Οι εργασίες και υποχρεώσεις σας φαίνονται βουνό; Τι γίνεται με εκείνη η αναφορά που πρέπει να γραφτεί, το project που συνεχώς αναβάλλετε, το συρτάρι που θα τακτοποιήσετε «όταν βρείτε χρόνο»; Φαντάζομαι ότι η σκέψη και μόνο μπορεί να σας προκαλεί άγχος ή ένα αίσθημα απελπισίας: Δεν ξέρετε από πού να αρχίσετε, άρα… δεν αρχίζετε καθόλου! Η παραγωγικότητα «πήγε περίπατο».
Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός
Αυτή η αρχαία έκφραση αναγνωρίζει ότι το πιο δύσκολο μέρος κάθε εγχειρήματος είναι συχνά η αρχική ώθηση, η στιγμή που κάποιος αποφασίζει να σταματήσει να σκέφτεται ή να σχεδιάζει και να αρχίσει να ενεργεί. Μόλις γίνει το πρώτο βήμα, δημιουργείται δυναμική (momentum) και η ολοκλήρωση του στόχου φαίνεται πιο εφικτή.
Επιπλέον, δίνει αξία ακόμα και στο μερικό αποτέλεσμα που προκύπτει από την έναρξη, υπονοώντας ότι η δράση, έστω και ελλιπής, είναι ανώτερη από την τέλεια αδράνεια.
Η αρχή είναι πολύ σημαντική γιατί καθορίζει την κατεύθυνση. Μια σωστή αρχή θέτει τις βάσεις για ολόκληρη τη μετέπειτα διαδικασία, ενώ μια κακή αρχή μπορεί να απαιτήσει διόρθωση πορείας αργότερα.
Η έναρξη είναι το κρισιμότερο, δυσκολότερο και πιο καθοριστικό στάδιο σε κάθε στόχο ή προσπάθεια. Χωρίς αρχή, δεν υπάρχει συνέχεια ή αποτέλεσμα.
Μικρά βήματα, μεγάλες αλλαγές
Οι ειδικοί σήμερα υποστηρίζουν ότι ευκολότερα όταν κάτι γίνεται πιο μικρό, πιο προσιτό, πιο «ελαφρύ». Στην ψυχολογία, αυτή η ιδέα έχει αποκτήσει όνομα: Task snacking. Πρόκειται για μία αποτελεσματική στρατηγική που αξιοποιεί την τάση του εγκεφάλου να προτιμά μικρά, ρεαλιστικά βήματα αντί για ογκώδεις, ασαφείς στόχους που δεν προτρέπουν σε άμεση δράση.
Η στρατηγική αυτή περιγράφει στην πράξη έναν γνωστό γνωσιακό μηχανισμό: ο εγκέφαλος λειτουργεί καλύτερα όταν έχει μπροστά του συγκεκριμένες, οριοθετημένες ενέργειες. Η γνωσιακή επιστήμη έχει δείξει ότι οι ασαφείς ή δυσδιάκριτες εργασίες επιβαρύνουν το γνωστικό φορτίο, το σύνολο δηλαδή των πληροφοριών που καλείται να επεξεργαστεί ο νους. Όσο πιο «θολό» το έργο, τόσο δυσκολότερη η εκκίνηση.
Στοχεύοντας στην απόλαυση για παραγωγικότητα
Οι στόχοι που βασίζονται αποκλειστικά στη «μελλοντική ανταμοιβή» (όπως υγεία ή επιτυχία) έχουν ένα μεγάλο μειονέκτημα: μας φαίνονται όλο και πιο μακρινοί. Ο εγκέφαλός μας δίνει μεγαλύτερη αξία στις άμεσες ανταμοιβές.
Σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Psychological Science, οι άνθρωποι που παραμένουν συνεπείς στους στόχους τους είναι αυτοί που απολαμβάνουν τη διαδικασία. Όχι εκείνοι που απλώς θεωρούν τον στόχο σημαντικό ή ωφέλιμο, αλλά όσοι βρίσκουν ευχαρίστηση την ώρα που τον κυνηγούν.
Η έρευνα παρακολούθησε 2.000 άτομα για έναν ολόκληρο χρόνο, καταγράφοντας πόσο απολάμβαναν την πορεία προς τον στόχο τους και πόσο σημαντικός θεωρούσαν ότι ήταν. Οι περισσότεροι έδιναν μεγαλύτερη βαρύτητα στη σημασία, όχι στην ευχαρίστηση. Κι όμως, εκείνοι που τελικά πέτυχαν, από την αρχή απολάμβαναν περισσότερο τη διαδικασία. Είτε επρόκειτο για περπάτημα, άσκηση, οικονομική διαχείριση ή διατροφή, η απόλαυση ήταν ο πιο ισχυρός προγνωστικός παράγοντας επιτυχίας.
