Ο χρόνιος πόνος είναι αποτέλεσμα μιας πολύπλοκης αλληλεπίδρασης σώματος και εγκεφάλου. Η Η Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ/ADHD) φαίνεται να αποτελεί έναν σημαντικό, αλλά συχνά αόρατο κρίκο σε αυτή την αλυσίδα.
Τι έδειξε η έρευνα
Μεγάλη μελέτη στην Ιαπωνία, που δημοσιεύτηκε στο Scientific Reports, ανέλυσε σχεδόν 1.000 ενήλικες ασθενείς με χρόνιο πόνο που δεν είχε βελτιωθεί με τις συνήθεις θεραπείες.
Τα βασικά ευρήματα ήταν εντυπωσιακά:
- Το 17,1% των ασθενών εμφάνιζε συμπτώματα ΔΕΠΥ — ποσοστό υπερδιπλάσιο από αυτό του γενικού πληθυσμού.
- Στους ασθενείς με τον πιο έντονο πόνο (9–10 σε κλίμακα 10), το ποσοστό ανέβαινε στο 27,4%.
- Αντίθετα, τα συμπτώματα Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος δεν σχετίστηκαν με την ένταση του πόνου.
Με απλά λόγια: όσο πιο έντονος ήταν ο πόνος, τόσο πιο πιθανό ήταν ο ασθενής να εμφανίζει συμπτώματα ΔΕΠΥ.
Πώς συνδέεται η ΔΕΠΥ με τον πόνο;
Η ΔΕΠΥ δεν αφορά μόνο τη διάσπαση προσοχής. Στους ενήλικες συνδέεται συχνά με:
- αυξημένο άγχος
- καταθλιπτική διάθεση
- δυσκολία στη ρύθμιση συναισθημάτων
Η μελέτη έδειξε ότι αυτά τα στοιχεία φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εμπειρία του πόνου.
Οι ερευνητές προτείνουν μια πιθανή «αλυσίδα»:
- Τα συμπτώματα ΔΕΠΥ αυξάνουν το άγχος και την κατάθλιψη
- Αυτά ενισχύουν την καταστροφική σκέψη γύρω από τον πόνο (δηλαδή την τάση να τον αντιλαμβανόμαστε ως ανεξέλεγκτο και απειλητικό)
- Το αποτέλεσμα είναι πιο έντονος και πιο δύσκολα διαχειρίσιμος πόνος
Δεν σημαίνει ότι η ΔΕΠΥ προκαλεί άμεσα πόνο, αλλά ότι μπορεί να τον ενισχύει μέσα από ψυχολογικούς μηχανισμούς.
Γιατί συχνά δεν εντοπίζεται
Ένα κρίσιμο εύρημα της μελέτης είναι ότι η ΔΕΠΥ παραμένει σε μεγάλο βαθμό αδιάγνωστη στους ασθενείς με χρόνιο πόνο.
Οι λόγοι είναι πρακτικοί:
- Οι περισσότεροι ασθενείς απευθύνονται σε ορθοπεδικούς ή ειδικούς πόνου
- Οι επαγγελματίες αυτοί δεν είναι πάντα εκπαιδευμένοι να αναγνωρίζουν τη ΔΕΠΥ
- Τα συμπτώματα μπορεί να «κρύβονται» πίσω από το ίδιο το πρόβλημα του πόνου
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ακόμη και το 80% των ενηλίκων με ΔΕΠΥ δεν έχει διαγνωστεί.
Τι σημαίνει αυτό για τη θεραπεία
Η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου συχνά επικεντρώνεται στο σώμα: φάρμακα, φυσικοθεραπεία, επεμβάσεις. Όμως η έρευνα δείχνει ότι η ψυχολογική διάσταση είναι εξίσου σημαντική.
Αν τα συμπτώματα ΔΕΠΥ δεν αναγνωριστούν:
- μπορεί να παραμένουν υψηλά επίπεδα άγχους
- να επιδεινώνεται η αντίληψη του πόνου
- και τελικά να μειώνεται η αποτελεσματικότητα της θεραπείας
Αντίθετα, η σωστή αξιολόγηση μπορεί να ανοίξει νέους δρόμους αντιμετώπισης, ως μέρος μιας πιο ολιστικής προσέγγισης.
Η ενσωμάτωση απλού ελέγχου για συμπτώματα ΔΕΠΥ στη διαχείριση του χρόνιου πόνου θα μπορούσε να βοηθήσει πολλούς ασθενείς που μέχρι σήμερα δεν βρίσκουν ανακούφιση.
Το άρθρο βασίζεται σε δημοσιευμένη επιστημονική έρευνα και έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή. Για οποιοδήποτε σύμπτωμα ή θεραπεία, απευθυνθείτε σε επαγγελματία υγείας.
