Η ψυχική υγεία έχει αναδειχθεί σε ένα από τα πιο καίρια ζητήματα της εποχής. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν τρόπους να νιώθουν καλύτερα, να διαχειρίζονται το άγχος και να καλλιεργούν μια πιο σταθερή εσωτερική ισορροπία. Μιλάμε συχνά για το τι πρέπει να κάνουμε για να ενισχύσουμε την ευεξία μας — από υγιεινές συνήθειες μέχρι πρακτικές που μας βοηθούν να ηρεμούμε και να επανασυνδεόμαστε με τον εαυτό μας.
Εξίσου σημαντικό, όμως, είναι να αναγνωρίζουμε και όσα μπορούν να μας απομακρύνουν από αυτή την ισορροπία. Υπάρχουν συμπεριφορές και μοτίβα σκέψης που, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, υπονομεύουν τη διάθεσή μας, ενισχύουν την αρνητικότητα και μας οδηγούν σε φαύλους κύκλους άγχους ή έντασης. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στις σχέσεις μας, όταν ασυνείδητα υιοθετούμε στάσεις που φθείρουν τη σύνδεση με τους άλλους.
Πέντε παγίδες που βλάπτουν την ψυχική υγεία
Αναγνωρίζοντας αυτά τα «κρυφά εμπόδια», μπορούμε να κάνουμε πιο συνειδητές επιλογές και να χτίσουμε μια πιο σταθερή, υγιή ψυχική βάση για την καθημερινότητά μας.
1. Η νοοτροπία του «θύματος»
Είναι αλήθεια ότι πολλές φορές βρισκόμαστε σε δύσκολες καταστάσεις που δεν ελέγχουμε. Ωστόσο, είναι εξίσου σημαντικό να θυμόμαστε ότι έχουμε τη δυνατότητα να επηρεάσουμε κάποια από αυτά που μας συμβαίνουν. Όσο περισσότερο πιστεύουμε σε αυτόν τον έλεγχο, τόσο πιο προετοιμασμένοι είμαστε και τόσο λιγότερο επιτρέπουμε στους άλλους να μας θεωρούν δεδομένους.
Αντίθετα, όταν βυθιζόμαστε στην αυτολύπηση ή πείθουμε τον εαυτό μας ότι είμαστε ανήμποροι, η αυτοεκτίμησή μας και η ψυχική μας υγεία φθείρονται γρήγορα.
2. Η άμεση ικανοποίηση
Η αναμονή μέχρι να φανούν τα αποτελέσματα της προσπάθειάς μας, να πετύχουμε τους στόχους μας ή να αναγνωριστεί η προσπάθειά μας είναι πάντα απαιτητική. Όταν δουλεύουμε σκληρά, είναι φυσικό να θέλουμε άμεσα οφέλη — κι έτσι συχνά μπορεί να καταφεύγουμε σε γρήγορες, εύκολες ανταμοιβές.
Ωστόσο, όταν εστιάζουμε μόνο σε αυτό που βρίσκεται μπροστά μας και όχι σε όσα θέλουμε να χτίσουμε μακροπρόθεσμα, εμποδίζουμε την προσωπική μας εξέλιξη και τελικά τη συνολική μας ευημερία.
3. Το «εγώ» σε πρώτο πλάνο
Όταν προσπαθούμε να φροντίσουμε τον εαυτό μας και να πετύχουμε τους στόχους μας, το να σκεφτούμε τους άλλους δεν έρχεται πάντα φυσικά. Μπορούμε εύκολα να «κολλήσουμε» αποκλειστικά σε όσα θέλουμε να καταφέρουμε. Συνήθως αυτό δεν γίνεται από πρόθεση, γι’ αυτό χρειάζεται συνειδητή προσπάθεια για να λαμβάνουμε υπόψη πώς επηρεάζονται οι γύρω μας από τις πράξεις και τις αποφάσεις μας.
Έρευνες δείχνουν επίσης ότι όσοι δείχνουν καλοσύνη και βοηθούν τους άλλους είναι πιο χαρούμενοι και πιο υγιείς. Ένας λόγος είναι ότι, όταν προσφέρουμε, σταματάμε να είμαστε απορροφημένοι μόνο από τη δική μας επιτυχία.
4. Δεν βλέπουμε τις μικρές νίκες
Όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται όπως θέλουμε ή όταν αργεί αυτό που πιστεύουμε ότι θα μας κάνει ευτυχισμένους, το «εγώ» μπαίνει μπροστά και επικεντρώνεται σε όσα λείπουν. Τότε αρχίζουμε να παραπονιόμαστε για όσα δεν έχουμε, δυσκολευόμαστε να δούμε τι έχει πάει καλά και χάνουμε τις μικρές στιγμές που θα μπορούσαν να μας δώσουν χαρά.
Όσο περισσότερο καλλιεργούμε την ικανότητα να αναγνωρίζουμε μικρές επιτυχίες και να νιώθουμε ευγνωμοσύνη, τόσο πιο ανθεκτικοί γινόμαστε. Η ευγνωμοσύνη μάς βοηθά να θυμόμαστε ότι δεν ήταν πάντα όλα δύσκολα και ότι έχουμε ήδη ξεπεράσει πολλά.
5. Η σύγκριση
Ένας από τους βασικούς λόγους που πολλοί άνθρωποι παλεύουν με άγχος, αρνητικότητα, ζήλια ή θλίψη είναι η συνεχής σύγκριση με όσα έχουν ή πετυχαίνουν οι άλλοι. Ωστόσο, το να μετράτε τον εαυτό σας με ξένα μέτρα σας αδικεί, γιατί δεν γνωρίζετε τι πραγματικά συμβαίνει στο παρασκήνιο της ζωής όσων φαίνονται πιο ευτυχισμένοι ή πιο επιτυχημένοι από εσάς.
Ο χρόνος που ξοδεύετε συγκρίνοντας τον εαυτό σας με τους άλλους είναι χρόνος που θα μπορούσατε να αφιερώσετε στο να εξελιχτείτε και να δημιουργήσετε μια ζωή που έχει πραγματικό νόημα για εσάς.
