Η ακαταστασία δεν είναι ένα ενιαίο φαινόμενο· παίρνει πολλές μορφές — από την οπτική και την ψηφιακή μέχρι εκείνη που αποχωριζόμαστε εύκολα. Κάθε τύπος απαιτεί διαφορετική στρατηγική, όμως ένας από τους πιο επίμονους και δύσκολους είναι το λεγόμενο “aspirational clutter” (ακαταστασία των προσδοκιών): τα αντικείμενα που κρατάμε επειδή συμβολίζουν τον άνθρωπο που θα θέλαμε να γίνουμε, ακόμη κι αν δεν έχουμε φτάσει εκεί.

Το ξεκαθάρισμα αυτών των αντικειμένων μπορεί να προσφέρει νοητική, συναισθηματική και σωματική ανακούφιση, καθώς το aspirational clutter δημιουργεί μια αθόρυβη, αλλά διαρκή πίεση — μια υπενθύμιση ότι «πρέπει να κάνουμε περισσότερα». Όταν απομακρύνεται, σβήνει μαζί του και αυτός ο εσωτερικός θόρυβος.

Κι όμως, το να τα αφήσουμε πίσω μας δεν είναι απλό. Τα αντικείμενα αυτά συνδέονται με προσδοκίες, φιλοδοξίες και εκδοχές του εαυτού μας που δεν πραγματοποιήθηκαν. Το να τα αποχωριστούμε σημαίνει να αναγνωρίσουμε αυτή την απόσταση και αυτό είναι πάντα πιο δύσκολο από το να αδειάσουμε απλώς ένα ράφι.

Τι είναι η ακαταστασία προσδοκιών;

Η ακαταστασία των προσδοκιών περιλαμβάνει την κατηγορία αντικειμένων που κρατάμε όχι επειδή τα χρησιμοποιούμε, αλλά επειδή συμβολίζουν τον άνθρωπο που θα θέλαμε να γίνουμε — όχι αυτόν που είμαστε σήμερα. Δεν πρόκειται για άχρηστα πράγματα· συνδέονται με στόχους, στοιχεία ταυτότητας και καλές προθέσεις. Όμως, όταν συσσωρεύονται, γεννούν ενοχές, πίεση και μια αίσθηση στασιμότητας.

Αυτό το είδος ακαταστασίας εμφανίζεται σε πολλές μορφές. Μπορεί να είναι αντικείμενα που κρατάμε για μια φανταστική εκδοχή της ζωής μας — όπως σερβίτσια για πάρτι που όλο λέμε να… αλλά δεν οργανώνουμε ποτέ ή εργαλεία για χόμπι που δεν ξεκινήσαμε. Συχνά, αυτά τα πράγματα κουβαλούν ολόκληρα σενάρια που δεν έχουν συμβεί και πιθανώς να μην συμβούν.

Μερικές από τις πιο συνηθισμένες εκδοχές του, που μπορεί να αναγνωρίσετε:

  • Βιβλία που κάποια στιγμή θα διαβάσουμε
  • Όργανα γυμναστικής
  • Κουτιά, δοχεία και προϊόντα οργάνωσης
  • Κουζινικά για μια πιο υγιεινή ζωή ή για «όταν θα έχω χρόνο»
  • Σημειώσεις
  • Ρούχα που δεν μας κάνουν πια

Η στρατηγική της αλήθειας

Η εικόνα που έχουμε για το ποιοι είμαστε δεν ταυτίζεται πάντα με την πραγματικότητα — και αυτό συχνά αποτυπώνεται στην ακαταστασία γύρω μας. Μερικές φορές χρειάζεται να αποδεχτούμε ότι πρέπει να αφήσουμε πίσω την εκδοχή του εαυτού μας που πιστεύαμε ότι είμαστε. Δεν είναι αποτυχία. Το να κρατάμε αντικείμενα που δεν εξυπηρετούν τη ζωή που ζούμε σήμερα απλώς προσθέτει περιττή πίεση: μας θυμίζει δραστηριότητες για τις οποίες δεν έχουμε χρόνο ή πραγματικό ενδιαφέρον.

Οι στόχοι είναι σημαντικοί — και συχνά απαιτούν εργαλεία, υλικά ή πληροφορίες. Όμως υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στο να προετοιμαζόμαστε για κάτι και στο να το κάνουμε πραγματικά. Η έρευνα και η οργάνωση γύρω από ένα χόμπι δεν είναι το ίδιο με την πραγματική ενασχόληση. Το aspirational clutter μάς καλεί να δούμε με ειλικρίνεια ποιοι είμαστε σήμερα και να σταματήσουμε να γεμίζουμε τους χώρους μας με αντικείμενα που ανήκουν σε μια εκδοχή του εαυτού μας που δεν είμαστε.

