Έχετε ποτέ δώσει σε κάποιον μια εξαιρετική συμβουλή και μετά παρατηρήσατε ότι εσείς οι ίδιοι δεν ακολουθείτε καν τα ίδια βήματα; Όπως αναφέρουν επιστημονικές έρευνες είναι φυσιολογικό να μην εφαρμόζουμε τις δικές μας συμβουλές και μάλιστα αυτό συμβαίνει πιο συχνά από ό,τι φαντάζεστε. Ο λόγος βρίσκεται σε δύο πολύ ανθρώπινες στρατηγικές: άρνηση και αποφυγή. Και οι δύο μας προστατεύουν από δυσάρεστες αλλαγές, αλλά ταυτόχρονα μπορεί να μας εμποδίζουν να ζήσουμε την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μας.

Η δύναμη της άρνησης

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η άρνηση είναι ένας μηχανισμός άμυνας του μυαλού που “θολώνει” την αλήθεια για να μην χρειαστεί να τη αντιμετωπίσουμε. Σκεφτείτε τη δουλειά που σας εξαντλεί, την καθημερινότητα που σας αγχώνει ή μια σχέση που δεν σας γεμίζει. Η άρνηση μας κάνει να βλέπουμε τα πράγματα πιο “ήπια”, σαν να υπάρχει ένα φίλτρο πάνω στα μάτια μας που μειώνει την πίεση να δράσουμε.

Αυτό το μαλακό φίλτρο μας δίνει την αίσθηση ασφάλειας. Συχνά λέμε στον εαυτό μας: «Όλοι οι δουλειές είναι στρεσογόνες» ή «Μπορεί να χρειάζομαι περισσότερη τριβή ή εκπαίδευση». Έτσι, η αλήθεια παραμένει θολή και η αλλαγή μοιάζει μακρινή.

Όμως όταν το φίλτρο της άρνησης αφαιρεθεί ξαφνικά – ίσως με ένα πρόβλημα υγείας, μια διάλυση σχέσης ή ένα μεγάλο λάθος στη δουλειά – η αλήθεια γίνεται σαφής. Και τότε μπαίνει η αποφυγή: βλέπουμε την κατάσταση καθαρά αλλά προσποιούμαστε ότι δεν συμβαίνει τίποτα. Σκεφτόμαστε: «Δεν είναι η κατάλληλη στιγμή», «Πρέπει να εξοικονομήσω λίγο ακόμα» ή «Θα το κάνω αργότερα».

Η αποφυγή κρατά την ψυχολογική μας άνεση, αλλά ταυτόχρονα μας εγκλωβίζει σε συνθήκες που δεν μας κάνουν καλό. Το γνωστό «κακό» φαίνεται ασφαλέστερο από το άγνωστο καλό.

Πότε είναι η στιγμή να ακούσετε τις δικές σας συμβουλές;

Όπως αναφέρουν οι επιστήμονες η αλήθεια είναι απλή: η αλλαγή συμβαίνει όταν ο πόνος της αδράνειας γίνεται μεγαλύτερος από τον φόβο της δράσης. Όταν καταλάβετε ότι το να παραμένετε στη θέση σας πονάει περισσότερο από το να κινηθείτε προς κάτι νέο, τότε θα είστε έτοιμοι να ακολουθήσετε τις συμβουλές που δίνετε σε άλλους.

Μερικές φορές χρειάζεστε έναν συνδυασμό χρόνου, περισυλλογής και αφυπνίσεων  για να φτάσετε εκεί. Δεν υπάρχει σωστός τρόπος· υπάρχει μόνο ο δικός σας τρόπος.

Πρακτικά βήματα για να τα καταφέρετε

  • Αναγνωρίστε την αλήθεια: Σταματήστε να προσποιείστε ότι όλα είναι καλά. Ο πρώτος τρόπος να αλλάξετε είναι να δείτε καθαρά την πραγματικότητα.
  • Καταγράψτε τα συναισθήματά σας: Γράψτε τι σας αγχώνει ή σας δυσκολεύει. Η σύνδεση λόγου-συναισθήματος φέρνει σαφήνεια και ξεκαθαρίζει τις σκέψεις.
  • Ξεκινήστε με μικρά βήματα: Ακόμη και μια μικρή δράση, όπως μια ειλικρινής συζήτηση με τον εαυτό σας, δημιουργεί δυναμική.
  • Θέστε σαφή όρια: Αν κάτι στη ζωή σας σας περιορίζει ή σας καταναλώνει, μάθετε να λέτε “όχι” και να προστατεύετε το προσωπικό σας χώρο και χρόνο.
  • Συνδέστε τη δράση με ευεξία: Σκεφτείτε κάθε αλλαγή σαν μια επένδυση στην υγεία σας, την ψυχολογία σας και την ποιότητα ζωής σας. Όταν η αλλαγή συνδέεται με την ευημερία σας, η κίνηση γίνεται πιο φυσική και επιθυμητή.

Η αυτογνωσία, η ειλικρίνεια και η δράση είναι τα κλειδιά για να σπάσουμε τον κύκλο άρνησης και αποφυγής.