Σε μια καθημερινότητα που συχνά μας εξαντλεί, ο ύπνος είναι το πρώτο πράγμα που θυσιάζουμε, παρότι αποτελεί ίσως το πιο ισχυρό εργαλείο φροντίδας που έχουμε στη διάθεσή μας. Οι ώρες που περνάμε στο κρεβάτι δεν είναι απλώς χρόνος ξεκούρασης, αλλά ένας από τους σημαντικότερους συμμάχους της εγκεφαλικής μας υγείας. Τώρα, μια νέα εκτεταμένη ανάλυση από το York University στον Καναδά έρχεται να φωτίσει με ακόμη μεγαλύτερη ακρίβεια αυτή τη σχέση, αποκαλύπτοντας το εύρος ύπνου που συνδέεται με τον χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας.
Τι έδειξε η ανάλυση σχεδόν 4,5 εκατομμυρίων ανθρώπων
Οι ερευνητές συγκέντρωσαν και ανέλυσαν δεδομένα από 69 προηγούμενες μελέτες, οι οποίες συνολικά περιλάμβαναν σχεδόν 4,5 εκατομμύρια συμμετέχοντες. Εξέτασαν συγκεκριμένα, τρεις παράγοντες που μπορούμε να επηρεάσουμε άμεσα στην καθημερινότητά μας: τη διάρκεια του ύπνου, το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας και τον χρόνο που περνάμε καθιστοί.
Στόχος ήταν να εντοπιστούν συσχετίσεις ανάμεσα σε αυτές τις συμπεριφορές και τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας με την πάροδο του χρόνου.
Πόσος ύπνος μειώνει τον κίνδυνο;
Σύμφωνα με την στατιστική ανάλυση των ευρημάτων, ο κίνδυνος άνοιας φάνηκε να είναι χαμηλότερος για όσους κοιμούνταν 7 έως 8 ώρες κάθε βράδυ. Παράλληλα, ο ύπνος για λιγότερο από 7 ώρες φάνηκε να συνδέεται με 18% υψηλότερο κίνδυνο, ενώ ο ύπνος για περισσότερο από 8 ώρες φάνηκε να συνδέεται με 28% υψηλότερο κίνδυνο.
Τα ευρήματα αυτά συνάδουν με εκείνα προηγούμενων ερευνών που υποδηλώνουν ότι τόσο η έλλειψη ύπνου όσο και οι υπερβολικά πολλές ώρες ύπνου μπορεί να επιβαρύνουν τον εγκέφαλο.
Οι επιστήμονες, ωστόσο, τονίζουν ότι πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για απόδειξη αιτιότητας. Για παράδειγμα, υπάρχουν ενδείξεις ότι ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να αποτελεί πρώιμο σύμπτωμα νευροεκφυλιστικών διεργασιών, και όχι απαραίτητα αιτία τους.
Η καθιστική ζωή και η αδράνεια αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο
Η μελέτη δεν περιορίστηκε στον ύπνο. Σύμφωνα με τους ερευνητές, περισσότερες από 8 ώρες καθιστικής στάσης την ημέρα και λιγότερα από 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα φάνηκαν να συνδέονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας .
Αν και μόνο 3 από τις 69 μελέτες εξέτασαν ειδικά τη σχέση της καθιστικής ζωής με την άνοια, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η παρατεταμένη αδράνεια πιθανότατα επιβαρύνει την εγκεφαλική λειτουργία.
Παρότι η ανάλυση βασίστηκε σε μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων, υπάρχουν και περιορισμοί. Οι μελέτες που εξετάστηκαν διέφεραν σημαντικά ως προς τον τρόπο συλλογής δεδομένων, ενώ ορισμένες συμπεριφορές, όπως η καθιστική ζωή, είχαν λιγότερα διαθέσιμα στοιχεία. Επιπλέον οι ερευνητές σημειώνουν ότι η διάκριση ανάμεσα σε αιτίες και συμπτώματα παραμένει δύσκολη.
Αναφέρουν επίσης ότι χρειάζονται περαιτέρω μελέτες σε μεσήλικες, με μακροχρόνια παρακολούθηση, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα πώς η άσκηση, η καθιστική ζωή και ο ύπνος αλληλεπιδρούν και επηρεάζουν τον κίνδυνο άνοιας.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One.
