Τι συμβαίνει με τη γυναικεία καρδιά στην περιεμμηνόπαυση;

Σύμφωνα με την Παγκόσμια Καρδιολογική Ομοσπονδία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου για τις γυναίκες παγκοσμίως, ευθύνονται δηλαδή για περίπου το 30% όλων των θανάτων. Αν και μια γυναίκα μπορεί να εμφανίσει καρδιοπάθεια σε οποιαδήποτε ηλικία, παλαιότερες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος αυξάνεται μετά την εμμηνόπαυση, η οποία συνήθως εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των 52 ετών.

«Οι καρδιοπάθειες παραμένουν ο νούμερο ένα “δολοφόνος” των γυναικών, κι όμως για δεκαετίες η έρευνα, οι κλινικές δοκιμές και τα εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου βασίζονταν σχεδόν αποκλειστικά στους άνδρες», δήλωσε η Garima Arora, καρδιολόγος και καθηγήτρια ιατρικής στο University of Alabama at Birmingham στις ΗΠΑ..

Όπως εξήγησε, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος στις γυναίκες δεν ακολουθεί την ίδια πορεία με εκείνη των ανδρών, καθώς επηρεάζεται από τις ορμόνες, το ιστορικό εγκυμοσύνης και τα διαφορετικά στάδια της ζωής, όπως η περιεμμηνόπαυση και η εμμηνόπαυση.

Η ίδια είναι βασική συγγραφέας μιας νέας μελέτης που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Heart Association. Σύμφωνα με τα ευρήματα, κατά την περιεμμηνόπαυση — δηλαδή τη μεταβατική περίοδο πριν από την εμμηνόπαυση — οι γυναίκες έχουν περίπου διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίζουν χειρότερη καρδιαγγειακή υγεία, με τη διατροφή να είναι ο τομέας που επηρεάζεται περισσότερο.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η περίοδος αποτελεί ένα σημαντικό «παράθυρο ευκαιρίας» για αλλαγές στον τρόπο ζωής που μπορούν να μειώσουν τον μελλοντικό κίνδυνο καρδιοπάθειας.

Τι αλλάζει στο σώμα κατά την περιεμμηνόπαυση

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα υγείας για περισσότερες από 9.200 γυναίκες ηλικίας από 18 έως 80 ετών.

Οι συμμετέχουσες χωρίστηκαν σε:

  • προεμμηνοπαυσιακές,
  • περιεμμηνοπαυσιακές,
  • και μετεμμηνοπαυσιακές.

Οι ερευνητές αξιολόγησαν το κατά πόσο οι συμμετέχουσες ακολουθούσαν τις βασικές οδηγίες καρδιαγγειακής υγείας της American Heart Association, γνωστές ως “Life’s Essential 8”, που περιλαμβάνουν:

  • σωστή διατροφή,
  • φυσική δραστηριότητα,
  • διατήρηση υγιούς βάρους,
  • διακοπή καπνίσματος,
  • καλό ύπνο,
  • και έλεγχο βασικών δεικτών υγείας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι γυναίκες στην περιεμμηνόπαυση είχαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίζουν χαμηλότερη καρδιαγγειακή υγεία σε σχέση με τις νεότερες γυναίκες με φυσιολογικό κύκλο.

Κατά τη μεταβατική αυτή περίοδο, οι ορμονικές αλλαγές — και κυρίως η μείωση των οιστρογόνων — επηρεάζουν σημαντικά τον οργανισμό.

Οι ειδικοί εξηγούν ότι μπορεί να εμφανιστούν:

  • αυξημένη αντίσταση στην ινσουλίνη,
  • δυσκολία στη διαχείριση του βάρους,
  • αύξηση του κοιλιακού λίπους,
  • χειρότερο λιπιδαιμικό προφίλ,
  • διαταραχές ύπνου,
  • μειωμένη ενέργεια.

Τα οιστρογόνα φαίνεται ότι προστατεύουν το καρδιαγγειακό σύστημα, συμβάλλοντας:

  • στην καλύτερη λειτουργία των αγγείων,
  • στη ρύθμιση της χοληστερόλης,
  • και στην ευαισθησία στην ινσουλίνη.

Όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος αρχίζει να αυξάνεται.

Γιατί η μέση ηλικία είναι μια κρίσιμη περίοδος πρόληψης

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η περιεμμηνόπαυση δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια απλή «αναμονή» πριν από την εμμηνόπαυση.

Αντίθετα, αποτελεί κρίσιμη περίοδο για:

  • πρόληψη καρδιοπαθειών,
  • αλλαγές στον τρόπο ζωής,
  • βελτίωση της διατροφής,
  • και έγκαιρη αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου.

Η κακή καρδιαγγειακή υγεία στη μέση ηλικία συνδέεται μακροπρόθεσμα με αυξημένο κίνδυνο:

  • εμφράγματος,
  • εγκεφαλικού,
  • χρόνιας νεφρικής νόσου,
  • και γνωστικής έκπτωσης.

Τι μπορούν να κάνουν οι γυναίκες για να προστατεύσουν την καρδιά τους

Οι ειδικοί δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στη διατροφή, καθώς ήταν ο τομέας με τις χαμηλότερες βαθμολογίες στις γυναίκες της μελέτης.

Συνιστούν:

  • επαρκή ενυδάτωση,
  • τροφές πλούσιες σε ασβέστιο και βιταμίνη D,
  • πολλά φρούτα και λαχανικά,
  • τρόφιμα με ωμέγα-3 λιπαρά, όπως σολομός, καρύδια και λιναρόσπορος,
  • πρωτεΐνη στα γεύματα,
  • προβιοτικά τρόφιμα όπως γιαούρτι και κεφίρ,
  • και φυτικές ίνες από όσπρια, βρόμη και λαχανικά.

Παράλληλα, σημαντικό ρόλο παίζουν:

  • η τακτική άσκηση,
  • ο ποιοτικός ύπνος,
  • η διαχείριση του στρες,
  • και η παρακολούθηση βασικών δεικτών, όπως η πίεση, το σάκχαρο και η χοληστερίνη.

Οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η περιεμμηνόπαυση δεν σηματοδοτεί την αρχή μια φθίνουσας πορείας αναφορικά με την υγεία, αλλά μπορεί να αποτελέσει μια ευκαιρία επαναπροσδιορισμού της φροντίδας του σώματος, της ψυχής και του νου.