαρύνθηκαν μέτρια.

Η πλειονότητα του πληθυσμού αναφέρει ότι κανένας από το νοικοκυριό δεν χρειάστηκε οδοντιατρική φροντίδα τον τελευταίο χρόνο (58,3%), γεγονός που όμως σημαίνει ότι πάρα πολλοί απλώς δεν πάνε στον οδοντίατρο. Επίσης το 53,1% αναφέρει ότι κανένας από το νοικοκυριό δεν χρειάστηκε ιατρική φροντίδα. Επίσης αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού αποφεύγει ή αναβάλλει ιατρικές εξετάσεις ή επισκέψεις

Για τους περισσότερους η δωρεάν υγεία ή οδοντιατρική περίθαλψη είναι όνειρο απατηλό. Το ποσοστό όσων δεν επιβαρύνθηκαν οικονομικά  για γιατρό ή οδοντίατρο είναι μόλις 20% και 21%.

Το 20,7% είχε μέτρια οικονομική επιβάρυνση για ιατρική φροντίδα και το 6,2% πολύ μεγάλη επιβάρυνση.

*Από την Αφροδίτη Τζιαντζή

Πηγή: In.gr