Ο τρόπος που κυλούν οι μέρες σας – από το πότε ξυπνάτε ή ξεκουράζεστε, μέχρι το πότε κινείστε – ίσως επηρεάζει την γήρανση βαθύτερα απ’όσο νομίζαμε. Νέα έρευνα από το Johns Hopkins Bloomberg School of Public Health αποκαλύπτει ότι οι άνθρωποι που ακολουθούν πιο σταθερές και προβλέψιμες συνήθειες καθημερινά φαίνεται να εμφανίζουν πιο αργή βιολογική γήρανση, ανεξάρτητα από την πραγματική τους ηλικία.
Στόχος των ερευνητών ήταν να διαπιστώσουν αν ο τρόπος που οργανώνεται η μέρα ενός ανθρώπου αντικατοπτρίζεται στη βιολογική του ηλικία. Για τον σκοπό αυτό, ανέλυσαν δεδομένα μίας εβδομάδας από 207 συμμετέχοντες μεγαλύτερης ηλικίας, καταγράφοντας την κίνησή τους, τον ύπνο τους και την έκθεσή τους στο φως. Στη συνέχεια, συνέκριναν αυτά τα δεδομένα με τέσσερις δείκτες επιγενετικής γήρανσης, οι οποίοι βασίζονται σε αλλαγές στο DNA και υποδηλώνουν τα επίπεδα φθοράς με τα χρόνια.
Τι έδειξε η έρευνα για την γήρανση
Παρότι οι τέσσερις δείκτες δεν συμφωνούσαν απόλυτα μεταξύ τους, υπήρχε ένα κοινό μοτίβο. Συγκεκριμένα, όσοι ακολουθούσαν μια ήρεμη, σταθερή καθημερινότητα με καθαρά διαχωρισμένες περιόδους δραστηριότητας και ξεκούρασης, έτειναν να εμφανίζουν πιο αργή βιολογική γήρανση. Αντίθετα, όσοι είχαν πιο «ακανόνιστη» καθημερινότητα, με συχνές εναλλαγές μεταξύ κίνησης και αδράνειας και χωρίς σταθερό ωράριο, εμφάνιζαν σημάδια ταχύτερης φθοράς.
Η συσχέτιση φάνηκε να είναι πιο έντονη για τις γυναίκες και τους συμμετέχοντες ευρωπαϊκής καταγωγής, ακόμη και όταν λήφθηκαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και η υγεία συνολικά.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την υγεία;
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, δεν αποδεικνύει ότι οι ασταθείς συνήθειες προκαλούν ταχύτερη γήρανση. Ωστόσο, συνάδει με παλαιότερα ευρήματα, σύμφωνα με τα οποία, το σώμα λειτουργεί καλύτερα όταν ακολουθεί έναν φυσικό, σταθερό εικοσιτετράωρο κύκλο, σε αρμονία με τους εσωτερικούς μας μηχανισμούς.
Προηγούμενες μελέτες μάλιστα, έχουν εντοπίσει συσχετισμούς μεταξύ της διαταραχής των καθημερινών ρυθμών και της αυξημένης φλεγμονής και της συρρίκνωσης του εγκεφάλου.
Αντίθετα, όταν η μέρα διακρίνεται από έναν βαθμό προβλεψιμότητας (σταθερή ώρα ύπνου, σταθερή ώρα αφύπνισης, τακτική δραστηριότητα), ο οργανισμός φαίνεται να λειτουργεί πιο ομαλά, αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ερευνητές.
Τι χρειάζεται να μάθουμε ακόμη
Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη αποτυπώνει μια συγκεκριμένη στιγμή, καθώς δεν βασίστηκε στην μακροχρόνια παρακολούθηση. Όπως επισημαίνουν, δεν είναι ακόμη σαφές αν οι αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες προηγούνται της βιολογικής γήρανσης ή αν η ίδια η γήρανση οδηγεί σε πιο ασταθείς ρυθμούς.
Όπως σημειώνουν, οι συμμετέχοντες ήταν αρκετά υγιείς ώστε να λάβουν μέρος, κάτι που σημαίνει ότι τα ευρήματα πιθανότατα υποτιμούν το φαινόμενο στον γενικό πληθυσμό. Το επόμενο βήμα θα είναι μελέτες που θα παρακολουθούν τους ανθρώπους για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, ώστε να αποσαφηνιστεί η κατεύθυνση της σχέσης.
Όπως και να έχει, η σταθερότητα στην καθημερινότητα φαίνεται πως δεν είναι απλώς θέμα οργάνωσης. Μπορεί να αποτελεί το «κλειδί» για την επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης και της καλύτερης υγείας μακροπρόθεσμα.
