Το χιούμορ δεν είναι απλώς ένας τρόπος διασκέδασης. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο τρόπος με τον οποίο αστειευόμαστε μπορεί να αποκαλύψει στοιχεία για την αυτοεκτίμηση, τις ανασφάλειες, τις κοινωνικές μας σχέσεις και τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες της ζωής.
Τα 4 είδη
Υπάρχει ένα μοντέλο που διακρίνει τέσσερις βασικούς τύπους χιούμορ, οι οποίοι έχουν μελετηθεί εκτενώς στην ψυχολογική έρευνα.
1. Συνδετικό χιούμορ
Πρόκειται για τα αστεία που φέρνουν τους ανθρώπους πιο κοντά. Περιλαμβάνει αστείες ιστορίες, πειράγματα χωρίς κακία και κοινές αναμνήσεις που δημιουργούν αίσθημα οικειότητας και συμμετοχής.
Άτομα που χρησιμοποιούν συχνά αυτό το είδος τείνουν να είναι πιο εξωστρεφή, αισιόδοξα και κοινωνικά. Σύμφωνα με έρευνες, το συνδετικό χιούμορ σχετίζεται με υψηλότερη ικανοποίηση από τις σχέσεις και καλύτερη ψυχολογική ευεξία.
2. Αυτοσαρκασμός
Σε αυτή την περίπτωση, το άτομο γίνεται το ίδιο στόχος των αστείων του. Κάνει χιουμοριστικά σχόλια για την εμφάνιση, τις αδυναμίες ή τα λάθη του προκειμένου να προκαλέσει γέλιο.
Αν και συχνά φαίνεται αθώο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μπορεί να κρύβει χαμηλή αυτοεκτίμηση ή ανασφάλεια. Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν αυτό το είδος αστείων ως αμυντικό μηχανισμό, προτιμώντας να αστειευτούν πρώτοι για τον εαυτό τους πριν το κάνει κάποιος άλλος. Η έρευνα δείχνει ότι η συχνή χρήση αυτοϋποτιμητικού χιούμορ συνδέεται με αυξημένο άγχος, χαμηλότερη αυτοπεποίθηση και μεγαλύτερη συναισθηματική ευαλωτότητα.
3. Αυτοενισχυτικό χιούμορ
Αυτός ο τύπος θεωρείται ένας από τους πιο υγιείς. Πρόκειται για την ικανότητα να βλέπει κανείς τη αστεία πλευρά δύσκολων ή ενοχλητικών καταστάσεων χωρίς να υποτιμά τον εαυτό του. Για παράδειγμα, κάποιος που παθαίνει λάστιχο καθ’ οδόν για μια σημαντική συνάντηση μπορεί να γελάσει με την ειρωνεία της στιγμής αντί να εκνευριστεί υπερβολικά.
Μελέτες έχουν δείξει ότι το αυτοενισχυτικό χιούμορ συνδέεται με καλύτερη διαχείριση του στρες, μεγαλύτερη ψυχική ανθεκτικότητα και υψηλότερα επίπεδα ευτυχίας.
4. Επιθετικό χιούμορ
Το επιθετικό χιούμορ βασίζεται στον σαρκασμό, τα πειράγματα ή τα αστεία εις βάρος άλλων ανθρώπων και κάποιες φορές μπορεί να προκαλέσει αμηχανία ή να πληγώσει στους αποδέκτες του.
Έρευνες δείχνουν ότι τα άτομα που χρησιμοποιούν συχνά επιθετικό χιούμορ ενδέχεται να επιδιώκουν κοινωνική κυριαρχία ή προσοχή. Παράλληλα, αυτό το στυλ σχετίζεται με περισσότερες διαπροσωπικές συγκρούσεις και χαμηλότερη ποιότητα σχέσεων.
Βασικό συστατικό των ανθρώπινων σχέσεων
Οι ψυχολόγοι τονίζουν ότι το χιούμορ αποτελεί βασικό συστατικό των ανθρώπινων σχέσεων. Δημιουργεί αίσθημα ασφάλειας, ενισχύει τη συναισθηματική οικειότητα και βοηθά τους ανθρώπους να αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες με μεγαλύτερη αισιοδοξία.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι δεν αποτελεί έμφυτο χαρακτηριστικό αλλά δεξιότητα που καλλιεργείται. Μαθαίνοντας να χρησιμοποιούμε περισσότερο το συνδετικό και το αυτοενισχυτικό στυλ αστείων, μπορούμε να βελτιώσουμε τις σχέσεις μας και να ενισχύσουμε τη ψυχική μας ευεξία.
