Μπαίνετε στο γραφείο και μέσα σε λίγα λεπτά αρχίζει ο πονοκέφαλος; Νιώθετε άρρωστοι, με συμπτώματα όπως ζάλη, φτέρνισμα, κόπωση ή δυσκολία συγκέντρωσης χωρίς προφανή λόγο; Αν τα συμπτώματα εξαφανίζονται μόλις φύγετε από τον χώρο εργασίας, ίσως δεν είναι σύμπτωση. Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι περιγράφουν μια παράξενη εμπειρία: αισθάνονται άρρωστοι μόνο όταν βρίσκονται στο γραφείο.

Οι ειδικοί ονομάζουν αυτό το φαινόμενο «σύνδρομο του άρρωστου κτιρίου» ή αλλιώς “sick building syndrome”  — μια κατάσταση που συνδέεται με την παραμονή σε συγκεκριμένους εσωτερικούς χώρους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας περιέγραψε για πρώτη φορά το σύνδρομο του «αρρώστου κτιρίου» τη δεκαετία του 1980. Πρόκειται για μια σειρά από συμπτώματα που εμφανίζονται όταν οι άνθρωποι εκτίθενται σε διάφορους παράγοντες, όπως κακός αέρας μέσα στο κτίριο, φωτισμός, θόρυβος ή χημικές ουσίες. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι και η ψυχολογία παίζει ρόλο: το άγχος που προκαλεί ένα περιβάλλον μπορεί να επηρεάσει την υγεία ενός ατόμου συνολικά.

Όταν το ίδιο το κτίριο γίνεται «τοξικό»

Το σύνδρομο αυτό δεν αφορά μια συγκεκριμένη ασθένεια, αλλά ένα σύνολο συμπτωμάτων που εμφανίζονται μέσα σε έναν χώρο και υποχωρούν όταν το άτομο απομακρύνεται από αυτόν.

Σύμφωνα με έρευνες, πιθανοί παράγοντες είναι:

  • η κακή ποιότητα αέρα
  • η σκόνη
  • οι χημικές ουσίες
  • ο ανεπαρκής εξαερισμός
  • ο έντονος τεχνητός φωτισμός
  • η συνεχής έκθεση σε οθόνες

Ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι νιώθουν αμέσως δυσφορία μόλις μπουν σε έναν συγκεκριμένο χώρο. Άλλοι εμφανίζουν σταδιακά συμπτώματα μέσα στη μέρα.

Τα πιο συχνά συμπτώματα

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα, αν και τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο, τα πιο συνηθισμένα περιλαμβάνουν:

  • πονοκεφάλους και ημικρανίες
  • φτέρνισμα ή ερεθισμό στη μύτη
  • φαγούρα στο δέρμα ή εξανθήματα
  • κόπωση και εξάντληση
  • θολούρα και δυσκολία συγκέντρωσης
  • ζάλη ή ναυτία
  • ξηροφθαλμία και ερεθισμό στα μάτια

Πολλοί εργαζόμενοι περιγράφουν ότι αισθάνονται «σαν να αρρωσταίνουν» καθημερινά χωρίς να μπορούν να εξηγήσουν το γιατί.

Γιατί οι γυναίκες φαίνεται να επηρεάζονται περισσότερο;

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα των τελευταίων ετών είναι ότι οι γυναίκες φαίνεται να εμφανίζουν συχνότερα συμπτώματα του συνδρόμου. Οι επιστήμονες δεν έχουν καταλήξει σε οριστική εξήγηση, όμως υπάρχουν αρκετές θεωρίες. Ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι οι γυναίκες μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ευαισθησία σε περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως οι χημικές ουσίες και η κακή ποιότητα αέρα. Άλλοι θεωρούν ότι παίζει ρόλο η θερμοκρασία των γραφείων. Παράλληλα, η πίεση και το χρόνιο στρες μπορούν να ενισχύσουν τα σωματικά συμπτώματα, κάνοντας το πρόβλημα ακόμη πιο έντονο.

Νιώθετε άρρωστοι; Μήπως τελικά δεν είναι «στο μυαλό σας»;

Πολλοί εργαζόμενοι δυσκολεύονται να μιλήσουν για αυτά τα συμπτώματα, επειδή φοβούνται ότι δεν θα τους πάρουν στα σοβαρά. Συχνά ακούνε ότι «είναι άγχος» ή ότι «υπερβάλλουν». Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι το περιβάλλον ενός κτιρίου μπορεί πραγματικά να επηρεάσει την υγεία. Η συνεχής έκθεση σε ερεθιστικούς παράγοντες μπορούν να επιβαρύνουν σημαντικά τον οργανισμό.