Ο τρόπος ζωής που κάνουμε παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του βάρους μας. Αυτό είναι κάτι που κατανοούμε εύκολα. Αυτό που έρχονται να τονίσουν οι ερευνητές είναι ότι οι συνήθειες που επηρεάζουν το βάρος φαίνεται να παγιώνονται νωρίς στη ζωή ενός ατόμου. Η πρώιμη ενήλικη περίοδος, δηλαδή όταν κάποιος είναι 18-25 ετών, είναι μία φάση αυξημένης πρόσληψης βάρους, καθώς οι νέοι αποκτούν συνήθως αυτονομία και οι συνήθειές του που συνδέονται με τη διατροφή, την κίνηση και τον ύπνο δοκιμάζονται για πρώτη φορά.

Τρόπος ζωής και βάρος

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nutrients διαπίστωσε ότι ο τρόπος ζωής που υιοθετείται πριν από την ενηλικίωση συχνά διατηρείται και στην ενήλικη ζωή. Συγκεκριμένα, στην εν λόγω έρευνα, όσοι ξεκινούσαν με τα λιγότερο υγιεινά πρότυπα και τα διατηρούσαν, πήραν το περισσότερο βάρος. Αντίθετα, όσοι διατήρησαν υγιεινές συνήθειες, είχαν τη μικρότερη αύξηση βάρους κατά μέσο όρο.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ηλικία γύρω στα 18 είναι μια κρίσιμη περίοδος όπου οι νέοι αποκτούν συνήθως αυτονομία και λαμβάνουν μόνοι τους αποφάσεις για τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και άλλες συμπεριφορές υγείας.

Πώς έγινε η μελέτη

Η έρευνα είχε διαχρονικό χαρακτήρα. Οι ερευνητές συγκέντρωσαν δεδομένα από 4.641 πρωτοετείς φοιτητές μεταξύ 1998 και 2007 στις ΗΠΑ. Κατέγραψαν διατροφικές συνήθειες (φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά), επίπεδα φυσικής δραστηριότητας, ποιότητα ύπνου και διατροφικό πρότυπο (παμφάγο, χορτοφαγικό, vegan κ.ά.). Οι φοιτητές δήλωσαν επίσης ύψος και βάρος. Το 2018, 970 από αυτούς συμμετείχαν ξανά σε παρόμοια έρευνα.

Οι επιστήμονες, με βάση τα στοιχεία, κατηγοριοποίησαν τους συμμετέχοντες σε τρεις ομάδες:

  • Υγιεινή
  • Μέτρια υγιεινή
  • Ελάχιστα υγιεινή

Στη συνέχεια, κατέταξαν τους συμμετέχοντες σε πέντε «τροχιές» τρόπου ζωής:

  • Σταθερά υγιεινή
  • Σταθερά μέτρια υγιεινή
  • Σταθερά ελάχιστα υγιεινή
  • Επιδείνωση
  • Βελτίωση

Η πιο συχνή τροχιά ήταν η «σταθερά μέτρια υγιεινή» και συγκεκριμένα εμφανίστηκε σε ποσοστό 36,7%. Σύμφωνα με την έρευνα, περίπου οι μισοί διατήρησαν τις συνήθειες που είχαν πριν από το πανεπιστήμιο, το 31,7% παρουσίασε επιδείνωση και το 18,6% βελτίωσε τον τρόπο ζωής του.

Όσον αφορά στο βάρος:

  • Τα δύο τρίτα διατήρησαν υγιές βάρος.
  • Το ένα τέταρτο μετακινήθηκε σε λιγότερο υγιή κατηγορία βάρους.
  • Λιγότερο από 1% βελτίωσε την κατηγορία βάρους του.
  • Η συχνότητα υπέρβαρου αυξήθηκε από 12% σε 26%, ενώ η παχυσαρκία από 2% σε 8%.

Η σημασία που έχει ο τρόπος ζωής και όχι οι μεμονωμένες επιλογές

Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η το πώς εξελίσσεται μέσα στα χρόνια ο τρόπος ζωής μας -όχι μόνο οι μεμονωμένες μας επιλογές- επηρεάζει σημαντικά το σωματικό βάρος σε βάθος χρόνου. Οι υγιεινές συνήθειες που εγκαθίστανται νωρίς και διατηρούνται μπορούν να λειτουργήσουν ως προστατευτικός παράγοντας για τη μελλοντική υγεία.