Η άνοια περιγράφει μια ομάδα συμπτωμάτων που περιλαμβάνουν την απώλεια μνήμης, τη μειωμένη ικανότητα συλλογισμού, τις δυσκολίες στην επικοινωνία και άλλες γνωστικές διαταραχές που μπορεί να προκύψουν από τη νόσο Αλτσχάιμερ, άλλες νευροεκφυλιστικές παθήσεις, εγκεφαλικά επεισόδια, σοβαρές λοιμώξεις, τραύματα στο κεφάλι ή διάφορες άλλες παθήσεις.
Παρότι οι περισσότερες προηγούμενες μελέτες για τα αίτια και τους μηχανισμούς της άνοιας επικεντρώνονταν αποκλειστικά στον εγκέφαλο, ολοένα και περισσότερα ευρήματα δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι γνωστικές αυτές διαταραχές μπορεί να συνδέονται με παθήσεις που επηρεάζουν άλλα μέρη του σώματος, τις λεγόμενες περιφερικές νόσους.
Ερευνητές του Sun Yat-sen Universityπραγματοποίησαν πρόσφατα μια συστηματική ανασκόπηση και σειρά μετα-αναλύσεων δεδομένων, που έχουν συγκεντρωθεί τις τελευταίες δεκαετίες, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στην άνοια και 26 διαφορετικές περιφερικές νόσους, όπως παθήσεις των ούλων, ηπατικές νόσους, απώλεια ακοής, διαβήτης τύπου 2 και άλλες παθήσεις.
Τα αποτελέσματά τους, που δημοσιεύθηκαν στο Nature Human Behavior, δείχνουν ότι περίπου στο ένα τρίτο των περιπτώσεων ο κίνδυνος εμφάνισης άνοιας συνδέεται με άλλες παθήσεις που δεν επηρεάζουν άμεσα τον εγκέφαλο.
Πώς συνδέονται άνοια και περιφερικές νόσοι;
Στο πλαίσιο της μελέτης, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από το PubMed, μια δημόσια βάση δεδομένων, από περισσότερες από 200 προηγούμενες έρευνες. Η ανάλυσή τους επικεντρώθηκε σε 26 περιφερικές παθήσεις και αποκάλυψε ότι οι 16 από αυτές συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
Οι 16 παθήσεις που εντοπίστηκαν περιλάμβαναν παθήσεις των ούλων, κίρρωση και άλλες χρόνιες ηπατικές νόσοι, απώλεια ακοής, απώλεια όρασης, διαβήτης τύπου 2, χρόνια νεφρική νόσος, οστεοαρθρίτιδα, εγκεφαλικό επεισόδιο, ισχαιμική καρδιοπάθεια, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), άσθμα, κολπική μαρμαρυγή και πτερυγισμός, ατοπική δερματίτιδα, ρευματοειδής αρθρίτιδα, σκλήρυνση κατά πλάκας και φλεγμονώδης νόσος του εντέρου.
Η ομάδα των ερευνητών υπολόγισε το ποσοστό των συνολικών περιστατικών άνοιας που θα μπορούσαν στατιστικά να αποδοθούν σε μία ή περισσότερες από αυτές τις παθήσεις.
Ποιες παθήσεις αυξάνουν περισσότερο τον κίνδυνο άνοιας;
Τα αποτελέσματα της ανάλυσης δείχνουν ότι οι 16 περιφερικές παθήσεις που εντοπίστηκαν μπορεί να συνδέονται με περίπου το ένα τρίτο των συνολικών περιστατικών άνοιας παγκοσμίως.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι πέντε παθήσεις με τη μεγαλύτερη συσχέτιση με αυξημένο κίνδυνο άνοιας ήταν οι παθήσεις των ούλων, οι χρόνιες ηπατικές νόσοι, η απώλεια ακοής, η απώλεια όρασης και ο διαβήτης τύπου 2.
Τα ευρήματα της συστηματικής ανασκόπησης και των μετα-αναλύσεων υποδηλώνουν ότι η άνοια δεν προκαλείται πάντα από εγκεφαλικές βλάβες ή νευρολογικές νόσους, γεγονός που σημαίνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις ίσως θα μπορούσε να προληφθεί μέσω έγκαιρης αντιμετώπισης άλλων παθήσεων.
