Η αυτοπεποίθηση δεν εξαρτάται μόνο από το πώς νιώθουμε μέσα μας, αλλά και από τα σήματα που εκπέμπει το σώμα μας στους άλλους. Έρευνες δείχνουν ότι οι άνθρωποι σχηματίζουν άμεσες κρίσεις για τη σιγουριά και την ικανότητά μας μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, βασιζόμενοι κυρίως σε μη λεκτικά στοιχεία.
Μια χαρακτηριστική μελέτη που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Psychological Science έδειξε ότι η στάση του σώματος μπορεί να επηρεάσει ακόμη και επαγγελματικά αποτελέσματα, όπως το ποιος θεωρείται κατάλληλος για πρόσληψη.
1. Δεν δείχνετε αυτοπεποίθηση αν «κλείνετε» το σώμα σας
Όταν ένα άτομο σκύβει προς τα μέσα, σταυρώνει τα χέρια ή «μαζεύεται», οι άλλοι το αντιλαμβάνονται ως ένδειξη χαμηλής αυτοπεποίθησης ή αμυντικής στάσης. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτές τις θέσεις ως «χαμηλής ισχύος» στάσεις, οι οποίες συνδέονται με υποταγή και ανασφάλεια.
Συχνά αυτό δεν είναι συνειδητή επιλογή, αλλά αντίδραση στο άγχος ή την πίεση. Το σώμα «κλείνει» για να προστατευτεί, όμως το αποτέλεσμα είναι να εκπέμπει αβεβαιότητα. Ακόμη και μικρές αλλαγές, όπως το να ανοίξει κάποιος τους ώμους ή να ισιώσει τη στάση του, μπορούν να αλλάξουν σημαντικά την εικόνα που δίνει στους άλλους.
2. Η γλώσσα που δείχνει μειωμένη αυτοπεποίθηση
Ο τρόπος που μιλάμε επηρεάζει εξίσου την εικόνα μας. Εκφράσεις όπως «ίσως κάνω λάθος», «απλώς νομίζω» ή η χρήση ανόδου στον τόνο της φωνής στο τέλος μιας πρότασης -σαν ερώτηση- μειώνουν την αντιλαμβανόμενη βεβαιότητα.
Έρευνα δημοσιευμένη στο Cognition δείχνει ότι τέτοιες γλωσσικές «ασφαλιστικές δικλείδες» κάνουν τους άλλους να σας βλέπουν λιγότερο σίγουρους και λιγότερο πειστικούς. Ακόμα κι αν εκφράζονται από ευγένεια ή ταπεινότητα, όταν χρησιμοποιούνται υπερβολικά, αποδυναμώνουν το μήνυμα. Πιο αποτελεσματική προσέγγιση είναι η καθαρή διατύπωση. Μπορείτε να πείτε «προτείνω αυτό» αντί για «ίσως θα μπορούσαμε να δοκιμάσουμε…». Η σαφήνεια ενισχύει την αξιοπιστία.
3. Οι νευρικές μικροκινήσεις
Όταν νιώθουμε πίεση, συχνά κάνουμε μικρές ασυνείδητες κινήσεις. Για παράδειγμα, μπορεί να παίζουμε με τα χέρια, να αγγίζουμε το πρόσωπο ή να διορθώνουμε τα ρούχα μας. Αυτές οι κινήσεις ονομάζονται «κατευναστικές συμπεριφορές» και λειτουργούν σαν μηχανισμός εκτόνωσης του άγχους.
Ωστόσο, μελέτη στο Scientific Reports διαπιστώνει ότι τέτοιες κινήσεις αποσπούν την προσοχή των άλλων από το περιεχόμενο της ομιλίας μας και τη στρέφουν στο άγχος μας. Έτσι, η εικόνα μας γίνεται λιγότερο σταθερή και πειστική.
Η αυτοπεποίθηση δεν είναι μόνο θέμα εσωτερικής πίστης, αλλά και εξωτερικής έκφρασης. Η στάση του σώματος, ο τρόπος ομιλίας και οι μικρές κινήσεις μας επηρεάζουν το πώς μας αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Όταν ευθυγραμμίζουμε το σώμα, τη φωνή και τις πράξεις μας με μια πιο σταθερή παρουσία, τότε η αυτοπεποίθηση γίνεται ορατή, πριν καν ειπωθεί η πρώτη λέξη.
