Μπορεί να πιστεύετε ότι η πρόοδος της ιατρικής, η καλύτερη ενημέρωση και η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας θα σήμαιναν αυτόματα και πιο υγιείς νεότερες γενιές. Όμως μια νέα, εκτεταμένη ανασκόπηση από τρία κορυφαία βρετανικά πανεπιστήμια δείχνει ότι η πραγματικότητα στην Βρετανία είναι πολύ πιο σύνθετη.
Ερευνητές από το University College London, το King’s College London και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης διαπίστωσαν ότι οι άνθρωποι που έχουν γεννηθεί πιο πρόσφατα δεν εμφανίζουν καλύτερη υγεία σε σύγκριση με προηγούμενες γενιές στην ίδια ηλικία. Αντίθετα, σε αρκετούς δείκτες φαίνεται να κινούνται προς την αντίθετη κατεύθυνση. Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτό το φαινόμενο ως «γενεακή διολίσθηση της υγείας» (“generational health drift”).
Τι έδειξε η ανάλυση δεκαετιών
Η ομάδα ανέλυσε στοιχεία από 51 βρετανικές μελέτες γεννήσεων, που παρακολουθούσαν δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους από τη γέννηση μέχρι την ενήλικη ζωή, από το 1946 έως το 2002. Συγκρίνοντας την υγεία διαφορετικών γενεών στο ίδιο στάδιο ζωής, οι ερευνητές εντόπισαν ορισμένα μοτίβα:
- Η παχυσαρκία τείνει να εμφανίζεται συχνότερα στις νεότερες γενιές.
- Η ψυχική υγεία φαίνεται να επιδεινώνεται στις νεότερες γενιές, με περισσότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.
- Ο διαβήτης τύπου 2 τείνει να εμφανίζεται πιο συχνά στη Generation X σε σχέση με τους Baby Boomers στην ίδια ηλικία.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα δεν μπορούν να εξηγηθούν απλώς από τα αυξημένα ποσοστά διάγνωσης ή τον αυξημένο έλεγχο. Σύμφωνα με τους ίδιους, η παχυσαρκία δεν εξαρτάται από ιατρική διάγνωση, ενώ ο διαβήτης επιβεβαιώθηκε με αντικειμενικές βιολογικές μετρήσεις. Επιπλέον η ψυχική υγεία αξιολογήθηκε με καθιερωμένα εργαλεία που επιτρέπουν αξιόπιστες συγκρίσεις ανάμεσα στις γενιές.
Τι συμβαίνει με τις νεότερες γενιές στην Βρετανία;
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται περισσότερα δεδομένα για να κατανοήσουν πλήρως τους παράγοντες που οδηγούν σε αυτή την τάση. Ωστόσο, όλα δείχνουν ότι οι νεότερες γενιές στη Βρετανία εκτίθενται σε διαφορετικούς – και συχνά πιο επιβαρυντικούς – κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, όπως:
- πιο ανθυγιεινά διατροφικά πρότυπα,
- μειωμένη φυσική δραστηριότητα,
- αυξημένο άγχος και ψυχοκοινωνικές πιέσεις.
Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες μπορούν να προληφθούν, σημειώνουν οι ερευνητές, γεγονός που κάνει τα ευρήματα ακόμη πιο σημαντικά.
Αν οι νεότερες γενιές «οπισθοχωρούν» σε θέματα υγείας, όπως σημειώνει η επικεφαλής ερευνήτρια Laura Gimeno, τότε οι δυνατότητες βελτίωσης που προσφέρει η σύγχρονη ιατρική και η τεχνολογία δεν αξιοποιούνται. Αντίθετα, βλέπουμε τις συνέπειες συσσωρευμένων κοινωνικών και περιβαλλοντικών παραγόντων που δρουν διαχρονικά.
Μια Ευρώπη που γερνά και μια πρόκληση που μεγαλώνει
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, σχεδόν το ένα τρίτο του πληθυσμού στην Ευρώπη θα είναι άνω των 65 ετών έως το 2050. Αν οι νεότερες γενιές (στην Βρετανία αλλά και αλλού) δεν είναι πιο υγιείς από τις προηγούμενες, τότε οι ανάγκες και οι προτεραιότητες στη φροντίδα υγείας θα αλλάξουν σημαντικά τα επόμενα χρόνια.
Η μελέτη υπενθυμίζει ότι η πρόοδος στην υγεία δεν είναι δεδομένη. Απαιτεί συνεχή επένδυση στην πρόληψη, πιο υγιή περιβάλλοντα και πολιτικές που αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες κοινωνικές και περιβαλλοντικές αιτίες που διαμορφώνουν την υγεία κάθε γενιάς.
