Οι υδατάνθρακες που καταναλώνουμε —τόσο η ποσότητα όσο και ο τύπος τους— φαίνεται πως επηρεάζουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, σύμφωνα με νέα μελέτη. Τα ευρήματα προέρχονται από συνεργασία της ερευνητικής ομάδας Nutrition and Metabolic Health (NuMeH) του Universitat Rovira i Virgili (URV), του Centre for Environmental, Food and Toxicological Technology (TecnATox) και του Pere Virgili Health Research Institute (IISPV).
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο International Journal of Epidemiology.
Υδατάνθρακες & άνοια
Αν και η ηλικία παραμένει ο ισχυρότερος παράγοντας κινδύνου για την άνοια, οι ερευνητές τονίζουν ότι και οι επιλογές του τρόπου ζωής παίζουν καθοριστικό ρόλο. Ένας υγιεινός τρόπος ζωής —και ιδιαίτερα μια ισορροπημένη διατροφή— μπορεί να επιβραδύνει τη γνωστική εξασθένιση, συμβάλλοντας σε μια πιο υγιή γήρανση.
Οι υδατάνθρακες αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της διατροφής μας καθημερινά, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 55% της ημερήσιας ενεργειακής πρόσληψης. Επειδή επηρεάζουν άμεσα τα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης στο αίμα, η ποιότητα και η ποσότητά τους μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη μεταβολική υγεία και σε παθήσεις που σχετίζονται με τη λειτουργία του εγκεφάλου, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ.
Γιατί είχε σημασία ο γλυκαιμικός δείκτης;
Βασικό σημείο της μελέτης ήταν ο γλυκαιμικός δείκτης (GI), που δείχνει πόσο γρήγορα τα τρόφιμα που περιέχουν υδατάνθρακες ανεβάζουν τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα μετά το φαγητό. Η κλίμακα —από 0 έως 100— κατατάσσει τα τρόφιμα ανάλογα με αυτή την απόκριση. Τρόφιμα όπως το λευκό ψωμί και οι πατάτες έχουν υψηλό δείκτη, προκαλώντας απότομες αυξήσεις στο σάκχαρο, ενώ τα προϊόντα ολικής άλεσης και τα περισσότερα φρούτα έχουν χαμηλότερο δείκτη και οδηγούν σε πιο αργές, σταδιακές αυξήσεις.
Για να εξετάσουν τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από περισσότερους από 200.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο που δεν είχαν άνοια στην αρχή της μελέτης. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια, τα οποία επέτρεψαν στους επιστήμονες να υπολογίσουν τον γλυκαιμικό δείκτη και το γλυκαιμικό φορτίο της συνηθισμένης διατροφής τους. Κατά τη διάρκεια μιας μέσης περιόδου παρακολούθησης 13,25 ετών, 2.362 άτομα διαγνώστηκαν με άνοια.
Χρησιμοποιώντας προηγμένες στατιστικές μεθόδους, η ερευνητική ομάδα εντόπισε το σημείο στο οποίο οι υψηλότερες τιμές γλυκαιμικού δείκτη συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο άνοιας. Αυτή η προσέγγιση βοήθησε να αποσαφηνιστεί πώς οι μακροχρόνιες διατροφικές συνήθειες μπορούν να επηρεάσουν την υγεία του εγκεφάλου αργότερα στη ζωή.
Χαμηλότερος γλυκαιμικός δείκτης; Χαμηλότερος και ο κίνδυνος
Σύμφωνα με την ανάλυση των δεδομένων, οι διατροφές που βασίζονται σε τρόφιμα με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη συνδέθηκαν με μικρότερη πιθανότητα εμφάνισης άνοιας, ενώ οι διατροφές με υψηλό γλυκαιμικό δείκτη σχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο. Άτομα των οποίων η διατροφή κυμαινόταν στο χαμηλό έως μέτριο γλυκαιμικό εύρος εμφάνισαν 16% χαμηλότερο κίνδυνο για νόσο Αλτσχάιμερ. Αντίθετα, διατροφές με υψηλότερες γλυκαιμικές τιμές συνδέθηκαν με 14% αύξηση του κινδύνου.
Συνολικά, τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι δεν έχει σημασία μόνο η ποσότητα των υδατανθράκων που καταναλώνουμε, αλλά και ο τύπος τους. Η επιλογή υδατανθράκων καλύτερης ποιότητας μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα για τη μείωση του κινδύνου άνοιας και την ενίσχυση της υγείας του εγκεφάλου σε βάθος χρόνου.
