Αποφεύγετε τις δύσκολες συζητήσεις, στο σπίτι ή στη δουλειά, ακόμη κι όταν βλέπετε πως δεν υπάρχει άλλος τρόπος να λυθεί ένα πρόβλημα; Αν ναι, δεν είστε οι μόνοι. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, τα ζευγάρια σε κρίση καθυστερούν κατά μέσο όρο 2,68 χρόνια πριν ξεκινήσουν θεραπεία, ενώ μελέτες στον χώρο εργασίας δείχνουν ότι πολλοί εργαζόμενοι προτιμούν να παραιτηθούν παρά να εκφράσουν τα παράπονά τους. Στην καρδιά αυτής της αποφυγής βρίσκεται ο φόβος. Φοβόμαστε μήπως βλάψουμε τις σχέσεις μας — ή τη φήμη μας. Φοβόμαστε ότι η συζήτηση θα επιδεινώσει την κατάσταση. Φοβόμαστε τον πόνο και την αμηχανία που συνοδεύουν την αντιπαράθεση.

Οι φόβοι αυτοί είναι εύλογοι· η σύγκρουση δεν είναι εύκολη υπόθεση. Κι όμως, η εποικοδομητική αντιπαράθεση μπορεί να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης, ανθεκτικότητας και βαθύτερης σύνδεσης.

H αντιπαράθεση ως ευκαιρία για εξέλιξη

Η αντιπαράθεση μπορεί να συμβάλλει στη προσωπική και συλλογική ανάπτυξη, γιατί φέρνει στην επιφάνεια ζητήματα που υπάρχουν στο παρασκήνιο, μας αναγκάζει να επανεξετάσουμε τις βεβαιότητές μας και ανοίγει τον δρόμο για καινοτομία μέσα από διαφορετικές οπτικές. Όταν την διαχειριζόμαστε με εποικοδομητικό τρόπο, ενισχύει τις σχέσεις καλλιεργώντας ενσυναίσθηση, βελτιώνει τη συναισθηματική νοημοσύνη και χτίζει ανθεκτικότητα.

Η ικανότητα να διαχειριζόμαστε δύσκολες συζητήσεις και να λύνουμε προβλήματα μαζί ενισχύει την εμπιστοσύνη και τη σύνδεση με τους γύρω μας. Παράλληλα, η πλοήγηση μέσα από απαιτητικές αλληλεπιδράσεις ενισχύει την προσωπική μας ωριμότητα, τη συναισθηματική μας νοημοσύνη και την ικανότητα να αντιμετωπίζουμε μελλοντικές δυσκολίες. Η αντιπαράθεση δίνει πολύτιμο χώρο για να εκφραστούν ανησυχίες και παράπονα, ανοίγοντας τον δρόμο για θετικές και αναγκαίες αλλαγές σε συμπεριφορές ή διαδικασίες.

H αντιπαράθεση μας κάνει πιο ανθεκτικούς

Στο άρθρο τους «The Three Axioms of Resilience», οι ψυχολόγοι George A. Bonanno και Maren Westphal εξηγούν πώς μια «ευέλικτη νοοτροπία» μάς βοηθά να καλλιεργήσουμε ανθεκτικότητα απέναντι σε δύσκολες ή στρεσογόνες καταστάσεις.

Η ευέλικτη νοοτροπία βασίζεται σε μια διαδικασία τριών βημάτων:

  • Εξετάζουμε την κατάσταση και ξεκαθαρίζουμε ποιος είναι ο στόχος μας.
  • Επιλέγουμε μια στρατηγική που θα μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση και να πετύχουμε τον στόχο μας.
  • Αξιολογούμε το αποτέλεσμα, ώστε να αποφασίσουμε αν θα συνεχίσουμε με την ίδια στρατηγική ή αν χρειάζεται να την αλλάξουμε.

Όταν νιώθετε την παρόρμηση να αποφύγετε μια δύσκολη συζήτηση, σταθείτε για λίγο στο πρώτο βήμα: σκεφτείτε την κατάσταση. Φανταστείτε ότι θα μπορούσατε να μπείτε σε αυτή τη συζήτηση νιώθοντας απόλυτα ασφαλείς και άνετοι. Υπό αυτές τις συνθήκες, θα ήταν προς όφελός σας να την κάνετε;

Αν η απάντηση είναι «ναι», τότε πιθανότατα αυτό που αποφεύγετε δεν είναι η συζήτηση, αλλά η προσωρινή δυσφορία μιας αντιπαράθεσης που αξίζει να γίνει.