Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, εξέτασε τη σύνδεση μεταξύ της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης (AI) και της ψυχικής υγείας. Αναλύοντας δεδομένα από ερωτηματολόγια σχεδόν 21.000 συμμετεχόντων στις ΗΠΑ, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η τεχνητή νοημοσύνη συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων κατάθλιψης, άγχους και ερεθιστικότητας, όταν η χρήση γίνεται χωρίς μέτρο.
Η τεχνητή νοημοσύνη σε αριθμούς
Η ανάλυση έδειξε ότι το 10,3% του δείγματος χρησιμοποιούσε την τεχνητή νοημοσύνη καθημερινά, ποσοστό που περιλαμβάνει το 5,3% που τη χρησιμοποιεί «πολλές φορές την ημέρα». Ανάμεσα στους καθημερινούς χρήστες, περίπου οι μισοί τη χρησιμοποιούσαν για δουλειά, το 11,4% για τις σπουδές και το 87,1% για προσωπικούς λόγους.
Όπως ήταν αναμενόμενο, η χρήση της AI φάνηκε να διαφέρει ανάλογα με τα δημογραφικά στοιχεία. Οι χρήστες που χρησιμοποιούσαν περισσότερο την τεχνητή νοημοσύνη είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι νεότεροι, άνδρες, με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης, υψηλότερο οικογενειακό εισόδημα και να ζουν σε αστικές περιοχές.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, η πιθανότητα εμφάνισης τουλάχιστον μέτριας κατάθλιψης (το όριο στο οποίο οι κλινικοί γιατροί συνήθως παραπέμπουν τους ανθρώπους για αξιολόγηση και θεραπεία) ήταν 30% μεγαλύτερη μεταξύ αυτών που χρησιμοποιούσαν τεχνητή νοημοσύνη καθημερινά. Όταν οι επιστήμονες εξέτασαν το άγχος και την ευερεθιστότητα, υπήρξε ένα παρόμοιο μοτίβο. Και όταν διερεύνησαν πιο βαθιά τα δεδομένα για να δουν αν το είδος χρήσης είχε σημασία, διαπίστωσαν ότι αυτή η σύνδεση της AI με τα προβλήματα ψυχικής υγείας ήταν σημαντική, μόνο όταν η χρήση αφορούσε «προσωπικούς λόγους».
Τέλος, η χρήση της AI συνδέθηκε με περισσότερα συμπτώματα κατάθλιψης στις ηλικιακές ομάδες 25-44 και 45-64.
Από την άλλη, η τρέχουσα μελέτη δεν αποκλείει την πιθανότητα κάποιοι άνθρωποι να ωφελούνται από την AI. Πολλοί ειδικοί είναι αισιόδοξοι για τη δυνατότητα της τεχνητής νοημοσύνης να βελτιώσει την ψυχική υγεία, εφόσον χρησιμοποιείται σωστά.
Η σημασία της ισορροπίας
Η ισορροπία ανάμεσα στην τεχνολογία και τις ανθρώπινες σχέσεις είναι κρίσιμη για την ψυχική υγεία. Αν και η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει πληθώρα δυνατοτήτων για την υποστήριξη της ψυχικής ευημερίας, είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε ότι η ανθρώπινη επαφή παραμένει αναντικατάστατη, λένε οι ειδικοί.
Με άλλα λόγια, η τεχνητή νοημοσύνη, ανεξαρτήτως των τεχνικών της επιτευγμάτων, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη κατανόηση, την ενσυναίσθηση και την προσωπική καθοδήγηση που προσφέρουν οι θεραπευτές ή οι υγιείς κοινωνικοί δεσμοί.
Οι μελλοντικές έρευνες είναι σημαντικό να εξετάσουν την επίδραση της AI σε διάφορες ομάδες, ειδικά σε ευάλωτους πληθυσμούς όπως οι νέοι, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με προϋπάρχουσες ψυχικές διαταραχές. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών ενδέχεται να οδηγήσουν σε νέες στρατηγικές και πιο στοχευμένη καθοδήγηση για την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στον τομέα της ψυχικής υγείας.
