Πιθανότατα σας έχει συμβεί… Βρίσκεστε σε μια κοινωνική έξοδο, περνάτε καλά, αλλά κάποια στιγμή νιώθετε ότι η ενέργειά σας αρχίζει να εξαντλείται. Η μουσική δυναμώνει, οι συζητήσεις συνεχίζουν, αλλά μέσα σας κάτι σας λέει ότι ήρθε η ώρα να φύγετε διακριτικά, χωρίς ανακοινώσεις και χωρίς τον μαραθώνιο των αποχαιρετισμών. Το λεγόμενο Irish goodbye, γνωστό και ως French leave ή filer à l’anglaise, δεν είναι μια ιδιοτροπία της εποχής ούτε μια πράξη αγένειας. Για πολλούς ανθρώπους, είναι ένας τρόπος να προστατεύσουν την ψυχική τους ενέργεια, να σεβαστούν τα όριά τους και να φύγουν πριν η κοινωνική κόπωση γίνει υπερβολική.

Σε έναν κόσμο που συχνά μας ζητά να είμαστε «πάντα διαθέσιμοι» και κοινωνικά άψογοι, η διακριτική αποχώρηση μπορεί να λειτουργήσει ως μια μικρή πράξη αυτοφροντίδας.

Το αντίο ως κοινωνική «τελετουργία»

Αν το αναλύσετε (και όσοι αντιμετωπίζουν υψηλά επίπεδα κοινωνικού άγχους πιθανότατα το έχουν αναλύσει εξαντλητικά) το αντίο δεν είναι απλώς μια λέξη. Είναι μια μικρή κοινωνική περίσταση που απαιτεί σωστό timing, συναισθηματική ακρίβεια, κοινωνική δεξιότητα και ενέργεια που, στο τέλος της βραδιάς, συνήθως έχει εξαντληθεί. Για κάποιους ανθρώπους, η κοινωνικοποίηση δεν είναι απλώς μια ευχάριστη ανταλλαγή. Συνοδεύεται από μια διαρκή εγρήγορση (πώς παρουσιάζονται, τι λένε, πώς ακούγονται, πόσο ταιριάζουν στο κλίμα…). Αυτή η συνεχής προσπάθεια να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων μπορεί να γίνει κουραστική, ειδικά όταν ήδη νιώθουμε πιο ευάλωτοι ή κουρασμένοι.

Σε ορισμένες περιπτώσεις λοιπόν, η διακριτική αποχώρηση είναι απλώς ένας τρόπος να τιμήσουν τα όριά τους και να φύγουν πριν κουραστούν υπερβολικά. Είναι μια επιλογή που τους επιτρέπει να διαχειριστούν καλύτερα την ενέργειά τους και να αποχωρήσουν με άνεση, χωρίς πίεση ή αμηχανία.

Πότε το “irish goodbye” βοηθά και πότε όχι

Αξίζει να παρατηρήσετε τι συμβαίνει μέσα σας όταν επιλέγετε να φύγετε χωρίς να πείτε τίποτα.

  • Σας ανακουφίζει;
  • Σας βοηθά να ανακάμψετε;
  • Σας κάνει πιο πρόθυμους να συμμετέχετε ξανά;

Αν ναι, τότε λειτουργεί προστατευτικά. Αν όμως σας αφήνει με ενοχές, με μια αίσθηση αποστασιοποίησης ή με την εντύπωση ότι «θα ήταν καλύτερα αν δεν είχατε πάει», ίσως η σιωπηλή αποχώρηση να ενισχύει έναν κύκλο απομόνωσης.

Το άγχος έχει την τάση να μεγεθύνει κάθε μικρή λεπτομέρεια και να παρουσιάζει το αντίο (ή την απουσία του) σαν κάτι πολύ πιο καθοριστικό απ’ ό,τι πραγματικά είναι. Στην πράξη, οι περισσότεροι άνθρωποι θυμούνται ότι ήσασταν εκεί, όχι τον τρόπο που φύγατε.

Η επιλογή της επιλεκτικής κοινωνικότητας

Όταν το αντίο αρχίζει να μοιάζει με μικρή παράσταση, όταν νιώθετε ότι πρέπει να παίξετε έναν ρόλο για να φανείτε ευγενικοί ή «σωστοί», τότε η κοινωνική επαφή αρχίζει να κοστίζει περισσότερο απ’ όσο αξίζει. Το πιο υγιές που μπορείτε να κάνετε είναι να είστε ειλικρινείς με τους ανθρώπους σας. Να τους εξηγήσετε ότι πίσω από την επιλογή σας δεν κρύβεται η επιθυμία για απόσταση ούτε η αδιαφορία, αλλά η ανάγκη για ένα διάλειμμα.

Η έρευνα δείχνει ότι οι αυθεντικές σχέσεις χτίζονται όταν επιτρέπουμε στον εαυτό μας να είναι αυτός που πραγματικά είναι. Και για πολλούς, το να φύγουν διακριτικά είναι ένας φυσικός τρόπος να αποχωρήσουν όταν νιώσουν ότι η κοινωνική τους ενέργεια έχει εξαντληθεί.

Έτσι στρέφονται σε μια πιο συνειδητή στάση απέναντι στις κοινωνικές τους επιλογές, την επιλεκτική κοινωνικότητα (selective sociality), όχι ως απομάκρυνση αλλά ως μια πιο συνειδητή επιλογή για το πού επενδύουν την ενέργειά τους, ώστε να είναι πραγματικά παρόντες εκεί που έχει σημασία. Δεν χρειάζεται να είναι παντού· χρειάζεται να είναι εκεί όπου νιώθουν ότι μπορούν να είναι ο εαυτός τους.

Για πολλούς ανθρώπους, το να μιλήσουν ανοιχτά για τις κοινωνικές τους ανάγκες μπορεί να μοιάζει δύσκολο. Όμως αυτή η ειλικρίνεια συχνά ανοίγει τον δρόμο για περισσότερη κατανόηση, στήριξη και πιο ουσιαστική σύνδεση. Αν έχετε άγχος, βοηθά να ενημερώσετε τον οικοδεσπότη από πριν ότι ίσως χρειαστεί να φύγετε διακριτικά. Έτσι αποφεύγονται παρεξηγήσεις και οι άλλοι καταλαβαίνουν ότι η επιλογή σας δεν αφορά τη σχέση, αλλά την ψυχική σας αντοχή.