Οι καρδιαγγειακές παθήσεις παραμένουν η κύρια αιτία θανάτου παγκοσμίως, γεγονός που κάνει τις έρευνες για τα πιθανά αίτιά τους καθώς και τις θεραπείες να συνεχίζονται με γοργούς ρυθμούς. Η πιο πρόσφατη μελέτη που διερεύνησε τους παράγοντες κινδύνου για την καρδιά, εξέτασε το ρόλο των χρονοτύπων.
Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές συνέκριναν άτομα που είναι πιο ενεργά και σε εγρήγορση το βράδυ (νυχτόβιοι) με εκείνα που είναι πιο ενεργά το πρωί (πελαργοί) και με όσα βρίσκονται κάπου ενδιάμεσα (ενδιάμεσοι). Σε μια περίοδο παρακολούθησης διάρκειας περίπου 14 ετών, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι ο κίνδυνος των νυχτόβιων να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό ήταν 16% υψηλότερος από εκείνους στην ενδιάμεση κατηγορία.
Τα “8 απαραίτητα στοιχεία της ζωής”
Το 2022, η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιολογίας ανανέωσε τη λίστα με τα μέτρα που αφορούν τη βελτίωση και τη διατήρηση της καρδιαγγειακής υγείας, προσθέτοντας τον ύπνο. Η προσθήκη αυτή βασίστηκε σε δεκαετίες ερευνών που δείχνουν ότι ο καλής ποιότητας ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για την καρδιά μακροπρόθεσμα.
Τα “8 απαραίτητα στοιχεία της ζωής” λοιπόν είναι:
- Καλή διατροφή
- Περισσότερη φυσική δραστηριότητα
- Διακοπή του καπνίσματος
- Επαρκής ύπνος
- Διατήρηση φυσιολογικού βάρους
- Έλεγχος χοληστερίνης
- Διαχείριση του σακχάρου στο αίμα
- Έλεγχος αρτηριακής πίεσης
Προγενέστερη έρευνα έδειξε ότι οι ασυμφωνίες μεταξύ του φυσικού κύκλου φωτός-σκότους και του βιολογικού ρολογιού ενός ατόμου συνδέονται με καρδιομεταβολικά προβλήματα. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους οι εργαζόμενοι σε βάρδιες φαίνεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο καρδιοπαθειών και μεταβολικών προβλημάτων.
Οι συγγραφείς εξήγησαν επίσης ότι τα άτομα με μη συγχρονισμένα βιολογικά ρολόγια μπορεί να αντιμετωπίζουν διαταραχές στους εγκεφαλικούς μηχανισμούς ανταμοιβής, κάτι που μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα καπνίσματος, κατανάλωσης αλκοόλ και λιγότερο υγιεινών επιλογών στη διατροφή.
Επιπλέον, προηγούμενη έρευνα αποκάλυψε ότι οι νυχτόβιοι είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν διαταραχές της διάθεσης, όπως άγχος και κατάθλιψη. Αυτές οι καταστάσεις αποτελούν επίσης παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η καρδιά των… νυχτόβιων στο μικροσκόπιο
Για τις ανάγκες της νέας έρευνας, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν δεδομένα από την UK Biobank. Η ανάλυσή τους περιλάμβανε στοιχεία για 322.777 ενήλικες ηλικίας 39–74 ετών και χωρίς καρδιαγγειακή νόσο στην αρχή της μελέτης.
Κάθε συμμετέχων συμπλήρωσε ερωτηματολόγια και ο χρονοτύπος του καθενός αξιολογήθηκε με την εξής ερώτηση: «Πώς θα χαρακτηρίζατε τον εαυτό σας; Σίγουρα πρωινός τύπος; Περισσότερο πρωινός παρά βραδινός τύπος; Περισσότερο βραδινός παρά πρωινός τύπος; Σίγουρα βραδινός τύπος; Δεν ξέρω. Δεν επιθυμώ να απαντήσω.»
Οι επιστήμονες είχαν επίσης πρόσβαση σε πληροφορίες που τους επέτρεψαν να βαθμολογήσουν κάθε άτομο σε κάθε έναν από τους παράγοντες των «8 απαραίτητων στοιχείων της ζωής» με βάση το 100. Στη συνέχεια, συνδύασαν τις βαθμολογίες των παραμέτρων αυτών για να υπάρξει μια συνολική βαθμολογία.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για 14 χρόνια κατά μέσο όρο και καταγράφηκαν τυχόν καρδιαγγειακά συμβάντα.
Η ανάλυση των ερευνητών κατέληξε, όπως ήταν αναμενόμενο, στο συμπέρασμα ότι τα άτομα που χαρακτηρίζοντας ως «νυχτόβιοι», έχουν αυξημένο κίνδυνο για καρδιαγγειακές παθήσεις.
Η ιδιότητα του «νυχτόβιου» συνδεόταν επίσης με χαμηλότερη συνολική βαθμολογία στα «8 απαραίτητα στοιχεία της ζωής». Αντίθετα, οι «πελαργοί» συνδέονταν με μια ελαφρώς καλύτερη βαθμολογία από τους «ενδιάμεσους».
Όταν εξετάστηκαν τα αποτελέσματα για την υγεία, οι επιστήμονες βρήκαν ότι το να είναι κάποιος «νυχτόβιος» συνδεόταν, όπως αναφέρθηκε, με 16% μεγαλύτερο κίνδυνο για έμφραγμα ή εγκεφαλικό κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, σε σύγκριση με εκείνους που ανήκαν στην ενδιάμεση ομάδα.
Γιατί οι… νυχτόβιοι ενδέχεται να έχουν υψηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο;
Συνολικά, η εικόνα φαίνεται αρκετά απαισιόδοξη για όσους συνήθως μένουν ξύπνιοι μέχρι αργά τη νύχτα. Ωστόσο, υπάρχει και μια αχτίδα φωτός.
«Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι υψηλότεροι κίνδυνοι καρδιοπάθειας στους βραδινούς τύπους οφείλονται εν μέρει σε τροποποιήσιμες συμπεριφορές, όπως το κάπνισμα και ο ύπνος. Αυτό σημαίνει ότι οι βραδινοί τύποι έχουν επιλογές να βελτιώσουν την καρδιαγγειακή τους υγεία. Οι νυχτόβιοι δεν είναι κατά βάση λιγότερο υγιείς, αλλά αντιμετωπίζουν προκλήσεις που καθιστούν ιδιαίτερα σημαντικό το να διατηρούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής», εξήγησαν οι ερευνητές.
«Αυτοί οι άνθρωποι χρειάζονται στοχευμένες παρεμβάσεις για την υγιεινή του ύπνου, τη σωματική δραστηριότητα, τη διατροφή, το κάπνισμα κ.λπ. ώστε να προστατεύσουν την καρδιά τους. Χρειάζονται για παράδειγμα την έκθεση για τουλάχιστον 15 λεπτά στο πρωινό φως, να γυμνάζονται κατά προτίμηση σε εξωτερικούς χώρους, να είναι συνεπείς στη χρονική ρύθμιση του ύπνου και στη διάρκειά του, να αποφεύγουν τη νικοτίνη, να προγραμματίζουν καλά τα γεύματά τους», προέτρεψαν οι επιστήμονες.
Τα ευρήματα της νέας μελέτης δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό Journal of the American Heart Association.
