Η δουλειά μπορεί να είναι πολλά περισσότερα από μια καθημερινή υποχρέωση. Για πολλούς είναι πηγή νοήματος, εξέλιξης και σύνδεσης και κάπως έτσι, σχεδόν ανεπαίσθητα, ο επαγγελματικός ρόλος αρχίζει σιγά-σιγά να γίνεται κομμάτι της προσωπικής ταυτότητας. Όταν αυτό συμβαίνει, κάθε σχόλιο, κάθε παρατήρηση ή κάθε μικρή δυσκολία μπορεί να σας αγγίζει πιο βαθιά απ’ όσο θα θέλατε. Είναι εύκολο να νιώσετε ότι η αξία σας κρίνεται μέσα από την απόδοση, τις αντιδράσεις των άλλων ή τις καθημερινές αποφάσεις που παίρνετε.
Για όσους επεξεργάζονται τα πάντα πιο έντονα, αυτή η σύνδεση γίνεται ακόμη πιο ισχυρή. Οι εμπειρίες της ημέρας – μια σύντομη αλληλεπίδραση, μια αλλαγή στον τόνο της φωνής ενός συναδέλφου, ένα σχόλιο που δεν ήταν ξεκάθαρο – μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τη διάθεση και την αυτοεκτίμησή σας. Κι έτσι, χωρίς να το επιδιώκετε, η δουλειά αποκτά βάρος που ξεπερνά τα όρια του επαγγελματικού.
Αυτό όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να «σκληρύνετε» ή να γίνετε λιγότερο ευαίσθητοι. Σημαίνει ότι χρειάζεται να βρείτε έναν τρόπο να κρατάτε μια υγιή απόσταση, ώστε να προστατεύετε τον εαυτό σας χωρίς να χάνετε όλα όσα σας χαρακτηρίζουν.
Παύση πριν την αντίδραση
Όταν παίρνετε κάτι προσωπικά, ο εγκέφαλος το αντιλαμβάνεται σαν απειλή για την αξία ή τις ικανότητές σας. Η αμυγδαλή, το κέντρο επεξεργασίας συναισθημάτων του εγκεφάλου, ενεργοποιείται και πυροδοτεί μια αντίδραση φόβου. Γι’ αυτό μπορεί να νιώσετε πληγωμένοι, θυμωμένοι ή σε άμυνα. Παρότι αυτά τα συναισθήματα είναι φυσιολογικά, το σημαντικό είναι να τα βιώσετε χωρίς να σας καθορίσουν.
Μικρές φράσεις, όπως «Παρατηρώ αυτό το συναίσθημα, αλλά δεν με ορίζει» ή «Αναγνωρίζω αυτή τη σκέψη, χωρίς να την αφήνω να με παρασύρει», μπορούν να βοηθήσουν. Έτσι επαναφέρετε την ψυχραιμία, που σας επιτρέπει να απαντάτε και όχι να αντιδράτε.
Οι υποθέσεις δεν λένε την αλήθεια (ούτε στη δουλειά)
Πριν καταλήξετε στο χειρότερο σενάριο, κάντε μια παύση και αναρωτηθείτε: «Πώς ερμηνεύω αυτό που συνέβη;». Αυτή η ερώτηση σταματά την αυτόματη αρνητική σκέψη και σας βοηθά να δείτε την κατάσταση πιο καθαρά. Δοκιμάστε να σκεφτείτε δύο ή τρεις άλλες πιθανές εξηγήσεις. Αν ένας συνάδελφος φανεί απότομος, δεν σημαίνει ότι δεν εκτιμά τη δουλειά σας. Ίσως είχε μια δύσκολη μέρα ή δεν κατάλαβε πλήρως το θέμα.
Αντί να μένετε στις υποθέσεις, ζητήστε διευκρινίσεις με απλό, καθαρό τόνο:
- «Χθες μπερδεύτηκα λίγο με το σχόλιό σας. Θα μπορούσατε να μου εξηγήσετε πώς το εννοούσατε;».
- «Στη συνάντηση, όταν αναφερθήκατε στο θέμα, εξέλαβα ανησυχία. Θα ήθελα να καταλάβω καλύτερα την οπτική σας».
Η ανοιχτή επικοινωνία μειώνει τις παρεξηγήσεις και σας προστατεύει από την σκληρή αυτοκριτική.
Η πρόκληση της δυσκολίας στη δουλειά
Η αποφυγή δύσκολων καταστάσεων μπορεί να ανακουφίζει στιγμιαία, αλλά μακροπρόθεσμα ενισχύει την ευαισθησία. Η σταδιακή έκθεση σε μικρές προκλήσεις, αυτό που η έρευνα ονομάζει «απευαισθητοποίηση», μπορεί να μειώσει τον φόβο και την αποφυγή έως και 90%. Όταν επιλέγετε εσείς τις προκλήσεις, η αυτοπεποίθηση και το αίσθημα του ελέγχου ενισχύεται.
Αυτό μπορεί να σημαίνει να δοκιμάσετε μια νέα δεξιότητα, να προτείνετε μια ιδέα πριν νιώσετε «έτοιμοι», να ζητήσετε σχόλια (feedback). Κάθε μικρό βήμα χτίζει αντοχή και αλλάζει την εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας.
Το νόημα πίσω από την αποτυχία
Όταν κάτι δεν πάει καλά — μια πρόταση απορρίπτεται, ένα project δεν εξελίσσεται όπως θέλατε, ένας πελάτης δυσαρεστείται — είναι εύκολο να το πάρετε προσωπικά. Όμως η αποτυχία δεν είναι κομμάτι της ταυτότητας, αλλά εμπειρία. Μερικές χρήσιμες ερωτήσεις που θα σας βοηθήσουν να πλοηγηθείτε πιο εύκολα, περιλαμβάνουν:
- Τι μπορώ να κάνω τώρα;
- Τι μαθαίνω από αυτό;
- Πώς μπορώ να εξελιχθώ μέσα από αυτή την εμπειρία;
Αυτές οι ερωτήσεις σας βοηθούν να περάσετε από την αυτοκριτική στην δράση.
Αφήστε ό,τι δεν σας ανήκει
Όταν κάποιος συμπεριφέρεται άσχημα — ένας προϊστάμενος που υποτιμά τη δουλειά σας ή ένας συνάδελφος που παίρνει τα εύσημα για τις ιδέες σας — είναι εύκολο να πιστέψετε ότι κάνατε κάπου λάθος. Στην πραγματικότητα, η συμπεριφορά των άλλων συχνά αντικατοπτρίζει τη δική τους ανασφάλεια ή ανωριμότητα και αυτή είναι μια σκέψη που μπορεί να σας βοηθήσει να πάρετε απόσταση.
Εξίσου σημαντικό είναι να θυμάστε ότι το ζητούμενο δεν είναι να νιώθετε λιγότερο αλλά να μην αφήνετε τα συναισθήματα να καθορίζουν την αξία σας.
