Πολλοί κουβαλάμε ένα βάρος μέσα μας… Όχι αυτό της θλίψης, αλλά του κυνηγιού της ευτυχίας. Σαν η ευτυχία να είναι μια ηθική υποχρέωση. Πέφτουμε στην παγίδα να ταυτίζουμε τη χαρά με την προσωπική επιτυχία, μη αφήνοντας στο ευχάριστο αυτό συναίσθημα να αναπνεύσει. Όσο περισσότερο βάζουμε την ευτυχία ως κύριο στόχο μας, τόσο πιο πιθανό είναι να καταλήξουμε σε αδιέξοδο όταν αναπόφευκτα δεν ανταποκριθούμε στις δικές μας προσδοκίες.

Οι αυτοκαταστροφικοί μηχανισμοί του «συναισθηματικού ελέγχου»

Ο κύριος λόγος για τον οποίο αυτή η αναζήτηση αποτυγχάνει είναι γιατί απαιτεί μια κατάσταση συνεχούς εσωτερικής επιτήρησης. Όταν αντιμετωπίζουμε τη χαρά ως «βραβείο» που πρέπει να υψώσουμε ή ως έναν προορισμό στον οποίο πρέπει να φτάσουμε, ενεργοποιούμε μια αδιάκοπη διαδικασία συναισθηματικού ελέγχου. Γινόμαστε αυστηροί κριτές της ευημερίας μας, ελέγχοντας συνεχώς τον εαυτό μας. Αναρωτιόμαστε: «Είμαι αρκετά χαρούμενος/η τώρα;» ή «Γιατί δεν νιώθω όπως πρέπει να νιώθω αυτή τη στιγμή;»

Σύμφωνα με έρευνες, αυτή η αντίληψη δημιουργεί ένα «κενό προσδοκιών» μεταξύ της… ακατάστατης πραγματικότητας και της εξιδανικευμένης, «ινσταγκραμικής» εκδοχής της ζωής. Επιπλέον, η αναζήτηση της ευτυχίας στέλνει ένα δυνατό υποσυνείδητο σήμα στον εγκέφαλο: ότι η τρέχουσα κατάστασή μας είναι ανεπαρκής. Όταν μονίμως αναζητάμε το χαμένο κομμάτι του παζλ, δεν βλέπουμε τα καλά που ήδη υπάρχουν. Στην ουσία, στερούμε από τον εαυτό μας τη χαρά που υπάρχει στο «τώρα» και αγχωνόμαστε για τη χαρά που δεν έχουμε ακόμη εξασφαλίσει για το μετά.

Σκιά & Φως: Τα χρειαζόμαστε και τα δυο

Η ευτυχία είναι μια φλόγα—είναι λαμπερή, αλλά ταυτόχρονα… ευάλωτη και εφήμερη. Παραδόξως, πολλές στιγμές βαθιάς θλίψης προκύπτουν από τη συνειδητοποίηση ότι μια στιγμή κορυφαίας χαράς ήδη αρχίζει να φθίνει. Πονάμε επειδή νιώθουμε το τέλος της «ευτυχίας» πριν τελειώσει.

Μήπως πρέπει να αποδεχτούμε ότι ο πόνος και η ευτυχία είναι συνδεδεμένα; Είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος: το βάθος του ενός ορίζει τα όρια του άλλου. Η χαρά είναι προσωρινή μα και ο πόνος είναι εξίσου περαστικός. Η αντίθεση μεταξύ σκιάς και φωτός είναι αυτή που κάνει την ανθρώπινη εμπειρία τόσο πλούσια. Το να προσπαθήσουμε να εξαλείψουμε τη σκιά σημαίνει πως η ζωή μας χάνει το νόημά της.

Μια κακή μέρα ή μια περίοδος θλίψης είναι ένα φυσικό, υγιές μέρος της καθημερινότητάς μας, δεν είναι μια αποτυχία στη «στρατηγική» της ευημερίας μας. Ας μην νιώθουμε νιώθουμε άσχημα για το γεγονός ότι νιώθουμε άσχημα!

Η αληθινή ικανοποίηση δεν προκύπτει όταν επικεντρωνόμαστε στο συναίσθημα αυτό καθαυτό, αλλά όταν αφηνόμαστε σε:

  • Δραστηριότητες που μας ευχαριστούν, από την εργασία μέχρι τα χόμπι μας.
  • Ουσιαστικές σχέσεις και στην αξία του «εμείς» αντί για το «εγώ».

Ο Robert Green Ingersoll (Αμερικανός δικηγόρος, πολιτικός και συγγραφέας), είπε: «Ο χρόνος για να είσαι ευτυχισμένος είναι το τώρα. Ο τόπος για να είσαι ευτυχισμένος είναι το εδώ. Ο τρόπος για να είσαι ευτυχισμένος είναι το να κάνεις τους άλλους να νιώθουν έτσι».

Η ευτυχία χρειάζεται ηρεμία…

Η ευτυχία δεν χρειάζεται να αποκτηθεί και να κυνηγηθεί. Είναι το… soundtrack μιας ζωής που τη ζούμε με περιέργεια, με αντοχή, με σκοπό. Όταν τελικά εγκαταλείπουμε την εξαντλητική καταδίωξή της, συχνά ανακαλύπτουμε στην ηρεμία που ακολουθεί πως ήταν πάντα εκεί, μπροστά στα μάτια μας.