Μια πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη στις ΗΠΑ και δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology έδειξε ότι η πνευματική δραστηριότητα και η συνεχής καλλιέργεια του νου μας σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ και άνοιας.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, τα άτομα που διατηρούσαν έναν τρόπο ζωής γεμάτο μάθηση, ανάγνωση και νοητική ενεργοποίηση είχαν έως και 38% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν τη νόσο. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συνεχής πνευματική άσκηση δημιουργεί ένα είδος «γνωστικής ανθεκτικότητας», δηλαδή μια ικανότητα του εγκεφάλου να λειτουργεί καλύτερα ακόμη και όταν υπάρχουν βιολογικές αλλοιώσεις που σχετίζονται με τη γήρανση.
Τι είναι η νόσος Αλτσχάιμερ
Η νόσος Αλτσχάιμερ είναι μια προοδευτική νευροεκφυλιστική ασθένεια που επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη και τη συμπεριφορά. Με την πάροδο του χρόνου, δυσκολεύει όλο και περισσότερο την καθημερινή λειτουργία του ατόμου. Στον εγκέφαλο των ανθρώπων με τη συγκεκριμένη νόσο παρατηρούνται συσσωρεύσεις πρωτεϊνών που διαταράσσουν την επικοινωνία μεταξύ των εγκεφαλικών κυττάρων.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη
Η έρευνα βασίστηκε σε δεδομένα από 1.939 ηλικιωμένους συμμετέχοντες, οι οποίοι είχαν μέσο όρο ηλικίας περίπου 80 ετών και δεν εμφάνιζαν άνοια στην αρχή της μελέτης. Οι επιστήμονες εξέτασαν παράγοντες πνευματικής ενίσχυσης σε διάφορες περιόδους της ζωής: παιδική ηλικία, μέση ηλικία και τρίτη ηλικία. Μελέτησαν στοιχεία όπως:
- πρόσβαση σε βιβλία και εγκυκλοπαίδειες
- μορφωτικό επίπεδο γονέων
- συχνότητα ανάγνωσης
- επισκέψεις σε μουσεία
- παιχνίδια στρατηγικής
- χρήση βιβλιοθηκών και εφημερίδων
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για περίπου 7,5 χρόνια μέσω ετήσιων γνωστικών εξετάσεων.
5 χρόνια αργότερα το Αλτσχάιμερ σε πνευματικά καλλιεργημένα άτομα
Κατά τη διάρκεια της έρευνας, 551 άτομα εμφάνισαν Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα πνευματικής δραστηριότητας σε όλη τους τη ζωή είχαν σαφώς μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Επιπλέον, σε αυτά τα άτομα η εμφάνιση των συμπτωμάτων καθυστερούσε σημαντικά.
Συγκεκριμένα, όσοι είχαν ενισχυθεί περισσότερο πνευματικά εμφάνισαν Αλτσχάιμερ περίπου πέντε χρόνια αργότερα, σε σχέση με εκείνους που είχαν χαμηλότερη νοητική δραστηριότητα. Παράλληλα, η έρευνα έδειξε 36% μικρότερο κίνδυνο ήπιας γνωστικής διαταραχής, μιας κατάστασης που συχνά προηγείται της άνοιας.
Η σημασία της γνωστικής ανθεκτικότητας
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα ήταν ότι ακόμη και όταν υπήρχαν παθολογικές αλλοιώσεις στον εγκέφαλο, τα άτομα με υψηλή πνευματική δραστηριότητα διατηρούσαν καλύτερη μνήμη και σκέψη. Αυτό σημαίνει ότι η πνευματική καλλιέργεια δεν εμποδίζει απαραίτητα τις βιολογικές αλλαγές, αλλά βοηθά τον εγκέφαλο να αντέχει περισσότερο στις επιπτώσεις τους.
Η μελέτη ενισχύει την ιδέα ότι η φροντίδα του εγκεφάλου ξεκινά από νωρίς και συνεχίζεται σε όλη τη ζωή. Η ανάγνωση, η μάθηση, τα πνευματικά ενδιαφέροντα και η ενεργή συμμετοχή σε νοητικές δραστηριότητες φαίνεται πως αποτελούν σημαντικούς προστατευτικούς παράγοντες απέναντι στη γνωστική έκπτωση και τη νόσο Αλτσχάιμερ.
