Μια νέα ιαπωνική έρευνα αναφέρει ότι η ανάγνωση manga σε χαρτί δεν είναι απλώς μια πιο «ρομαντική», νοσταλγική εμπειρία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, μπορεί να βοηθά τον εγκέφαλο να οργανώνει και να ανακαλεί πληροφορίες πιο αποτελεσματικά σε σύγκριση με την ανάγνωση σε tablet. Αν και οι δύο τρόποι ανάγνωσης οδηγούν τελικά στην κατανόηση της ιστορίας, ο εγκέφαλος φαίνεται να ακολουθεί διαφορετική διαδρομή για να φτάσει εκεί.
Για τις ανάγκες της έρευνας, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Τόκιο ζήτησαν από 25 φοιτητές να διαβάσουν μια σειρά manga με μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα αφηγηματική δομή.Η ίδια ιστορία παρουσιαζόταν δύο φορές, αλλά κάθε φορά μέσα από την οπτική γωνία διαφορετικού χαρακτήρα. Οι συμμετέχοντες διάβασαν το πρώτο μέρος είτε σε έντυπη μορφή είτε σε tablet. Στη συνέχεια, υποβλήθηκαν σε εξετάσεις κατανόησης ενώ οι ερευνητές παρακολουθούσαν τη λειτουργία του εγκεφάλου τους. Ο στόχος ήταν να διαπιστωθεί πόσο εύκολα μπορούσαν να συνδέσουν τις δύο πλευρές της ιστορίας και να δημιουργήσουν μια ολοκληρωμένη εικόνα των γεγονότων.
Ποια τα ευρήματα της μελέτης για την ανάγνωση
Με την πρώτη ματιά, οι δύο ομάδες φάνηκαν να έχουν παρόμοια απόδοση. Τα ποσοστά σωστών απαντήσεων ήταν σχεδόν ίδια. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν τον χρόνο που χρειάζονταν οι συμμετέχοντες για να απαντήσουν στις πιο απαιτητικές ερωτήσεις, προέκυψε μια σημαντική διαφορά.
Οι αναγνώστες που είχαν διαβάσει το manga σε έντυπη μορφή απαντούσαν πιο γρήγορα όταν έπρεπε να συνδυάσουν πληροφορίες από τα δύο μέρη της ιστορίας. Αντίθετα, όσοι είχαν χρησιμοποιήσει tablet χρειάζονταν περισσότερο χρόνο για να ενώσουν τα κομμάτια του παζλ.
Τι έδειξαν οι εγκεφαλικές απεικονίσεις;
Το πιο εντυπωσιακό μέρος της μελέτης ήταν τα δεδομένα από τις εγκεφαλικές σαρώσεις. Οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη γλώσσα, τη μνήμη και την κατανόηση της αφήγησης παρουσίαζαν χαμηλότερη δραστηριότητα στους αναγνώστες του χαρτιού. Στη νευροεπιστήμη, αυτό συχνά θεωρείται ένδειξη μεγαλύτερης αποδοτικότητας: ο εγκέφαλος καταφέρνει να εκτελέσει την ίδια εργασία με λιγότερη προσπάθεια.
Αντίθετα, στους αναγνώστες του tablet οι ίδιες περιοχές ενεργοποιούνταν πιο έντονα, υποδηλώνοντας ότι ο εγκέφαλος χρειαζόταν να «δουλέψει» περισσότερο για να ανακαλέσει και να οργανώσει τις πληροφορίες της ιστορίας. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το μυστικό βρίσκεται στη φυσική εμπειρία της ανάγνωσης.
Όταν διαβάζουμε ένα έντυπο manga, δεν επεξεργαζόμαστε μόνο το περιεχόμενο των διαλόγων και των εικόνων. Ο εγκέφαλος δημιουργεί παράλληλα έναν χωρικό χάρτη της ιστορίας. Θυμόμαστε περίπου σε ποια σελίδα βρισκόταν μια σκηνή, πόσο είχαμε προχωρήσει στον τόμο ή ακόμη και τη θέση μιας εικόνας μέσα στο δισέλιδο.
Αυτά τα μικρά οπτικά και απτικά στοιχεία λειτουργούν σαν επιπλέον «άγκυρες» μνήμης. Στην περίπτωση του tablet, οι σελίδες αλλάζουν συνεχώς στην ίδια οθόνη, περιορίζοντας αυτά τα βοηθητικά σημεία αναφοράς.
