Φανταστείτε μια ένεση να μπορεί να «επουλώσει» την καρδιά ατόμων που έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή – και μάλιστα, μετά το εφάπαξ «τσίμπημα» η ευεργετική δράση να συνεχίζεται επί εβδομάδες. Η φαντασία μπορεί να γίνει σύντομα όμως πραγματικότητα χάρη σε ερευνητές του Πανεπιστημίου A&M του Τέξας, του Πανεπιστημίου Κολούμπια και του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης.
Μια ένεση, μια ορμόνη, δράση επί αρκετές εβδομάδες
Η νέα προσέγγιση βασίζεται στη χορήγηση μιας ένεσης στους σκελετικούς μυς, η οποία ωθεί το σώμα να εκλύσει μια φυσική ορμόνη που προστατεύει την καρδιά και ενισχύει την επούλωσή της. Σύμφωνα με δημοσίευση των ερευνητών στο επιστημονικό περιοδικό Science, μια μόνο δόση είναι αρκετή για την παραγωγή της ευεργετικής για την καρδιά ορμόνης επί αρκετές εβδομάδες.
Θέτοντας σε λειτουργία τους επουλωτικούς μηχανισμούς της καρδιάς
«Με αυτή την προσέγγιση βοηθούμε την καρδιά να θέσει σε λειτουργία τους επουλωτικούς μηχανισμούς που ήδη διαθέτει» ανέφερε ο δρ Κε Χουάνγκ, επίκουρος καθηγητής στο Κολέγιο Φαρμακευτικής Irma Lerma Rangel του Πανεπιστημίου A&M του Τέξας, εκ των κύριων συγγραφέων της μελέτης και προσέθεσε: «Προσπαθούμε να χορηγήσουμε στους ασθενείς μια θεραπεία που λειτουργεί υπέρ του οργανισμού τους παρά κατά του. Και η ιδέα ότι μια μόνο ένεση μπορεί να τους βοηθήσει επί εβδομάδες είναι συναρπαστική».
Ο κομβικός ρόλος της ορμόνης ΑΝΡ
Όταν κάποιος παθαίνει καρδιακό επεισόδιο η καρδιά τραυματίζεται και υφίσταται σημαντικό στρες. Μια από τις φυσικές αποκρίσεις του οργανισμού σε μια τέτοια περίπτωση είναι το να εκλύσει μια ορμόνη που ονομάζεται ΑΝΡ (atrial natriuretic peptide – κολπικό νατριουρητικό πεπτίδιο) και η οποία βοηθά στη μείωση του στρες στην καρδιά περιορίζοντας τις μακροπρόθεσμες βλάβες. Ωστόσο το σώμα παράγει μόνο μια μικρή ποσότητα αυτής της ορμόνης η οποία δεν είναι αρκετή για να κάνει τη μεγάλη διαφορά στην ανάρρωση των ασθενών.
Παροδικές οδηγίες
Η ενέσιμη θεραπεία που ανέπτυξαν οι ερευνητές δίνει στον οργανισμό παροδικές οδηγίες – παρόμοιες με εκείνες που συναντάμε σε ορισμένα από τα σύγχρονα mRNA εμβόλια – ώστε τα μυϊκά κύτταρα να παράγουν επιπλέον ΑΝΡ για ένα σύντομο διάστημα χρόνου. Στη συνέχεια η ορμόνη ταξιδεύει μέσω της κυκλοφορίας του αίματος ως την καρδιά όπου βοηθά στη μείωση του στρες που υφίσταται ο καρδιακός μυς και ενισχύει την αποκατάσταση των βλαβών.
Αρκετή ορμόνη για αρκετό διάστημα
«Ουσιαστικά δίνουμε ώθηση στο σύστημα άμυνας που διαθέτει ήδη η καρδιά. Το σώμα χρησιμοποιεί την ορμόνη ΑΝΡ ως προστατευτικό εργαλείο. Απλώς το βοηθούμε να παράγει αρκετή ορμόνη σε ένα χρονικό παράθυρο ζωτικής σημασίας για την επούλωση της καρδιάς».
