Όταν ένας/μία σύντροφος συμφωνεί σε όλα, έχει ελάχιστες απαιτήσεις, είναι ευέλικτος/η και γενικά ευχάριστος/η, τότε φαίνεται να υπάρχει ηρεμία και κατανόηση στη σχέση. Η αλήθεια είναι ότι η συναισθηματική ρύθμιση, η ενσυναίσθηση και η ευελιξία είναι καλά σημάδια. Τα άτομα που είναι πιο συγκαταβατικά θεωρούνται πιο ζεστά, πιο συμπαθητικά και πιο εύκολα στη συνεργασία. Ωστόσο, όταν το “εύκολος/η” γίνεται στοιχείο της προσωπικότητας και όχι μια περιστασιακή ικανότητα, μπορεί να συνοδεύεται από κρυφό ψυχολογικό κόστος τόσο για το άτομο όσο και για τους γύρω του.
Τι σου αρέσει άραγε πραγματικά;
Ένα από τα πρώτα στοιχεία που πλήττεται όταν παραείμαστε βολικοί είναι οι προτιμήσεις μας και αυτό φαίνεται στα μικρά, καθημερινά πράγματα, όπως πού θέλουμε να φάμε, πώς θέλουμε να περάσουμε το Σαββατοκύριακο, ποιος ρυθμός ζωής νιώθουμε ότι μας ικανοποιεί κ.λπ.
Η συνεχής προσαρμογή στις ανάγκες των άλλων ανθρώπων, εις βάρος των δικών μας, δημιουργεί ένα μοτίβο αυτοπεριορισμού, μόνο και μόνο για να διατηρηθεί η αρμονία. Τα άτομα που σιωπούν τείνουν να:
- Ελαχιστοποιούν τις επιθυμίες τους
- Αναβάλλουν αποφάσεις
- Νιώθουν αποσυνδεδεμένοι από τα δικά τους θέλω
- Παλεύουν να απαντήσουν σε απλές ερωτήσεις, όπως “Τι θα ήθελες να κάνεις σήμερα;”
Μελέτες δείχνουν ότι τα άτομα με «χαμηλή σαφήνεια του εαυτού» (self-concept clarity) καταγράφουν συνεχώς χαμηλότερη ψυχική ευημερία και μεγαλύτερη εσωτερική ασυνέπεια με την πάροδο του χρόνου. Με άλλα λόγια, όταν οι άνθρωποι δεν έχουν σαφή εικόνα για τις εσωτερικές τους καταστάσεις, τις προτιμήσεις και την ταυτότητά τους, νιώθουν λιγότερη ικανοποίηση από τη ζωή τους και είναι περισσότερο συναισθηματικά αποσυνδεδεμένοι από τον εαυτό τους.
Ο αόρατος θυμός
Ένα κοινό χαρακτηριστικό των ανθρώπων που είναι “βολικοί” είναι ότι σπάνια εκφράζουν θυμό, αλλά συχνά έχουν συσσωρευμένη πικρία μέσα τους.
Κάθε φορά που προσαρμόζει κανείς τις ανάγκες του, μαλακώνει τις αντιδράσεις του ή μειώνει την απογοήτευσή σου, το νευρικό του σύστημα καταγράφει την προσπάθεια. Ο θυμός χτίζεται σιωπηλά και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια δυσαρέσκεια και αισθήματα απογοήτευσης που καταλήγουν να εκδηλώνονται ως απελπισία.
Έρευνες για την καταστολή της έκφρασης των συναισθημάτων δείχνουν ότι τα άτομα που καταπιέζουν συστηματικά την έκφρασή τους έχουν χαμηλότερη κοινωνική υποστήριξη, μειωμένη συναισθηματική εγγύτητα και χαμηλότερη κοινωνική ικανοποίηση. Η συναισθηματική καταστολή δεν βελτιώνει τη λειτουργία της σχέσης, παρά τη μείωση των συγκρούσεων. Αυτό συμβαίνει γιατί κάνει τη σχέση φτωχότερη σε συναισθηματική αμοιβαιότητα και βάθος. Αυτό εξηγεί γιατί πολλοί “εύκολοι” άνθρωποι αισθάνονται παραδόξως εξαντλημένοι από μια σχέση που φαίνεται σε γενικές γραμμές, “ok”.
Σχέση: Είστε σύντροφοι ή απλώς… γνωστοί;
Για να χτιστεί η οικειότητα στη σχέση, οι σύντροφοι πρέπει να καταλάβουν τι τους κινητοποιεί, τι τους απογοητεύει, τι τους ενθουσιάζει κ.λπ., σε ένα πιο ουσιαστικό επίπεδο. Διαφορετικά, δημιουργείται μια ψευδής οικειότητα. Η σχέση μπορεί να φαίνεται καλή, αλλά της λείπει η αμοιβαία ψυχολογική έκθεση. Το ίδιο το χαρακτηριστικό που κάνει κάποιον ” εύκολο”, καθιστά πιο δύσκολη τη σύνδεση.
Το αποτέλεσμα είναι ότι ενώ όλοι θεωρούν έναν βολικό άνθρωπο το “τέλειο άτομο” για να συνεργαστούν ή να είναι μαζί του, η πραγματική ταυτότητα του ατόμου μπορεί να είναι αόρατη και ανεξερεύνητη, τόσο για τους άλλους όσο και για τον ίδιο.
