Το να σηκωθεί κάποιος από μια καρέκλα φαίνεται απλό. Όμως για την επιστήμη, αυτή η κίνηση είναι ένα από τα πιο αξιόπιστα «παράθυρα» στη λειτουργική υγεία του ανθρώπινου σώματος. Το λεγόμενο Sit-to-Stand ή STS τεστ μετρά πόσες φορές μπορεί ένα άτομο να σηκωθεί πλήρως από μια καρέκλα μέσα σε 30 δευτερόλεπτα και τα αποτελέσματά του συνδέονται με την καρδιά, τους μυς, το νευρικό σύστημα και τη μακροπρόθεσμη επιβίωση.

Γιατί αυτό το τεστ είναι τόσο σημαντικό

Για να σηκωθεί το σώμα από καθιστή σε όρθια θέση, πρέπει να συνεργαστούν:

  • οι μύες των ποδιών,

  • η ισορροπία,

  • το νευρικό σύστημα,

  • η καρδιά και οι πνεύμονες.

Γι’ αυτό το τεστ STS θεωρείται δείκτης συνολικής φυσικής λειτουργικότητας. Έρευνες από πανεπιστήμια στην Ευρώπη, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία έχουν δείξει ότι χαμηλές επιδόσεις στο τεστ συνδέονται με:

  • αυξημένο κίνδυνο πτώσεων,

  • καρδιαγγειακά νοσήματα,

  • απώλεια ανεξαρτησίας,

  • αυξημένη θνησιμότητα.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Preventive Cardiology έδειξε ότι η ικανότητα να σηκώνεται κάποιος από το πάτωμα ή από καρέκλα χωρίς βοήθεια σχετίζεται άμεσα με το προσδόκιμο ζωής.

Πώς γίνεται το τεστ

Χρειάζεστε:

  • μια καρέκλα χωρίς μπράτσα,

  • ένα χρονόμετρο.

Κάθεστε στη μέση της καρέκλας, με ίσια πλάτη και τα πόδια στο πάτωμα. Σταυρώνετε τα χέρια στο στήθος και ξεκινάτε το χρονόμετρο. Για 30 δευτερόλεπτα σηκώνεστε σε πλήρη όρθια θέση και κάθεστε ξανά όσες φορές μπορείτε.

Μετράτε μόνο τις πλήρεις όρθιες στάσεις.

Τι σημαίνουν οι αριθμοί

Σύμφωνα με δεδομένα που χρησιμοποιούνται από ερευνητικά κέντρα και πανεπιστημιακές κλινικές, οι ενδεικτικοί μέσοι όροι είναι:

  • 60–64 ετών: περίπου 12–14 επαναλήψεις

  • 70–74 ετών: περίπου 10–12

  • 80–84 ετών: περίπου 8–10

  • 85+ ετών: περίπου 7–8

Αποτελέσματα κάτω από αυτούς τους μέσους όρους συνδέονται με μεγαλύτερο κίνδυνο λειτουργικής επιδείνωσης.

Τι δείχνει για την καρδιά και τους πνεύμονες

Έρευνες που δημοσιεύθηκαν στο Journal of the American Heart Association έδειξαν ότι άτομα με χαμηλές επιδόσεις στο STS έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα για:

  • καρδιακή ανεπάρκεια,

  • έμφραγμα,

  • εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ο λόγος είναι ότι η κίνηση αυτή απαιτεί καλή οξυγόνωση των μυών και σωστή κυκλοφορία του αίματος. Όταν η καρδιά ή οι πνεύμονες δεν λειτουργούν αποτελεσματικά, το σώμα «κουράζεται» πολύ πιο γρήγορα.

Σχέση με τη θνησιμότητα

Μεγάλη μελέτη από πανεπιστήμια της Βραζιλίας και της Ευρώπης, δημοσιευμένη στο European Journal of Preventive Cardiology, έδειξε ότι οι άνθρωποι με χαμηλή επίδοση σε τεστ καθίσματος-όρθιας είχαν έως και 5 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα θανάτου μέσα στην επόμενη δεκαετία σε σύγκριση με όσους είχαν καλή επίδοση.

Το τεστ δεν προβλέπει «πόσο θα ζήσει» κάποιος, αλλά λειτουργεί σαν δείκτης συνολικής βιολογικής ηλικίας.

Γιατί αυτό σχετίζεται με τις πτώσεις

Σύμφωνα με στοιχεία πανεπιστημιακών επιδημιολογικών μελετών, περίπου:

  • 1 στους 3 ανθρώπους άνω των 65 πέφτει κάθε χρόνο,

  • 1 στους 2 άνω των 80.

Οι πτώσεις είναι η κύρια αιτία καταγμάτων ισχίου, τα οποία συχνά οδηγούν σε απώλεια ανεξαρτησίας και αυξημένη θνησιμότητα μέσα στον πρώτο χρόνο.

Το STS προβλέπει αυτόν τον κίνδυνο γιατί αντικατοπτρίζει ακριβώς τις λειτουργίες που προλαμβάνουν τις πτώσεις: δύναμη, έλεγχο και ισορροπία.

Το πιο σημαντικό μήνυμα

Σκοπός του τεστ να μας φοβίσει, αλλά να μας δείξει πού βρισκόμαστε.
Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι:

  • η μυϊκή δύναμη,

  • η ισορροπία,

  • και η καρδιοαναπνευστική αντοχή

μπορούν να βελτιωθούν σε κάθε ηλικία με σωστή άσκηση.

Και επειδή το τεστ STS μετρά ακριβώς αυτές τις λειτουργίες, μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας απλός, αξιόπιστος καθρέφτης της υγείας μας, μέσα σε μόλις 30 δευτερόλεπτα.