Η τεχνική saRNA
Η νέα ενέσιμη θεραπεία βασίζεται σε μια πρωτοποριακή τεχνική που ονομάζεται αυτοενισχυόμενο RNA (saRNA). Στο πλαίσιο της διαδικασίας, το saRNA μεταφέρει οδηγίες στα κύτταρα τα οποία παράγουν περισσότερα αντίγραφα των οδηγιών αυτών για μικρό διάστημα χρόνου – ωστόσο το σώμα αποκομίζει πιο μακροπρόθεσμα οφέλη από την αντιγραφή των οδηγιών χωρίς να απαιτούνται μεγάλες δόσεις RNA, όπως συμβαίνει συνήθως με τις συμβατικές RNA θεραπείες.
Μακροπρόθεσμη επίδραση
«Η τεχνολογία αυτή μάς παρέχει έναν πιο αποτελεσματικό τρόπο να βοηθήσουμε το σώμα να παράγει αυτό που χρειάζεται, όταν το χρειάζεται. Μια μόνο δόση μπορεί να έχει μακροπρόθεσμη επίδραση, κάτι που δεν μπορούσαμε να επιτύχουμε με παλαιότερες μεθόδους» σημείωσε ο δρ Χουάνγκ.
Αλλαγή της πορείας ανάρρωσης των ασθενών
Ο ειδικός συμπλήρωσε ότι στόχος της ερευνητικής ομάδας ήταν να προστατευθεί η καρδιά όταν βρίσκεται στην πιο ευάλωτη φάση της. «Αν μπορούμε να μειώσουμε το στρες που υφίσταται η καρδιά μετά το επεισόδιο και να ενισχύσουμε την αποκατάστασή της, ίσως καταφέρουμε να αλλάξουμε την πορεία της ανάρρωσης των ασθενών περιορίζοντας τη δημιουργία ουλώδους ιστού, διατηρώντας τον υγιή εναπομείναντα ιστό, βελτιώνοντας την ικανότητα άντλησης της καρδιάς και μειώνοντας τον κίνδυνο μακροπρόθεσμων επιπλοκών».
Το επίθεμα με τις μικροβελόνες
Η νέα αυτή μελέτη «χτίστηκε» επάνω σε προηγούμενη ερευνητική δουλειά του καθηγητή Χουάνγκ και των συνεργατών του η οποία δημοσιεύθηκε πέρυσι και αφορούσε ένα επίθεμα με μικροβελόνες που τοποθετείται στην επιφάνεια της καρδιάς και εκλύει μια ορμόνη για την προαγωγή της επούλωσης. «Η προηγούμενη μελέτη μας επάνω στο επίθεμα έδειξε ότι το μονοπάτι σήμανσης NPR1 αποτελεί ένα από τα κύρια μονοπάτια που σχετίζονται με ανοσοτροποποιητικά οφέλη για την αποκατάσταση των καρδιακών βλαβών. Με δεδομένο ότι η ΑΝΡ σχετίζεται άμεσα με τον υποδοχέα NPR1, η νέα μελέτη μας ουσιαστικώς πηγαίνει ένα βήμα πιο πέρα εξερευνώντας πώς η ΑΝΡ οδηγεί σε επούλωση της καρδιάς» είπε ο δρ Χουάνγκ και προσέθεσε ότι αποτελεί τεράστιο βήμα το να μπορεί να χορηγηθεί μια τέτοια θεραπεία με μια απλή ένεση. «Θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην καθημερινή κλινική πρακτική».
Τα επόμενα βήματα
Η ερευνητική ομάδα συνεχίζει να μελετά την ασφάλεια και την ιδανική δοσολογία της θεραπείας προτού αυτή δοκιμαστεί σε ανθρώπους. Σε κάθε περίπτωση, η ευκολία χορήγησής της την καθιστά πολλά υποσχόμενη. «Εάν μελλοντικές μελέτες εξακολουθήσουν να δίνουν καλά αποτελέσματα, η θεραπεία αυτή θα μπορεί να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο στην αντιμετώπιση των καρδιακών επεισοδίων» κατέληξε ο καθηγητής.
*Από την Θεοδώρα Ν. Τσώλη
