Όταν μιλάμε για την ψυχική υγεία των νέων, η συζήτηση συνήθως περιστρέφεται γύρω από το άγχος, την κατάθλιψη, το bullying, τις οικογενειακές δυσκολίες ή άλλες προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίζουν στην καθημερινότητά τους. Αν και όλα αυτά είναι σημαντικά, μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να υπενθυμίσει ότι η ζωή των νέων δεν καθορίζεται μόνο από τις δυσκολίες, αλλά και από τις θετικές εμπειρίες που τους δίνουν χαρά, νόημα και αυτοπεποίθηση.

Μάλιστα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν ζητήθηκε από περισσότερους από 1.400 νέους να περιγράψουν το σημαντικότερο γεγονός της ζωής τους σε διαφορετικές φάσεις της ανάπτυξής τους, η συντριπτική πλειονότητα επέλεξε να αναφερθεί σε θετικές εμπειρίες και όχι σε τραυματικά ή αρνητικά γεγονότα.

Τι έδειξε η έρευνα;

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Child Psychology and Psychiatry, παρακολούθησε 1.442 νέους από την ηλικία των 15 έως τα 24 χρόνια.

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν σε τέσσερις διαφορετικές χρονικές στιγμές – στα 15, 17, 20 και 24 έτη – να απαντήσουν σε μια απλή ερώτηση:

«Ποιο ήταν το πιο σημαντικό γεγονός που συνέβη στη ζωή σας τα τελευταία χρόνια;»

Συνολικά συγκεντρώθηκαν σχεδόν 5.700 απαντήσεις, τις οποίες οι ερευνητές ανέλυσαν με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων επεξεργασίας κειμένου.

Το πιο εντυπωσιακό εύρημα ήταν ότι περισσότερο από το 83% των γεγονότων που περιγράφηκαν είχαν θετικό πρόσημο.

Οι νέοι δεν επέλεξαν να μιλήσουν κυρίως για απώλειες, αποτυχίες ή δύσκολες εμπειρίες. Αντίθετα, θυμήθηκαν στιγμές όπως:

  • η αποφοίτηση από το σχολείο ή το πανεπιστήμιο,
  • οι φιλίες,
  • τα πρώτα ραντεβού,
  • οι αθλητικές επιτυχίες,
  • τα ταξίδια,
  • οι οικογενειακές γιορτές,
  • η απόκτηση περισσότερης ανεξαρτησίας

Γιατί έχει σημασία αυτό το εύρημα;

Οι περισσότερες έρευνες γύρω από την ψυχική υγεία εστιάζουν παραδοσιακά στους παράγοντες κινδύνου. Μελετούν δηλαδή τι μπορεί να βλάψει έναν νέο άνθρωπο: το στρες, την κακοποίηση, την οικονομική δυσκολία ή τα τραυματικά γεγονότα.

Η νέα μελέτη υποστηρίζει ότι για να κατανοήσουμε πραγματικά την ψυχική ευημερία των νέων, χρειάζεται να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή και σε όσα τους προσφέρουν χαρά, αίσθηση σκοπού και θετικά συναισθήματα.

Με άλλα λόγια, δεν αρκεί να εξετάζουμε μόνο τι πληγώνει έναν νέο άνθρωπο. Χρειάζεται να κατανοήσουμε και τι τον κάνει να ανθίζει.

Μήπως η χαρά είναι πιο σημαντική απ’ όσο πιστεύαμε;

Τα αποτελέσματα της έρευνας υπογραμμίζουν κάτι που συχνά ξεχνάμε: οι θετικές εμπειρίες δεν αποτελούν απλώς ευχάριστες στιγμές, αλλά πιθανώς σημαντικούς παράγοντες ψυχικής ευημερίας.

Η συμμετοχή στον αθλητισμό, οι εκδρομές, τα ταξίδια, οι γιορτές, οι φιλίες και οι προσωπικές επιτυχίες μπορεί να λειτουργούν ως «ψυχκά αποθέματα», ενισχύοντας την ανθεκτικότητα και την αυτοπεποίθηση των νέων.

Γι’ αυτό οι ειδικοί τονίζουν ότι η υποστήριξη της ψυχικής υγείας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην αντιμετώπιση των προβλημάτων. Εξίσου σημαντικό είναι να δημιουργούνται ευκαιρίες για θετικές εμπειρίες, κοινωνική σύνδεση, δημιουργικότητα και προσωπική εξέλιξη.