Η διατήρηση της πνευματικής δραστηριότητας σε όλη τη διάρκεια της ζωής φαίνεται πως μπορεί να προστατεύσει σημαντικά τον εγκέφαλο. Σύμφωνα με νέα έρευνα, δραστηριότητες όπως το διάβασμα, η γραφή και η εκμάθηση νέων δεξιοτήτων ή γλωσσών συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ και πιο αργή γνωστική έκπτωση.
Η εν λόγω μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό του American Academy of Neurology, δείχνει ότι τα άτομα με υψηλά επίπεδα πνευματικής ενασχόλησης εμφάνισαν τη νόσο περίπου πέντε χρόνια αργότερα σε σχέση με όσους είχαν χαμηλότερα επίπεδα. Παράλληλα, η ήπια γνωστική διαταραχή εμφανίστηκε έως και επτά χρόνια αργότερα.
Η σημασία της «νοητικής ενδυνάμωσης» για το Αλτσχάιμερ
Οι ερευνητές παρακολούθησαν 1.939 άτομα με μέση ηλικία τα 80 έτη για περίπου οκτώ χρόνια. Στόχος ήταν να κατανοήσουν πώς η πνευματική δραστηριότητα σε διαφορετικές φάσεις της ζωής επηρεάζει την υγεία του εγκεφάλου. Η λεγόμενη «γνωστική ενδυνάμωση» εξετάστηκε σε τρία στάδια:
- Παιδική ηλικία: επαφή με βιβλία, ανάγνωση, εκμάθηση ξένων γλωσσών
- Μέση ηλικία: πρόσβαση σε μορφωτικούς πόρους, επισκέψεις σε μουσεία και βιβλιοθήκες
- Τρίτη ηλικία: δραστηριότητες όπως ανάγνωση, γραφή και παιχνίδια σκέψης
Οι συμμετέχοντες με την υψηλότερη πνευματική δραστηριότητα είχαν σαφώς καλύτερα αποτελέσματα.
38% μικρότερος κίνδυνος για τους πνευματικά δραστήριους
Κατά τη διάρκεια της μελέτης, 551 άτομα εμφάνισαν Αλτσχάιμερ και 719 ήπια γνωστική διαταραχή. Όμως, όσοι ανήκαν στο ανώτερο 10% σε επίπεδο πνευματικής δραστηριότητας είχαν:
- 38% χαμηλότερο κίνδυνο Αλτσχάιμερ
- 36% χαμηλότερο κίνδυνο γνωστικής διαταραχής
Επιπλέον, η ηλικία εμφάνισης της νόσου διέφερε σημαντικά. Τα άτομα με υψηλή πνευματική δραστηριότητα εμφάνισαν Αλτσχάιμερ κατά μέσο όρο στα 94 έτη, ενώ όσοι είχαν χαμηλή δραστηριότητα γύρω στα 88.
Ο εγκέφαλος ωφελείται μέχρι τα βαθιά γεράματα
Η έρευνα έδειξε ότι ακόμη και σε προχωρημένη ηλικία, τα άτομα που παρέμεναν πνευματικά ενεργά είχαν καλύτερη μνήμη και πιο αργή γνωστική φθορά. Τα οφέλη αυτά παρατηρήθηκαν από τους επιστήμονες ακόμη και όταν υπήρχαν βιολογικές αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη νόσο.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για το Αλτσχάιμερ
Οι ερευνητές, λοιπόν, υποστηρίζουν πως η συνεχής μάθηση και η ενεργή πνευματική δραστηριότητα μέχρι και τις μεγαλύτερες ηλκίες φαίνεται να λειτουργούν σαν «ασπίδα» για τον εγκέφαλο. Επομένως, με βάση την έρευνα, η πρόσβαση σε εκπαιδευτικά εργαλεία, βιβλιοθήκες και δραστηριότητες που ενισχύουν τη σκέψη μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στη μείωση της άνοιας.
Η περιέργεια και η διάθεση για μάθηση δεν είναι μόνο πνευματικά οφέλη, είναι και επένδυση στην υγεία του εγκεφάλου. Από την παιδική ηλικία μέχρι τα βαθιά γεράματα, το να κρατάμε το μυαλό μας ενεργό μπορεί να καθυστερήσει σημαντικά την εμφάνιση σοβαρών νευρολογικών παθήσεων και να βελτιώσει την ποιότητα ζωής μας.