Πώς θα μετατρέψετε τις προσδοκίες σε πραγματικότητα

Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν τρόποι να προχωρήσουμε. Το ζητούμενο είναι να ξεκαθαρίσετε ποιο ρόλο έχουν τα αντικείμενα στη ζωή σας και πώς —αν αξίζει— μπορούν να ενταχθούν στην πραγματική, σημερινή σας καθημερινότητα. Πρόκειται για στρατηγικές που σας βοηθούν να αποφασίσετε τι να κρατήσετε, τι να αφήσετε και πώς να μετατρέψετε τις προθέσεις σε πράξεις:

  • Ξεχωρίστε τα «όχι τώρα» από τα «δεν είμαι εγώ»: Ένα χρήσιμο πρώτο βήμα για να φέρετε τις προσδοκίες σας πιο κοντά στην πραγματικότητα είναι να διακρίνετε ποια αντικείμενα αντιπροσωπεύουν στόχους που έχουν απλώς «παγώσει» και ίσως επανέλθουν («όχι τώρα») και ποια ανήκουν σε μια παλιά εκδοχή του εαυτού σας («δεν είμαι εγώ»). Όταν αφήνετε τα δεύτερα πίσω, ουσιαστικά αποχαιρετάτε μια ταυτότητα που δεν σας εκφράζει πια.
  • Φυσικά όρια: Το επόμενο βήμα είναι να μετατρέψετε τα aspirational αντικείμενα σε πράγματα που πραγματικά χρησιμοποιείτε, θέτοντας σαφή, φυσικά όρια. Κάθε κατηγορία παίρνει έναν χώρο — χωρίς εξαιρέσεις. Αυτό μπορεί να σημαίνει ένα ράφι για τα αδιάβαστα βιβλία ή ένα κουτί για τα δημιουργικά projects. Αν κάτι δεν χωράει, επιλέξτε τα αγαπημένα σας και αφήστε τα υπόλοιπα.
  • Ώρα για προγραμματισμό: Για κάθε αντικείμενο που αποφασίζετε να κρατήσετε, χρειάζεται μια αντίστοιχη θέση στο πρόγραμμά σας. Αυτό μπορεί να σημαίνει να αφιερώσετε 20 λεπτά μέσα στη βδομάδα για να διαβάσετε ένα βιβλίο, να προγραμματίσετε ένα περίπατο ή να ορίσετε μια βραδιά χειροτεχνίας τον μήνα. Αν δεν μπορείτε ή δεν θέλετε να βρείτε  χρόνο, τότε το αντικείμενο απλώς πιάνει χώρο.

Πώς θα τα αποχωριστείτε

Το να αποχωριστείτε τα αντικείμενα που καταλήγουν στη στοίβα του «δεν είμαι εγώ» μπορεί να είναι δύσκολο. Τρεις απλές ερωτήσεις, όμως, μπορούν να σας βοηθήσουν να ξεκαθαρίσετε τα συναισθήματά σας:

  • Ποιος ήμουν όταν το αγόρασα;
  • Ποιος ήλπιζα να γίνω;
  • Αν το αφήσω, τι σημαίνει αυτό για μένα;

Η διαδικασία μπορεί να φέρει στην επιφάνεια δύσκολα συναισθήματα, όπως θλίψη, για εποχές, ευκαιρίες ή εκδοχές της ζωής που δεν εξελίχθηκαν όπως περιμένατε. Είναι απολύτως φυσιολογικό και είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε αυτά τα συναισθήματα.

Χρήσιμο είναι επίσης να θυμάστε τα πρακτικά και συναισθηματικά οφέλη του να αποχωρίζεστε πράγματα που δεν χρειάζεστε. Σε πρακτικό επίπεδο, η καθημερινότητα γίνεται πιο απλή: ο χώρος οργανώνεται ευκολότερα, το καθάρισμα γίνεται πιο γρήγορο και τα δωμάτια ξαναβρίσκουν τη λειτουργικότητά τους. Το σπίτι παύει να λειτουργεί ως αποθήκη ανεκπλήρωτων ονείρων και μετατρέπεται σε στήριγμα για τη ζωή που ζείτε τώρα.

Σε συναισθηματικό επίπεδο, το να αφήνετε πίσω αυτά τα φορτισμένα αντικείμενα μπορεί να σηματοδοτήσει το κλείσιμο παλιών κύκλων, την αποδοχή των αλλαγών και —συχνά— μια αίσθηση ολοκλήρωσης αντί για απώλεια. Πιθανότατα θα ανακαλύψετε ότι δεν αποτύχατε, απλώς… αλλάξατε.