Πρόσφατη μελέτη από το Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) και το KU Leuven στο Βέλγιο ανοίγει έναν εντελώς νέο δρόμο στην κατανόηση της νόσου Πάρκινσον. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η ασθένεια μπορεί να μην αποτελεί μία ενιαία διαταραχή, αλλά ένα σύνολο βιολογικά διαφορετικών μορφών, οι οποίες ενδέχεται να απαιτούν ξεχωριστές θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Η νόσος Πάρκινσον, που χαρακτηρίζεται από κινητικές δυσκολίες και προοδευτική νευρολογική επιδείνωση, αντιμετωπίζεται παραδοσιακά ως μία ενιαία πάθηση. Ωστόσο, μπορεί να οφείλεται σε μεταλλάξεις σε πολλά διαφορετικά γονίδια, καθένα από τα οποία επηρεάζει τον εγκέφαλο με διαφορετικό τρόπο. Αυτό εξηγεί γιατί μια θεραπεία μπορεί να βοηθά ορισμένους ασθενείς, αλλά να μην έχει αποτέλεσμα σε άλλους.
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, οι θάνατοι και οι αναπηρίες που σχετίζονται με τη νόσο Πάρκινσον αυξάνονται ραγδαία. Το 2019, εκτιμήθηκε ότι περισσότεροι από 8,5 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με τη διαταραχή.
Τι αποκάλυψε η νέα μελέτη για την νόσο Πάρκινσον
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μοντέλα φρουτόμυγας που έφεραν μεταλλάξεις σε 24 γονίδια συνδεδεμένα με τη νόσο Πάρκινσον. Παρακολούθησαν τη συμπεριφορά των εντόμων για μεγάλα χρονικά διαστήματα και στη συνέχεια χρησιμοποίησαν τεχνικές μηχανικής μάθησης για να εντοπίσουν μοτίβα.
Η ανάλυση αποκάλυψε δύο κύριες ομάδες και πέντε υποτύπους της νόσου, καθεμία με διαφορετικά χαρακτηριστικά. Όπως αναφέρουν, οι διαφορετικές γενετικές μορφές της Πάρκινσον φαίνεται να «ομαδοποιούνται» φυσικά σε ξεχωριστές κατηγορίες. Αυτή η ταξινόμηση μπορεί να βοηθήσει τους επιστήμονες να εντοπίσουν βιοδείκτες που σχετίζονται με κάθε υποτύπο και να αναπτύξουν θεραπείες που στοχεύουν πιο αποτελεσματικά τις ανάγκες των ασθενών.
Πιο στοχευμένες θεραπείες
Οι ερευνητές δοκίμασαν επίσης πιθανές θεραπείες στα διαφορετικά μοντέλα φρουτόμυγας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Communications, μια ουσία που βελτίωνε τα συμπτώματα σε έναν υποτύπο δεν φάνηκε να έχει κάποια επίδραση σε έναν άλλον. Όπως εξηγούν, μια «ενιαία» θεραπεία για όλες τις μορφές της νόσου ίσως δεν είναι εφικτή.
Αν και η έρευνα βρίσκεται σε πρώιμο στάδιο και βασίζεται σε μοντέλα φρουτόμυγας, τα ευρήματα ανοίγουν τον δρόμο για μια νέα εποχή στην κατανόηση και αντιμετώπιση της νόσου Πάρκινσον.
Η ίδια προσέγγιση θα μπορούσε, σύμφωνα με τους ίδιους, να εφαρμοστεί και σε άλλες πολύπλοκες ασθένειες που προκαλούνται από ποικιλία γονιδιακών μεταλλάξεων ή περιβαλλοντικών παραγόντων. Η ιδέα ότι μια ασθένεια μπορεί να αποτελεί «ομπρέλα» πολλών διαφορετικών βιολογικών μορφών ίσως αλλάξει τον τρόπο που σχεδιάζονται οι θεραπείες στο μέλλον.
