Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα που έχουμε για το βάρος και την υγεία αλλάζει. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι παραδοσιακοί τρόποι αξιολόγησης, όπως για παράδειγμα ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ), δεν αρκούν για να αποτυπώσουν τον πραγματικό μεταβολικό κίνδυνο.
Τώρα, μια πρόσφατη μελέτη από το Keck School of Medicine of USC, που δημοσιεύθηκε στο Annals of Internal Medicine, έρχεται να προσθέσει σημαντικά ευρήματα που «φωτίζουν» ακόμη περισσότερο το ζήτημα.
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος ίσως δεν λέει όλη την αλήθεια
Ο ΔΜΣ ενδέχεται να μην αποτυπώνει με ακρίβεια τον αριθμό των παχύσαρκων ανθρώπων. Η μελέτη έδειξε ότι περίπου το 25% των ατόμων με «φυσιολογικό» ΔΜΣ πληρούν στην πραγματικότητα τα κριτήρια της παχυσαρκίας, ενώ το 50% όσων κατατάσσονται ως «υπέρβαροι» θα έπρεπε να ταξινομηθούν ως παχύσαρκοι. Αυτό σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι δεν εντοπίζονται εγκαίρως και, ως αποτέλεσμα, μπορεί να καθυστερούν σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής ή να μην έχουν πρόσβαση στις κατάλληλες θεραπείες.
Ο Δρ Brian P. Lee, MD, ηπατολόγος και επικεφαλής της μελέτης, εξηγεί ότι ο ΔΜΣ έχει σημαντικούς περιορισμούς, καθώς δεν ξεχωρίζει τη μυϊκή μάζα από το λίπος, ούτε δείχνει πού ακριβώς συσσωρεύεται το λίπος στο σώμα. Έτσι, ένα άτομο με υψηλή μυϊκή μάζα μπορεί να εμφανίζει αυξημένο ΔΜΣ χωρίς να έχει υπερβολικό λίπος, ενώ κάποιος με χαμηλή μυϊκή μάζα μπορεί να έχει «φυσιολογικό» ΔΜΣ αλλά επικίνδυνα υψηλό ποσοστό λίπους, ειδικά στην περιοχή της κοιλιάς, όπου το σπλαχνικό λίπος συνδέεται με αυξημένο μεταβολικό κίνδυνο.
Γιατί ο ΔΜΣ δεν είναι πάντα ακριβής
Για τη μελέτη, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από το National Health and Nutrition Examination Survey (NHANES), εξετάζοντας περισσότερους από 5.600 συμμετέχοντες. Εκτός από τον ΔΜΣ, μετρήθηκαν η περίμετρος μέσης και γοφών, καθώς και η αναλογία μέσης–γοφών (Waist‑to‑Hip Ratio, WHR). Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο δείκτης μάζας σώματος δεν είναι πάντα ακριβής, καθώς δεν μετρά το ποσοστό λίπους αλλά το συνολικό βάρος, το οποίο περιλαμβάνει την οστική και την μυϊκή μάζα.
Παράλληλα τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) εκτιμούν ότι περίπου 40% των ενηλίκων στις ΗΠΑ είναι παχύσαρκοι βάσει ΔΜΣ. Ωστόσο, μια έκθεση, δημοσιευμένη στο JAMA, αναφέρει ότι αν χρησιμοποιηθούν και οι δείκτες αναλογίας μέσης–γοφών και μέσης–ύψους, το ποσοστό αυτό μπορεί να φτάσει στο 75%.
Πώς θα μειώσετε τον κίνδυνο
Η διατροφή παραμένει βασικός παράγοντας στη διαχείριση του βάρους. Η υπερκατανάλωση θερμίδων, ιδίως από τρόφιμα πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι, λιπαρά και επεξεργασμένους υδατάνθρακες, συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση του σωματικού λίπους. Παράλληλα, η έλλειψη άσκησης και ο ανεπαρκής ύπνος επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση, προδιαθέτοντας τον οργανισμό για περαιτέρω αύξηση βάρους.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή αξιολόγηση είναι το πρώτο και πιο κρίσιμο βήμα. Μόλις εντοπιστεί ο κίνδυνος, υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές, από αλλαγές στον τρόπο ζωής και διατροφική υποστήριξη, μέχρι θεραπείες. Όπως επισημαίνει ο Δρ Lee, η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να βελτιώσει ουσιαστικά την ποιότητα ζωής.
