Ο καρκίνος παχέος εντέρου αποτελεί την τρίτη συχνότερη μορφή καρκίνου και τη δεύτερη αιτία θανάτου παγκοσμίως, με σχεδόν 2 εκατομμύρια νέα περιστατικά να διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για περίπου 1,9 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις και περισσότερους από 900.000 θανάτους ετησίως — έναν αριθμό που αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά έως το 2040, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι η μακροχρόνια φλεγμονή μπορεί να κάνει το παχύ έντερο πιο άκαμπτο, μια μεταβολή που φαίνεται να ευνοεί την εμφάνιση και την ανάπτυξη καρκίνου σε νεότερες ηλικίες. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Advanced Science, αναδεικνύει νέες δυνατότητες πρόληψης και θεραπευτικής παρέμβασης απέναντι σε αυτή την ιδιαίτερα επιθετική μορφή της νόσου.
Καρκίνος παχέος εντέρου & πρώιμη έναρξη
Οι μορφές καρκίνου του παχέος εντέρου που δεν σχετίζονται με κληρονομικά σύνδρομα και εμφανίζονται συνήθως μετά τα 50 χαρακτηρίζονται ως «μέσης έναρξης» ή σποραδικές. Τα τελευταία 30 χρόνια, τόσο τα νέα περιστατικά όσο και οι θάνατοι από αυτούς τους καρκίνους παρουσιάζουν συνεχή μείωση. Αντίθετα, οι διαγνώσεις πριν από την ηλικία των 50 ετών, έχουν αυξηθεί σημαντικά την ίδια περίοδο. Από το 2020 και μετά, τα περιστατικά πρώιμης έναρξης αντιστοιχούν περίπου στο 12% όλων των διαγνώσεων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Τα αίτια αυτής της ανόδου παραμένουν ασαφή. Η μέχρι τώρα έρευνα έχει επικεντρωθεί σε παράγοντες όπως η διατροφή, η παχυσαρκία και οι περιβαλλοντικές εκθέσεις που μπορεί να συμβάλλουν σε χρόνια φλεγμονή του εντέρου. Αυτό που δεν είχε κατανοηθεί επαρκώς είναι με ποιον τρόπο η επίμονη φλεγμονή μπορεί να πυροδοτήσει ειδικά την ανάπτυξη καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερες ηλικίες.
Επικίνδυνη η φλεγμονή
Οι ερευνητές εξηγούν ότι η χρόνια φλεγμονή προκαλεί ουλές και σταδιακά αυξάνει τη δυσκαμψία των ιστών. Η αυξημένη αυτή δυσκαμψία είναι ήδη γνωστό ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη και την εξέλιξη άλλων μορφών καρκίνου, όπως του μαστού και του παγκρέατος. Διερεύνησαν λοιπόν, αν το ίδιο φαινόμενο μπορεί να παίζει ρόλο και στην πρώιμη εμφάνιση του καρκίνου παχέος εντέρου.
Για να απαντήσουν στο ερώτημα, οι ερευνητές ανέλυσαν εντερικό ιστό από ασθενείς που υποβλήθηκαν σε χειρουργική αφαίρεση όγκων: 19 δείγματα από ασθενείς με καρκίνο μέσης έναρξης και 14 από ασθενείς με πρώιμη έναρξη. Κάθε δείγμα περιλάμβανε τόσο τον κακοήθη όγκο όσο και υγιή περιθώρια ιστού. Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τόσο οι όγκοι όσο και ο μη καρκινικός ιστός ήταν σημαντικά πιο άκαμπτοι στα δείγματα των ασθενών με πρώιμη έναρξη σε σύγκριση με εκείνα των ασθενών με μέσης έναρξης καρκίνο. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η αύξηση της δυσκαμψίας πιθανότατα προηγήθηκε της ανάπτυξης του πρώιμου καρκίνου.
Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, τα ευρήματα υποδηλώνουν πως ένα πιο άκαμπτο μικροπεριβάλλον θα μπορούσε πιθανώς να λειτουργεί ως καταλύτης για την έναρξη και την εξέλιξη του καρκίνου του παχέος εντέρου σε άτομα που εμφανίζουν τη νόσο σε νεαρή ηλικία. Προσθέτουν ότι η ανάπτυξη διαγνωστικών εξετάσεων που θα μετρούν τη δυσκαμψία του εντέρου θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό ατόμων με αυξημένο κίνδυνο για πρώιμη εμφάνιση καρκίνου, με τρόπο αντίστοιχο με αυτόν που οι κολονοσκοπήσεις έχουν συμβάλει στον εντοπισμό περιστατικών μέσης έναρξης.
